Αποστολή στην Τεχεράνη: Σύντομος απολογισμός (μέρος Β’)

Για το Α’ μέρος, δείτε εδώ

Ημερολόγιο – Γ’ μέρος: Επιστροφή στην Τεχεράνη

11η μέρα:

Αναχώρηση για Τεχεράνη. Από το ξενοδοχείο μου, καλούν ταξί για το πρακτορείο των λεωφορείων. Τυχαίνει η οδηγός να είναι γυναίκα. Είχε τύχει να διαβάσω, στο μπλογκ μίας Ιρανοαμερικάνας που έχει επιστρέψει στην πατρίδα της, ότι αν δεις γυναίκα οδηγό στο Ιράν το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να το βάλεις στα πόδια. Καμία σχέση. Η οδηγός μου οδηγεί πιο συντηρητικά απ’ οποιονδήποτε άλλο οδηγό είχα δει (ορθότερα: οδηγεί συντηρητικά, σε αντίθεση με οποιονδήποτε άλλο οδηγό είχα δει). Άλλο ένα στερεότυπο καταρρίφθηκε. Παρεμπιπτόντως, είχα διαβάσει για τους Ισφαχανί ταρίφες ότι είναι φραγκοφονιάδες, δε δίνουν ποτέ ρέστα, χρεώνουν παραπάνω τους ξένους και είναι και αγενείς. Δεν πήρα πολλά ταξί στο Ισφαχάν (τέσσερα) αλλά αυτόν τον τυπικό ταρίφα δεν τον συνάντησα. Όλοι ήταν ευγενέστατοι, πληρωνόντουσαν ακριβώς όσο έπρεπε και μου έδιναν ρέστα μέχρι δεκάρας.

Το λεωφορείο της επιστροφής, ίδιο με το προηγούμενο. Τρεις θέσεις σε κάθε σειρά, δύο δεξιά και μία αριστερά. Το μέγεθος του καθίσματος και ο χώρος για τα πόδια, αντίστοιχος (τουλάχιστον) του business class σε αεροπλάνο. Και πάλι έχω τη θέση 3 (πρώτη σειρά, μονό κάθισμα στην αριστερή πλευρά).

Στο πρακτορείο των λεωφορείων φτάνοντας στην Τεχεράνη, με περιμένει το συνεργείο της τηλεόρασης που μου είχε πάρει συνέντευξη πριν φύγω. Έχουν κανονίσει να γυρίσουμε την πόλη για να τραβήξουν μερικά πλάνα ακόμη. Μεταξύ άλλων πηγαίνουμε στη Μοσαλλά (το μεγάλο τζαμί της Τεχεράνης). Αρκετά αυστηρά μέτρα ασφαλείας, καθώς έχει πολύ κόσμο, κατά τεκμήριο θρήσκο, επομένως στόχο τόσο των ξένων δίποδων, όσο και τρομοκρατικών ομάδων (Κούρδων μισθοφόρων, ISIS, Μοναφακίν-ε-χαλκ). Η ευγένεια των αστυνομικών και των φρουρών της επανάστασης έχει σαν αποτέλεσμα να νοιώθεις ότι σε προστατεύουν, όχι ότι αυτοί είναι ο κίνδυνος – πράγμα που εκεί πράγματι ισχύει, αντίθετα απ’ ότι συχνά συμβαίνει στη χώρα μας.

12η μέρα:

Πρωί, συνάντηση και ανταλλαγή απόψεων για τις τρέχουσες εξελίξεις στο Ιράν και την Ελλάδα με υψηλόβαθμο στέλεχος του Οργανισμού Ισλαμικής Κουλτούρας και Σχέσεων της Ισλαμικής δημοκρατίας. Εξαιρετικά ενδιαφέρων άνθρωπος, με γνώση της Ελλάδας. Απίστευτα ευγενικός, πράγμα που πλέον σχεδόν δεν μου κάνει εντύπωση πλέον. Μου έστειλε οδηγό για να με πάρει, αλλά και για να με πάει στην επόμενη συνάντησή μου, μήπως και κουραστώ παίρνοντας το μετρό ή ξοδευτώ πληρώνοντας το αστείο κόμιστρο (για δική μου μετακίνηση, υπενθυμίζω) από την τσέπη μου.

Στη συνέχεια, συνάντηση με στελέχη του Διεθνούς Συνασπισμού για την Αντίσταση. Με ένα από αυτά, τον Αμίρ, περάσαμε αρκετές ώρες τις επόμενες μέρες καθώς είναι αυτός που είχε αναλάβει να κανονίζει συναντήσεις, ομιλίες σε πλατείες κλπ. Περισσότερα για τον Αμίρ θα πρέπει να γράψω σε μεταγενέστερο σημείωμα, όπως βέβαια και για τον Παγκόσμιο Συνασπισμό για την Αντίσταση.

Το βράδυ, ομιλία στην πλατεία Μπεχεστί (ονομάστηκε προς τιμήν του μάρτυρα Μπεχεστί ο οποίος δολοφονήθηκε to 1981 από τους Μουναφακίν-ε-Χαλκ μαζί με πάνω από 70 άλλα στελέχη της Ισλαμικής δημοκρατίας). Ο Μπεχεστί ήταν τυπικό παράδειγμα αυτού που εδώ ονομάζουν περιφρονητικά “μουλάδες”: Ιερέας, φιλόσοφος, νομικός, αγωνιστής της δημοκρατίας, εκτός από τις ιερατικές σπουδές του είχε και ένα διδακτορικό στη φιλοσοφία, μιλούσε και 4 γλώσσες.

Ο Αμίρ, παρ’ όλο που μιλάει καλά Αγγλικά, είχε φέρει και έναν φίλο του που μιλάει πολύ καλύτερα και από τους δύο μας, για να κάνει τον μεταφραστή. Ο Μαχντί, συνάδελφος τόσο δικός μου όσο και του Αμίρ (προγραμματιστής, ειδικευμένος στην επεξεργασία φυσικής γλώσσας, κλάδου αρκετά στριφνού – οι μισοί άνθρωποι που συνάντησα στο Ιράν έχουν σπουδάσει επιστήμη των υπολογιστών) άντεξε περισσότερο απ’ όλους τους άλλους μεταφραστές, αφού μας ακολουθούσε σε όλες τις περιοδείες μας μέχρι την αναχώρησή μου (στο Ισφαχάν, αλλάζαμε μεταφραστή κάθε μέρα). Δεν έκανε μόνον χρέη μεταφραστή, αφού συμμετείχε σε όλες τις συζητήσεις, κάνοντας σημαντικές παρατηρήσεις και υποδείξεις. Μετά την ομιλία ακολουθούν ερωτήσεις του κοινού, ιδιαίτερα για την εμπειρία της Ελλάδας το 2015 και μετά.

Μετά την ομιλία μία νεαρή κοπέλα, η Γιας, μου παίρνει συνέντευξη. Πρέπει να είναι είτε δημοσιογράφος, είτε φοιτήτρια δημοσιογραφίας. Φοβάται μήπως κάνει κατάχρηση του χρόνου μου. Της εξηγώ ότι γι αυτό είμαι εκεί: για να μιλήσω με κόσμο, να τους ακούσω και να με ακούσουν. Ήδη μου έχει στείλει κάποια κομμάτια της συνέντευξης, έπονται και άλλα.

Μετά τη Γιας, ζητάει να μου πάρει συνέντευξη και ένας νεαρός, 12-13 χρονών. Ξεκινήσαμε και μου έκανε εντύπωση η σοβαρότητα και το επαγγελματικό του ύφος. Μέσω του μεταφραστή του είπα ότι οι επαναστάσεις χρειάζονται και δημοσιογράφους και ότι είμαι περήφανος που γνώρισα έναν από τους μελλοντικούς επαναστάτες δημοσιογράφους του Ιράν. Έμαθα ότι είναι και Σεγιέντ (απόγονος του Ιμάμη Αλί). Στο Ιράν, κάποιοι νέοι ενηλικιώνονται ιδεολογικά πολύ νωρίς.

13η μέρα:

Βόλτες στην πόλη, Το βράδυ η ομιλία που είχε κανονιστεί για κάποιο λόγο ακυρώνεται. Πηγαίνω στη συγκέντρωση στην πλατεία Ενγκελάμπ, για τρίτη φορά. Συναντάω και πάλι κάποιους από τους ανθρώπους που είχα γνωρίσει εκεί.

14η μέρα:

Από τις πιο γεμάτες μέρες, χάρις στις προσπάθειες των φίλων μου Αμίρ και Μαχντί, για να τελειώσει με τον καλύτερο τρόπο το ταξίδι.

Το πρωί, συνάντηση και συζήτηση με έναν από τους μάνατζερ της εφαρμογής Bale messenger, μέσω της οποίας οι Ιρανοί (και άλλοι) έχουν τη δυνατότητα εκτός της επικοινωνίας, να μεταφέρουν χρήματα, να διεκπεραιώνουν διαφόρων ειδών συναλλαγές με το δημόσιο κλπ. Λόγω του επαγγέλματός μου, η συζήτηση είχε ειδικό ενδιαφέρον για εμένα. Μαθαίνω, μεταξύ άλλων, πώς το Ιρανικό κράτος ενισχύει την επιχειρηματικότητα.

Απέναντι από το καφενείο όπου συναντηθήκαμε, υπάρχει ένα κτίριο που βομβαρδίστηκε από τους αμερικανοσιωνιστές κατά τη διάρκεια της τελευταίας φάσης του πολέμου. Στέγαζε γραφεία φαρμακευτικών εταιρειών. Είναι το ένα από τα δύο βομβαρδισμένα κτίρια που είδα στη διάρκεια των 15 ημερών. Καμία σχέση με την αίσθηση που έχουν κάποιοι ότι οι πόλεις του Ιράν έγιναν κάτι σαν Γάζα στη διάρκεια των 40 ημερών μεγάλης κλίμακας εχθροπραξιών.

Στη συνέχεια, μαζί με τον Αμίρ επισκεφτήκαμε την ιερατική σχολή Μεσκάτ έξω από την Τεχεράνη, όπου είχαμε αρκετά αναλυτική συζήτηση με έναν συνάδελφο και συμφοιτητή του (στις ανώτατες ιερατικές σπουδές), διευθυντή του “Ακαδημαϊκού Συλλόγου της Αβρααμικής διαθήκης”. Απ’ ότι έμαθα, στη σχολή αυτή, που είναι από τις παλιότερες της Τεχεράνης, η συντριπτική πλειοψηφία των φοιτητών έχει ήδη πτυχίο σε άλλο αντικείμενο.

Ο Ακαδημαϊκός Σύλλογος της Αβρααμικής διαθήκης ιδρύθηκε με στόχο τη διερεύνηση των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι Αβρααμικές θρησκείες για την ενότητα των ανθρώπων, καθώς και την αντιμετώπιση θεολογικών μορφών ιμπεριαλισμού. Τους ιδρυτές του απασχολεί το πώς ορισμένες διαστρεβλωμένες ερμηνείες της «Αβρααμικής Διαθήκης», του «Εκλεκτού Λαού» και των θείων υποσχέσεων έχουν μετατραπεί, στη σιωνιστική θεολογία, σε βάση για την κατοχύρωση ειδικών δικαιωμάτων ενός λαού και τη δικαιολόγηση της κυριαρχίας επί άλλων ανθρώπων· καθώς και το πώς οι ερμηνείες αυτές, επηρεάζοντας ένα τμήμα του χριστιανικού κόσμου, έχουν συσκοτίσει την αντίληψη των Χριστιανών και άλλων μονοθεϊστών σχετικά με τη σχέση Θεού, διαθήκης, Αγίων Τόπων και ανθρωπότητας.

Η Ένωση δραστηριοποιείται επί του παρόντος στην Ιερατική Σχολή Μεσκάτ της Τεχεράνης και, ως πρώτο βήμα, εστιάζει στην εξοικείωση των σπουδαστών με την Τορά και το Ευαγγέλιο. Παράλληλα, αποσκοπεί στην κατάρτιση ατόμων για τη διεξαγωγή έρευνας στον συγκεκριμένο τομέα.

Στη συνέχεια κάναμε μία επίσκεψη στο τέμενος του Ιμάμη Χομεϊνί το οποίο στεγάζει και τον τάφο του μεταξύ άλλων. Εννοείται ότι είναι ένα αρχιτεκτονικό αριστούργημα. Ο ίδιος ο τάφος είναι αρκετά λιτός. Καμία σχέση με τους τάφους των μεγαλόσχημων στο δικό μας Α’ νεκροταφείο.

Μετά το ναό, επισκεφτήκαμε το νεκροταφείο των μαρτύρων της Τεχεράνης. Στο νεκροταφείο βρίσκονται οι τάφοι δεκάδων χιλιάδων μαρτύρων, από τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ μέχρι τους πρόσφατους πολέμους που προκάλεσαν οι αμερικανοσιωνιστές στη μάταιη προσπάθειά τους να ξεδοντιάσουν τον άξονα της αντίστασης. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι οι τάφοι των στρατηγών ελάχιστα διαφέρουν από τους τάφους των απλών στρατιωτών ή των δολοφονημένων αμάχων. Στο Ιράν μπορεί να μην έχουν ακούσει το “άρα τίς έστι, βασιλεύς ή στρατιώτης, ή πλούσιος ή πένης”, το εφαρμόζουν όμως.

Βράδυ: η τελευταία ομιλία μου, αυτή τη φορά στην πλατεία Σαντεγίγιε. Μετά την ομιλία τα γνωστά: Αγκαλιές, φιλιά, χειραψίες, συνεντεύξεις, φωτογραφίσεις με τα πανταχού παρόντα παιδιά. Μία διαδηλώτρια με πλησίασε και μου είπε: “Είμαι γιατρός, παθολόγος, διδάσκω παθολογία στο πανεπιστήμιο. Στο πλήθος είναι αρκετοί συνάδελφοί μου (καθηγητές). Σας παρακαλώ να μεταφέρετε στη χώρα σας ότι αυτοί που μαζευόμαστε κάθε βράδυ στις πλατείες δεν είμαστε αμόρφωτοι”. Κάτι είχα καταλάβει μέχρι τότε (με τόσα πτυχία που με περιτριγύριζαν καθημερινά κόντευε να με πιάσει ζαλάδα), κακό όμως δεν έκανε που μου το είπε. Η επανάληψη είναι η μητέρα της μαθήσεως.

15η ημέρα:

Επιστροφή στην Ελλάδα.

Συμπεράσματα:

Στη διάρκεια του ταξιδιού μπορεί να μην εξάντλησα τα αξιοθέατα (ούτε καν τα άγγιξα, στην πραγματικότητα), είχα όμως την ευκαιρία να συναντήσω και να αλληλεπιδράσω με εκατοντάδες ανθρώπους από διαφορετικούς χώρους. Αυτό εμπλούτισε τη γνώση μου για τη χώρα, με τρόπο που δεν μπορεί να το κάνει μόνον το διάβασμα εξ’ αποστάσεως. Τα συμπεράσματα από το ταξίδι είναι πολλά και θα χρειαστεί χρόνος να τα καταγράψω. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι τα παρακάτω:

Το πρώτο συμπέρασμα αφορά τις διαθέσεις του κόσμου. Παρ’ ότι δεν έκανα δημοσκόπηση, και μόνον ο τρόπος που αντιδρούσαν στην εμφάνισή μου (κυκλοφορούσα παντού φορώντας την κεφίγια και την κονκάρδα με τον Σεγιέντ Μοτζταμπά που μου έκαναν δώρο μετά την ομιλία μου στην πλατεία Ενγκελάμπ) μου έδινε κάποια εικόνα. Το θέμα, και πάλι αξίζει ειδικότερο άρθρο, συνοπτικά όμως μπορώ να πω τα παρακάτω:

– Η μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου στηρίζει το πολιτικό σύστημα και τη χώρα της ενάντια στην επίθεση. Επισκέφτηκα για πρώτη φορά την Τεχεράνη πριν 20 χρόνια. Στο ενδιάμεσο είναι φανερή η μετατόπιση που έχει επέλθει μεγάλου τμήματος της νεολαίας προς την κατεύθυνση αυτή. Υποθέτω ότι είναι αποτέλεσμα των εγκληματικών όσο και ηλίθιων ενεργειών των αμερικανοσιωνιστών τους τελευταίους μήνες, αλλά και της ήττας τους.

– Υπάρχει ένα κομμάτι – που μπορεί να είναι λιγότερο από το 2% στους χώρους που κινήθηκα, αλλά πιθανόν να είναι μεγαλύτερο, για παράδειγμα, στα Βόρεια προάστια της Τεχεράνης (που κοινωνικά είναι το αντίστοιχο και των δικών μας Βορείων Προαστίων) το οποίο είναι σαφώς φιλοδυτικό. Αντίθετα απ’ ότι θα μπορούσε κανείς να περιμένει, δεν έχει κανένα πρόβλημα να εκφράσει τη γνώμη αυτή, σε καμία περίπτωση όμως δεν το κάνει με προκλητικό τρόπο – αυτό πιθανότατα είναι κατάκτηση του Ιρανικού λαού που τους τσάκισε στη σύγκρουση της αρχής του χρόνου.

– Υπάρχει και ένα κομμάτι – αρκετά σημαντικό αριθμητικά, πιθανότατα πλειοψηφικό – το οποίο θεωρεί τη στάση της κυβέρνησης υπερβολικά μετριοπαθή και θα ήθελε πολύ πιο δυναμική στάση απέναντι στους εχθρούς. Από την άλλη μεριά, με όσους μίλησα από αυτή την τάση, είχαν απόλυτη εμπιστοσύνη στον Ανώτατο Ηγέτη. Πραγματικά ορκίζονται στ’ όνομά του. Από τη μεριά μου τους είπα ότι πραγματικά δε μπορώ να έχω άποψη για συγκεκριμένα άτομα του πολιτικού κόσμου του Ιράν, αφού δεν έχω μακροχρόνια γνώση της πορείας τους, αλλά σίγουρα δεν ανησυχώ: Όταν έχεις αξιόπιστη και σταθερή σα βράχο την κορυφή της ηγεσίας του πολιτικού συστήματος και ταυτόχρονα έναν επαναστατημένο λαό που είναι κάθε μέρα στους δρόμους, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.

Άλλες παρατηρήσεις:

– Η “δικτατορία των μουλάδων” με την οποία μας έχουν πιπιλήσει τα αυτιά στη Δύση είναι ένα ξεκαρδιστικό ανέκδοτο. Το Ιράν έχει μία παλλόμενη δημοκρατία και ελευθερίες που είναι πραγματικά απίστευτες για μια χώρα σε εμπόλεμη κατάσταση. Κανείς δε φοβάται να πει τη γνώμη του, όσο και αυτή είναι αντίθετη με του “καθεστώτος”. Αυτό βέβαια το είχα ήδη διαπιστώσει από το πρώτο ταξίδι μου, πριν από 20 χρόνια, την εποχή που πρόεδρος ήταν ο “σκληροπυρηνικός” Αχμαντινετζάντ.

– Οι καθημερινές συγκεντρώσεις στις πλατείες και τους δρόμους των πόλεων, αποτελούν ένα άτυπο διαρκές δημοψήφισμα. Ακόμη και αν ήθελε η όποια κυβέρνηση να κάνει στραβοτιμονιά υπό αυτές τις συνθήκες δε θα μπορούσε να το αποτολμήσει.

– Το πιο ριζοσπαστικό τμήμα του λαού, όπως θα περίμενε κανείς, είναι η φτωχολογιά. Αυτή υφίσταται με τον πιο σκληρό τρόπο τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου, δεν θέλει όμως ούτε να ακούσει για σταμάτημά του πριν την ολοκληρωτική και τελική νίκη. Σε πολλές συζητήσεις ανέφερα ότι κατά τη γνώμη μου ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει μόνον με την ολική απελευθέρωση της Παλαιστίνης – δεν βρέθηκε ένας που να διαφώνησε ή να δυσανασχέτησε. Αυτό πάντως δεν σημαίνει ότι τα πιο εύπορα στρώματα είναι ενωμένα ενάντια στην επανάσταση. Σε αρκετές περιπτώσεις είδα πανάκριβα αυτοκίνητα τύπου SUV να συμμετέχουν στις “αυτοκινητοπορείες” με σημαίες, ειδικά στο Ισφαχάν, ενώ υπάρχουν και επιχειρηματίες που χρηματοδοτούν οργανώσεις διαφόρων τύπων, συχνά παραθρησκευτικές, που έχουν και σαφή αντιιμπεριαλιστικό προσανατολισμό. Η ταξική ανάλυση “από τα Lidl” στο Ιράν – όπως και παντού αλλού – έχει τα όριά της. Από την άλλη μεριά, μία ταξική ανάλυση που λαμβάνει υπ´οψη της την πολυπλοκότητα και το συχνά αντιφατικό χαρακτήρα της πραγματικότητας, είναι ισχυρό και αναντικατάστατο εργαλείο.

– Οι γυναίκες, ειδικά οι νέες κοπέλες, είναι σαφέστατα στην πρωτοπορία του Ιρανικού λαού. Αυτό, όπως μου είπαν, ίσχυε ήδη από την επανάσταση του 1979. Γίνεται πασιφανές και σήμερα, που οι επαναστατικές παραδόσεις ξαναζωντανεύουν.

– Η επανάσταση όχι απλά είναι ζωντανή, αλλά στις νέες συνθήκες αναγεννάται. Ο κόσμος που αφήνει τις προσωπικές ασχολίες και συμμετέχει κάθε βράδυ στις συγκεντρώσεις, έχει μπει σε τρόπο σκέψης που ξεπερνάει το ατομικό μέσα στο κοινωνικό. Την αναζωογόνηση αυτή του επαναστατικού πνεύματος, μέσα από την οποία θα σφυρηλατηθεί η ηγεσία που θα πάρει τη δάδα από τη σημερινή και θα την κρατήσει για τα επόμενα 50 χρόνια, την οφείλει ο Ιρανικός λαός όχι μόνο στις εσωτερικές του δυνάμεις, αλλά και στις ανιδιοτελείς θυσίες των μαρτύρων του, από τον τελευταίο στρατιώτη μέχρι τον Ανώτατο Ηγέτη. Ο μάρτυρας Χατζ Γασέμ Σολεϊμανί είχε πει “είμαστε το έθνος του Χοσεΐν” και είχε δίκιο. Ο σημερινός Ιρανικός λαός όμως είναι ακόμη παραπάνω: Είναι το έθνος του Χοσεΐν, το έθνος του Χατζ Γασέμ Σολεϊμανί, το έθνος του Σαγιέντ Χασσάν Νασράλλα και το έθνος του Ιμάμη Αλί Χαμενεΐ και των 168 μαθητών της Μινάμπ.

– Το Ιράν δε βρίσκεται στην καλύτερη οικονομική θέση. Από τη μια η κυρώσεις, από την άλλη η απόφαση/υποχρέωση να αναπτύξει τη στρατιωτική υποδομή που χρειάζεται για να διαφυλάξει την ανεξαρτησία της, συνιστούν το πλέγμα που αποκαλώ “φόρο ελευθερίας” και που είναι υποχρεωμένος να πληρώνει ο Ιρανικός λαός. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχει και εξαθλίωση. Πουθενά δε βλέπεις αστέγους (τα ξενοδοχεία μου ήταν ακριβώς στις περιοχές που θα έμεναν άστεγοι, αν υπήρχαν και κυκλοφόρησα πάρα πολύ, κυρίως με τα πόδια, όλες τις ώρες της μέρας και της νύχτας). Το κοινωνικό δίχτυ προστασίας – όχι απαραίτητα κρατικό – λειτουργεί αποτελεσματικά.

– Παιδιά, παιδιά, παιδιά. Μία κοινωνία που σέβεται τον εαυτό της, σέβεται και το κύτταρό της, την οικογένεια. Αυτό σχετίζεται με το παραπάνω σημείο: Μπορεί κάποιοι να τα βγάζουν πέρα με δυσκολία, κανείς όμως δε φαίνεται να διανοείται ότι δε θα μπορέσει να μεγαλώσει τα παιδιά του. Η σύγκριση με τη χώρα μας και πάλι επώδυνη. Παρεμπιπτόντως, κανείς επίσης δε φαίνεται να θεωρεί ότι η εθνική-πολιτική δραστηριότητα είναι κάτι που δεν αφορά τα παιδιά.

Πηγή – Iskra

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ