Αντιπρόεδρος EK: Περισσότερη στήριξη στην πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου

Την ανάγκη για περαιτέρω στήριξη της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου και για περισσότερες δικοινοτικές πολιτιστικές και εκπαιδευτικές ανταλλαγές αναδεικνύει η Πρώτη Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Σαμπίνε Φερχάιεν, σε συνέντευξή της στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Η κ. Φερχάιεν υπογραμμίζει επίσης στη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις θεσμικές μεταρρυθμίσεις στην ΕΕ, στο πρόγραμμα AgoraEU και στις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στη δημοσιογραφία.

Αναφερόμενη ειδικότερα στην Κύπρο, η κ. Φερχάιεν τονίζει τον ρόλο της δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά και των έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ, ενώ σημειώνει ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς μπορεί να στηρίξει την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, χωρίς να υποκαθιστά την πολιτική λύση.

Για την πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου

Η κ. Φερχάιεν ανέφερε ότι η συμβολή της ΕΕ αποτελεί ένα από τα σαφέστερα παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο ο πολιτισμός μπορεί να οικοδομήσει εμπιστοσύνη στη διαιρεμένη κοινωνία της Κύπρου. Όπως είπε, βασικό εργαλείο αποτελεί η δικοινοτική Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά, η οποία χρηματοδοτείται μέσω του Προγράμματος Βοήθειας της ΕΕ προς την τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Σημείωσε ότι έργα που χρηματοδοτήθηκαν από την ΕΕ έχουν αποκαταστήσει περισσότερους από 70 χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς από το 2006, μεταξύ των οποίων και το Κάστρο του Οθέλλου στην Αμμόχωστο, ενώ η Επιτροπή έχει διαθέσει επιπλέον 5 εκατ. ευρώ για το έργο της Τεχνικής Επιτροπής για την περίοδο 2025-2029.

Η Γερμανίδα Ευρωβουλεύτρια του ΕΛΚ τόνισε ότι μεγαλύτερη σημασία έχει για την ίδια το γεγονός ότι εμπειρογνώμονες και από τις δύο κοινότητες αποκαθιστούν μαζί εκκλησίες, τζαμιά και μνημεία, κάτι που δείχνει ότι αυτή η κληρονομιά ανήκει σε όλους τους Κυπρίους και στην Ευρώπη.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι πολλοί θρησκευτικοί χώροι στο βόρειο τμήμα εξακολουθούν να παραμένουν παραμελημένοι ή έχουν λεηλατηθεί, όπως έχει επανειλημμένα επισημάνει το Κοινοβούλιο.

Η κα. Φερχάιεν τάχθηκε επίσης υπέρ των περισσότερων άμεσων πολιτιστικών και εκπαιδευτικών ανταλλαγών μεταξύ Κυπρίων από τον βορρά και τον νότο, αναφέροντας δικοινοτικές υποτροφίες, κοινά σχολικά και πανεπιστημιακά προγράμματα και κοινές πολιτιστικές εκδηλώσεις, με αξιοποίηση του Erasmus+, του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης και του μελλοντικού προγράμματος AgoraEU.

Όπως είπε, οι νέοι που μαθαίνουν, δημιουργούν και αποκαθιστούν μαζί οικοδομούν την εμπιστοσύνη που χρειάζεται μια πολιτική λύση στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών. Πρόσθεσε ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς στηρίζει αυτή τη λύση, αλλά δεν μπορεί να την υποκαταστήσει.

Ο ρόλος του Ευρωκοινοβουλίου και η επικοινωνία με τους πολίτες

Η κ. Φερχάιεν ανέφερε ότι οι πολίτες βλέπουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με πολύ πιο θετικό τρόπο από ό,τι ενδέχεται να υποδηλώνουν ορισμένοι δημοσιογράφοι και σχολιαστές. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να περιμένουν από το Κοινοβούλιο να κινείται λίγο πιο γρήγορα και ότι, με τη μία κρίση να διαδέχεται την άλλη στην Ένωση, οι διαπραγματεύσεις για τη νομοθεσία πρέπει να ολοκληρώνονται μέσα σε προβλέψιμα χρονικά πλαίσια, καθώς ο χρόνος είναι καθοριστικής σημασίας.

Σημείωσε ακόμη ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, πρέπει να καταρτίζουν νομοθεσία που δεν περιπλέκει υπερβολικά τα πράγματα. Όπως είπε, η προσθήκη νέων επιπέδων απαιτήσεων σε κάθε νομοθετικό κείμενο, ενώ υποτιμάται το κόστος εφαρμογής για τις επιχειρήσεις, τις περιφερειακές αρχές και τους πολίτες, προκαλεί εκνευρισμό. Τόνισε ότι χρειάζεται μεγαλύτερη εναρμόνιση των κανόνων στην Ευρώπη και σαφέστερη γλώσσα, ώστε όλοι να κατανοούν τι συμβαίνει.

Η κ. Φερχάιεν υπογράμμισε επίσης την ανάγκη βελτίωσης της επικοινωνίας με τους πολίτες. Ανέφερε ότι, παρά το γεγονός πως υπάρχουν γραφεία συνδέσμου σε κάθε κράτος μέλος και οι Ευρωβουλευτές φέρνουν πολίτες στις Βρυξέλλες και στο Στρασβούργο ώστε να γνωρίσουν από κοντά την ΕΕ, εξακολουθεί να απουσιάζει ένας πραγματικός ευρωπαϊκός δημόσιος χώρος ενημέρωσης. Όπως σημείωσε, υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον τρόπο με τον οποίο ένας πολίτης στη Λευκωσία, στο Βερολίνο ή στη Μαδρίτη ενημερώνεται για τις ευρωπαϊκές ειδήσεις, με αποτέλεσμα αυτό που βλέπει ο ένας να μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικό από αυτό που βλέπει ο άλλος.

Πρόσθεσε ότι, εάν υπάρχει στόχος να αυξηθεί το ενδιαφέρον για το τι κάνει η ΕΕ και για το πώς οι αποφάσεις της επηρεάζουν τον καθένα, πρέπει να υπάρξει πιο προσβάσιμη επικοινωνία σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Όπως ανέφερε, αυτό θα οδηγούσε επίσης σε μεγαλύτερη διαφάνεια για τους Ευρωπαίους, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους.

Αλλαγή των Συνθηκών πριν από νέα διεύρυνση της ΕΕ

Παράλληλα, η κ. Φερχάιεν ανέφερε ότι όλα όσα γίνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αποτέλεσμα συμβιβασμού, κάτι που αποτελεί ταυτόχρονα δύναμη και αδυναμία της ΕΕ. Με την προοπτική ένταξης περισσότερων χωρών στην Ένωση, σημείωσε ότι πρέπει να εξεταστεί πώς θα διαμορφωθεί στο μέλλον η διαδικασία λήψης αποφάσεων, εκφράζοντας την άποψη ότι θα πρέπει να υπάρξει μεγάλη αλλαγή των Συνθηκών πριν γίνουν δεκτά νέα κράτη μέλη.

Όπως ανέφερε, η σημερινή δομή λήψης αποφάσεων, όπου κάθε χώρα μπορεί να ασκεί βέτο σε αποφάσεις, όπως για παράδειγμα στις εξωτερικές υποθέσεις, δεν είναι κατάλληλη για μία Ευρωπαϊκή Ένωση του 2026. Τόνισε ότι πρέπει να περιοριστεί η δυνατότητα οποιουδήποτε κράτους μέλους να κρατά ομήρους τις αποφάσεις, προσθέτοντας ότι πρόσφατες εμπειρίες, όπως εκείνες στην Ουγγαρία υπό τον πρώην πρωθυπουργό Όρμπαν, το έχουν καταδείξει. Παράλληλα, σημείωσε ότι υπάρχει πραγματική προοπτική στη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό την προϋπόθεση ότι η ΕΕ θα είναι θεσμικά έτοιμη για ένα τέτοιο βήμα.

Η κα. Φερχάιεν πρόσθεσε ότι θα αποτελούσε πραγματική αλλαγή των δεδομένων αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποκτούσε το δικαίωμα να αναλαμβάνει το ίδιο νομοθετική πρωτοβουλία. Επεσήμανε ότι σήμερα η Κομισιόν διαθέτει σχεδόν αποκλειστικό δικαίωμα πρωτοβουλίας, ενώ το Κοινοβούλιο είναι δημοκρατικά εκλεγμένο από τους πολίτες και θα μπορούσε να μετατρέπει το εκλογικό του πρόγραμμα σε συγκεκριμένες προτάσεις. Εκτίμησε ότι οι πολίτες θα υποδέχονταν θετικά μια τέτοια αλλαγή.

Ενίσχυση του AgoraEU και στήριξη της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας

Αναφερόμενη στον προϋπολογισμό, η κ. Φερχάιεν τον χαρακτήρισε ως ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα, σημειώνοντας ότι η Κομισιόν έχει προτείνει 8,6 δισ. ευρώ για το AgoraEU. Ανέφερε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα συνεχίσει να πιέζει για αύξηση κατά 10%, την οποία η ίδια υποστηρίζει πλήρως, ενώ εκτίμησε ότι οποιαδήποτε περικοπή κάτω από την πρόταση της Κομισιόν θα ήταν πολύ προβληματική.

Όπως είπε, το AgoraEU είναι ήδη ένα πολύ μικρό πρόγραμμα σε σύγκριση με τον συνολικό προϋπολογισμό της ΕΕ και εάν το Συμβούλιο εφαρμόσει την ίδια ποσοστιαία περικοπή σε όλα τα προγράμματα, η ζημιά στο συγκεκριμένο πρόγραμμα θα ήταν πολύ μεγαλύτερη από την εξοικονόμηση, καθώς κάθε ευρώ έχει σημασία. Τόνισε ότι ο πολιτισμός, η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, η δημοκρατία και οι κοινές ευρωπαϊκές αξίες αποτελούν το θεμέλιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και ότι εξοικονόμηση πόρων σε αυτόν τον τομέα θα αποδυνάμωνε το ίδιο το στοιχείο που κρατά την Ένωση ενωμένη.

Αναφερόμενη στις προτεραιότητες, η κ. Φερχάιεν είπε ότι επιθυμεί να διατηρηθούν όσα ήδη λειτουργούν και να βελτιωθούν με στοχευμένο τρόπο. Σημείωσε ότι τα προγράμματα Creative Europe και CERV έχουν δημιουργήσει ισχυρές δομές και αξιόπιστες επωνυμίες, με κυριότερο το MEDIA, προσθέτοντας ότι οι ενδιαφερόμενοι φορείς χρειάζονται βεβαιότητα, λιγότερη γραφειοκρατία και ένα πρόγραμμα αρκετά ευέλικτο ώστε να ανταποκρίνεται στις μελλοντικές εξελίξεις.

Σε ό,τι αφορά την ευρωπαϊκή πολιτιστική συνεργασία, ανέφερε τα διασυνοριακά έργα, τα ευρωπαϊκά δίκτυα και τις πλατφόρμες, καθώς και την κινητικότητα των καλλιτεχνών και των επαγγελματιών του πολιτισμού μέσω προγραμμάτων φιλοξενίας, περιοδειών, φεστιβάλ και εκθέσεων.

Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, πρόσθεσε, είναι εξίσου σημαντική, καθώς οι μικροί και πολύ μικροί οργανισμοί, οι τοπικοί φορείς και όσοι υποβάλλουν αίτηση για πρώτη φορά συχνά δυσκολεύονται με τις περίπλοκες διαδικασίες. Είπε ότι επιθυμεί να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος, να διευρυνθεί η χρήση απλών εργαλείων, όπως τα κατ’ αποκοπή ποσά, να βελτιωθεί η προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρίες και να ενταχθούν περισσότερο υποεκπροσωπούμενες ομάδες και περιφέρειες.

Η κ. Φερχάιεν ανέφερε ακόμη ότι τα Γραφεία AgoraEU διαδραματίζουν καίριο ρόλο και θα πρέπει να παρέχουν συμβουλές στους αιτούντες, να στηρίζουν διασυνοριακές συνεργασίες, να καθιστούν ορατά τα αποτελέσματα και να φέρνουν το πρόγραμμα πιο κοντά στους πολίτες, ενώ θα πρέπει επίσης να λογοδοτούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Παράλληλα, χαιρέτισε τη φιλοδοξία της Κομισιόν να καταστήσει την ανεξάρτητη δημοσιογραφία και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης νέο, αυτοτελή στόχο του προγράμματος, τονίζοντας ότι ο στόχος αυτός πρέπει να στηριχθεί με επαρκή χρηματοδότηση.

Εξήγησε ότι το γεγονός αυτό, συμβαδίζει με την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας και με την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράξης για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης, στο πλαίσιο της οποίας το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπηρεσιών Μέσων Ενημέρωσης έχει πρόσφατα αρχίσει το έργο του. Ανέφερε ότι βασικά στοιχεία αυτής της προσπάθειας είναι ο πλουραλισμός των μέσων ενημέρωσης, η ανεξάρτητη δημοσιογραφία, η διασυνοριακή δημοσιογραφική συνεργασία, η παιδεία στα μέσα ενημέρωσης, η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και η οικονομική ανθεκτικότητα του τομέα, προσθέτοντας ότι η συντακτική ανεξαρτησία και η διαφάνεια πρέπει πάντοτε να έχουν προτεραιότητα.

Πλήρης εφαρμογή της Πράξης για την Ελευθερία των Μέσων

Την ίδια ώρα, η κ. Φερχάιεν ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης παρέχει σημαντικές εγγυήσεις και ότι προτεραιότητα πλέον είναι η πλήρης και συνεπής εφαρμογή της σε ολόκληρη την ΕΕ. Όπως είπε, τα κράτη μέλη πρέπει να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, η Κομισιόν να αντιμετωπίζει τις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να ελέγχει την εφαρμογή και να διατηρεί την πολιτική πίεση.

Για τους δημοσιογράφους και τους ειδησεογραφικούς οργανισμούς, σημείωσε ότι αυτό πρέπει να έχει πρακτικό αντίκτυπο, με προστασία των πηγών και των συντακτικών αποφάσεων, ανεξάρτητη διακυβέρνηση και επαρκή, προβλέψιμη χρηματοδότηση των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, διαφάνεια στην ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης και δίκαιη κατανομή της κρατικής διαφήμισης.

Η Ευρωβουλεύτρια του ΕΛΚ πρόσθεσε ότι οι ανεξάρτητες ρυθμιστικές αρχές χρειάζονται επαρκείς πόρους, ενώ οι συγχωνεύσεις μέσων ενημέρωσης που θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά τον πλουραλισμό απαιτούν αυστηρό έλεγχο.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι οι νομικές εγγυήσεις από μόνες τους δεν μπορούν να διατηρήσουν βιώσιμη μία αίθουσα σύνταξης, καθώς η ανεξάρτητη δημοσιογραφία χρειάζεται οικονομική βάση και η τεχνητή νοημοσύνη μεταβάλλει αυτή τη βάση.

Όπως εξήγησε, όταν υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούν δημοσιογραφικό περιεχόμενο για να απαντούν απευθείας σε ερωτήσεις, οι αναγνώστες ενδέχεται να μην επισκέπτονται πλέον το αρχικό ειδησεογραφικό μέσο. Αυτό, πρόσθεσε, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ο εκδότης να χάνει τόσο το κοινό όσο και τα έσοδα που χρηματοδοτούσαν τη δημοσιογραφική έρευνα και παραγωγή, ενώ όσοι επενδύουν στη δημοσιογραφία πρέπει να μπορούν να διατηρούν το έργο τους βιώσιμο.

Η κ. Φερχάιεν τόνισε ότι χρειάζεται αποτελεσματική επιβολή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς το προστατευόμενο δημοσιογραφικό περιεχόμενο που χρησιμοποιούν οι πάροχοι τεχνητής νοημοσύνης. Τάχθηκε υπέρ δίκαιων συμφωνιών αδειοδότησης, ώστε οι δικαιούχοι να μπορούν να ασκούν τα δικαιώματά τους και να λαμβάνουν δίκαιη αμοιβή, τόσο για την εκπαίδευση μοντέλων όσο και για ειδησεογραφικό περιεχόμενο που χρησιμοποιείται σε απαντήσεις παραγόμενες από τεχνητή νοημοσύνη. Πρόσθεσε ότι και οι μικρότεροι εκδότες πρέπει να μπορούν να επιβάλλουν τα δικαιώματά τους και να διαπραγματεύονται δίκαιους όρους.

Αναφερόμενη στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, σημείωσε ότι μπορεί να βοηθήσει τις αίθουσες σύνταξης στη μετάφραση και την ανάλυση εγγράφων, αλλά η συντακτική ευθύνη πρέπει να παραμένει στους ανθρώπους. Είπε ακόμη ότι η διαφάνεια σχετικά με τα deepfakes, τα εργαλεία επαλήθευσης της προέλευσης του περιεχομένου και η ισχυρότερη παιδεία στα μέσα ενημέρωσης είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης.

Υπογράμμισε ότι οι δημοσιογράφοι χρειάζονται αποτελεσματική προστασία από τον εκφοβισμό και τις καταχρηστικές αγωγές. Όπως ανέφερε, στόχος είναι οι πολίτες να μπορούν να επιλέγουν μεταξύ ανεξάρτητων και αξιόπιστων ειδησεογραφικών πηγών και οι δημοσιογράφοι να διαθέτουν την ελευθερία και τους πόρους που χρειάζονται για να ελέγχουν όσους βρίσκονται στην εξουσία.

Πηγή – Cyprus Times (ΚΥΠΕ)

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy