Η βιομηχανία της μακροζωίας

Κωστής Ζαχαρόπουλος

Συμπληρώματα αμφίβολης αποτελεσματικότητας, θεραπείες πλασμαφαίρεσης, εγχύσεις NAD+ και πολλές τεχνικές βασισμένες σε βλαστοκύτταρα. Η λίστα φαίνεται ατελείωτη και συμπληρώνεται από δεκάδες ιδιωτικές κλινικές ανά τον κόσμο που παρέχουν υπηρεσίες στην καπιταλιστική ελίτ, από δήθεν επιστημονικά συνέδρια και από κλινικές μελέτες χωρίς σωστή κλινική πρακτική. Προφανώς, η τελευταία λέξη της εν λόγω βιομηχανίας θέλει να ενσωματώσει και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η αλαζονεία που πηγάζει από την φαινομενικά αήττητη δύναμη του πλούτου οδηγεί όχι μόνο στην απατηλή επιδίωξη των αγέραστων μεγιστάνων, αλλά και στη διαμόρφωση μιας Ιατρικής για υγιείς κι έχοντες και όχι για αρρώστους και φτωχούς.

Στην ιστορία της ανθρωπότητας ο θάνατος κατέχει αναπόφευκτα κεντρικό ρόλο. Από τα βασικότερα στοιχεία που μελετάει η ανθρωπολογία σε χαμένους πολιτισμούς του παρελθόντος είναι οι τελετές και οι μέθοδοι ταφής και από αυτά μπορεί να αντλήσει δεκάδες ενδείξεις και συμπεράσματα για την αξία της ζωής, για την κοινωνική οργάνωση, την πίστη και τελικά την ταξική σύνθεση ανθρώπινων κοινοτήτων. Μία ιδιαίτερη πτυχή του θέματος αφορά πως ο πολιτισμός μέσα στον χώρο και τον χρόνο έχει αποτυπώσει την ιδέα της αθανασίας και της ζωής που διαρκεί αιώνες. Από τον Ορφέα και την Ευρυδίκη των αρχαίων Ελλήνων ως τον Φάουστ και τον Μεφιστοφελή του Γκαίτε, υπάρχουν δεκάδες παραδείγματα ιστοριών που ο άνθρωπος προσπαθεί να ξεγελάσει τον θάνατο και το γήρας σε μία ανέλπιδη μάχη από την οποία δεν μπορεί να βγει νικητής. Στον καπιταλισμό ωστόσο, και πόσο μάλλον στη σημερινή ολοκληρωτική μορφή του, το μόνο όριο που νοείται είναι το οικονομικό. Έτσι, όλο και πληθαίνει η τάση ανάμεσα στα ισχυρότερα πρόσωπα του κεφαλαίου να αναζητείται το μυστικό της αιώνιας ζωής. Η αλαζονεία που πηγάζει από την φαινομενικά αήττητη δύναμη του πλούτου έχει οδηγήσει μια σειρά καπιταλιστών να προσπαθούν να επεκτείνουν τη διάρκεια ζωής τους στο έπακρο.

Σε πρωταγωνιστικό ρόλο της εκστρατείας προς την μακροβιότητα βρίσκονται οι συνήθεις ύποπτοι της Σίλικον Βάλει. Από τον Σαμ Άλτμαν της OpenAI μέχρι τον Ντάριο Αμοντέι της Anthropic και από τον Ίλον Μασκ στον Πίτερ Θίελ, τα γεράκια της τεχνητής νοημοσύνης επιδίδονται σε επενδύσεις πολλών εκατομμυρίων ετησίως είτε σε προσωπική φροντίδα και θεραπείες είτε σε νεοσύστατες βιοτεχνολογικές εταιρείες, όπως η Altos Labs και η Retro Biosciences οι οποίες υπόσχονται ραγδαία αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Αξίζει, εντούτοις, να σταθεί κανείς στις μεθόδους των διαφόρων αυτών εταιρειών, οι οποίες βρίσκονται σε ένα γκρίζο σύνορο μεταξύ ψευδοεπιστήμης και πραγματικότητας, ενώ συχνά τοποθετούνται εξ ολοκλήρου στο φάσμα της εναλλακτικής ιατρικής.

Ενώ εκατομμύρια πεθαίνουν από θεραπεύσιμες ασθένειες, κεντρικό μέλημα της ιατρικής βιομηχανίας γίνεται το να πουληθεί το αφήγημα, οι θεραπείες και τα προϊόντα της αιώνιας νεότητας

Συμπληρώματα αμφίβολης αποτελεσματικότητας, θεραπείες πλασμαφαίρεσης, εγχύσεις NAD+ και πολλές τεχνικές βασισμένες σε βλαστοκύτταρα. Η λίστα φαίνεται ατελείωτη και συμπληρώνεται από δεκάδες ιδιωτικές κλινικές ανά τον κόσμο που παρέχουν υπηρεσίες σε ένα εκλεκτό πελατολόγιο της καπιταλιστικής ελίτ, από δήθεν επιστημονικά συνέδρια και από κλινικές μελέτες που στερούνται οποιαδήποτε σωστής κλινικής πρακτικής. Προφανώς η τελευταία λέξη της εν λόγω βιομηχανίας θέλει να ενσωματώσει και την Τεχνητή Νοημοσύνη, έτσι ώστε να δημιουργηθούν εργαλεία που μετράνε βιοδείκτες σε ζωντανό χρόνο, όπως η συσκευή Temple του Ινδού μεγιστάνα Ντίπιντερ Γκογιάλ και τα Neuralink προϊόντα του Μασκ, εργαλεία τα οποία είναι τόσο ακριβά, όσο και αμφιλεγόμενα επιστημονικά.
Η βιομηχανία αυτή έχει αξία περίπου 90 δισεκατομμύρια δολάρια το 2026 ενώ προβλέπεται διπλασιασμός του ποσού αυτού μέχρι το 2030. Για να στηριχθεί μία τέτοια ανάπτυξη δεν αρκεί η επιθυμία λίγων εκλεκτών να ζήσουν για πάντα. Η άμεση παρέμβαση στην ανθρώπινη βιολογία με σκοπό την ραγδαία επιμήκυνση της ζωής και η τροποποίηση των φυσιολογικών και μεταβολικών διεργασιών, ή όπως έχουν γίνει πλέον γνωστά υπό τον όρο ομπρέλα «Βιοχακάρισμα» (Biohacking), πρέπει να γίνει ένα ιδεατό που ο καθένας επιθυμεί να πιστέψει και τελικά να ξοδέψει. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπάρχουν εκατοντάδες περσόνες που παρουσιάζουν την «αντιγηραντική ρουτίνα» τους και διαφημίζουν έτσι συμπληρώματα διατροφής, καλλυντικά και φαρμακευτικά προϊόντα ή και επί πληρωμή προγράμματα που κανείς μαθαίνει να «χακάρει» τον οργανισμό του με απλά βήματα.

Η σύνθεση της βιομηχανίας της μακροζωίας σήμερα εμπεριέχει τόσο τον κλάδο της αισθητικής ιατρικής και των καλλυντικών, όσο και αυτόν των εξειδικευμένων θεραπειών και της ιατρικής βιοτεχνολογίας. Αν ο πρώτος είναι ο βασικός οικονομικός πυλώνας της εν λόγω αγοράς και συνιστά μία σταθερά μέσα στα χρόνια, ο δεύτερος είναι μία απόπειρα του καπιταλισμού να ενσωματώσει νέες τεχνολογίες για την καλή, μακρά ζωή των κεφαλαιοκρατών.

Φυσικά, η κοινή συνισταμένη όλης της βιομηχανίας είναι πως πρωτίστως σημασία έχει το κέρδος. Εδώ είναι τελικά που αναδεικνύεται η μεγάλη αντίφαση στην σημερινή προσέγγιση. Υπάρχει μια εγγενής ασυμβατότητα μεταξύ του πραγματικού προβλήματος και της λύσης του κεφαλαίου. Σε όλο και περισσότερες χώρες του κόσμου ο πληθυσμός γερνάει και η μέριμνα καταρρέει. Τα εθνικά συστήματα υγείας βρίσκονται σε τροχιά υποχρηματοδότησης και ιδιωτικοποίησης, οι πόλεις γίνονται πιο ανθυγιεινές και η εντατική καθημερινότητα εξαντλεί το άτομο ψυχικά και σωματικά. Όλα αυτά είναι δεδομένα που πιέζουν προς μία στροφή στην φροντίδα της καλής υγείας και γνήσια έρευνα πίσω από την γήρανση και τους μηχανισμούς της. Ακόμα και με πλήρως καπιταλιστικά κριτήρια, διάφοροι υπερεθνικοί και διεθνείς οργανισμοί, όπως η Παγκόσμια Τράπεζα και ο ΟΑΣΑ σημάνουν συναγερμό σε εκθέσεις τους για την μείωση του εργασιακού δυναμικού και συνιστούν την στροφή σε μία «οικονομία μακροβιότητας». Ο καπιταλισμός, απεναντίας, αντιμετωπίζει αυτό το ζήτημα με τον μόνο τρόπο που ξέρει. Ανάπτυξη με σκοπό το άμεσο κέρδος, μετατροπή της ιατρικής και της έρευνας σε μπίζνα και ιδιωτικοποίηση του υψηλού προσδόκιμου ζωής.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι πλέον πως οι ζωές των «από κάτω» είναι αναλώσιμες και μηδαμινής αξίας για το κεφάλαιο, αλλά πως οι «από πάνω» θα ζήσουν αιώνια. Δεν αφορά την βιομηχανία της υγείας αν εκατομμύρια πεθαίνουν από ασθένειες εύκολα θεραπεύσιμες ή αν ο αέρας είναι βρώμικος. Κεντρικό μέλημα είναι να πουληθεί το αφήγημα, οι θεραπείες και τα προϊόντα που θα ξεκλειδώσουν την αιώνια νεότητα σε όσους έχουν να την αγοράσουν.

Πολλές φορές χωρίς να ζητείται καν σχέση με την επιστήμη και την αποτελεσματικότητα.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν που κυκλοφόρησε στις 9-10 Οκτωβρίου 2026

Πηγή – Prin

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy