Άλλο το άσυλο και άλλο η παράνομη μετανάστευση

Η νέα ευρωπαϊκή πολιτική επιχειρεί να βάλει κανόνες σε ένα σύστημα που είχε φτάσει να λειτουργεί με μεγάλες αποκλίσεις από κράτος σε κράτος, αργές διαδικασίες και χιλιάδες αιτήσεις που παρέμεναν εκκρεμείς ακόμη και όταν οι πιθανότητες έγκρισής τους ήταν ανύπαρκτες.

Από τις 12 Ιουνίου εφαρμόζεται το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και μαζί του ο πρώτος κοινός ευρωπαϊκός κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής. Σε αυτόν περιλαμβάνονται το Μπανγκλαντές, η Κολομβία, η Αίγυπτος, η Ινδία, το Κόσοβο, το Μαρόκο και η Τυνησία, καθώς και υπό προϋποθέσεις υποψήφιες προς ένταξη χώρες.

Η έννοια της «ασφαλούς χώρας» δεν σημαίνει ότι ένας άνθρωπος χάνει αυτομάτως το δικαίωμα να ζητήσει άσυλο, γιατί αυτό θα ήταν αντίθετο με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο. Σημαίνει ότι η αίτησή του μπορεί να εξεταστεί ταχύτερα, με το τεκμήριο ότι κατά κανόνα δεν υφίσταται γενικευμένος κίνδυνος δίωξης ή σοβαρού προβλήματος ασφάλειας. Ο αιτητής εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να αποδείξει ότι στη δική του περίπτωση υπάρχει πραγματικός και προσωπικός κίνδυνος.

Το άσυλο αφορά τους ανθρώπους που κινδυνεύουν επειδή διώκονται για όσα πιστεύουν, για αυτό που είναι ή επειδή η επιστροφή τους μπορεί να τους οδηγήσει σε βασανιστήρια, φυλάκιση ή θάνατο. Δεν είναι εναλλακτική τρύπα μετανάστευσης για οποιονδήποτε επιθυμεί να εγκατασταθεί στην Ευρώπη και δεν πληροί τις προϋποθέσεις νόμιμης εισόδου.

Όταν μια προδήλως αβάσιμη αίτηση χρειάζεται χρόνια για να κριθεί, ο μεγάλος χαμένος δεν είναι μόνο το κράτος, αλλά είναι πρωτίστως ο πραγματικός πρόσφυγας. Οι ίδιες υπηρεσίες, μοιράζονται μεταξύ εκείνου που πράγματι χρειάζεται προστασία και εκείνου που χρησιμοποιεί μια χρονοβόρα διαδικασία για να παρατείνει την παραμονή του σε μια ευρωπαϊκή χώρα.
Για την Κύπρο το ζήτημα δεν είναι καθόλου θεωρητικό. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 η είχαμε τη δεύτερη υψηλότερη αναλογία αιτήσεων ασύλου στην Ευρώπη σε σχέση με τον πληθυσμό, με 1.732 αιτήσεις ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους. Μόνο η Ελλάδα βρισκόταν ψηλότερα. Παρά τη μεγάλη μείωση που καταγράφηκε τα τελευταία χρόνια, οι εκκρεμείς αιτήσεις στην Κύπρο παρέμεναν κάτω μεν από τις 13.500 το καλοκαίρι, αλλά εξακολουθούσαν να αποτελούν σημαντικό βάρος για έναν μικρό κρατικό μηχανισμό.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η περίπτωση των Σύρων. Μετά την αλλαγή του καθεστώτος στη Δαμασκό, περίπου 5.200 Σύροι που βρίσκονταν στην Κύπρο απέσυραν αιτήσεις ή παραιτήθηκαν από καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας και επέστρεψαν οικειοθελώς, ενώ σχεδόν 2.000 αιτήσεις Σύρων απορρίφθηκαν από τις αρχές του 2025 έως τον Ιούνιο του 2026. Αυτό δεν σημαίνει ότι ολόκληρη η Συρία βαφτίστηκε ξαφνικά ασφαλής. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασύλου επισημαίνει ότι οι συνθήκες διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή και ότι παραμένουν κίνδυνοι για συγκεκριμένες κατηγορίες ανθρώπων.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η χθεσινή αναφορά του Προέδρου Χριστοδουλίδη σε απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας. Ο Πρόεδρος σημείωσε ότι η απόφαση επιβεβαιώνει τη νομιμότητα της κυβερνητικής πολιτικής αφαίρεσης διεθνούς προστασίας σε περιπτώσεις παραβίασης της δημόσιας τάξης και ασφάλειας.
Η απόφαση αφορούσε Σύρο υπήκοο με σειρά προηγούμενων καταδικών, για τον οποίο είχε γίνει εξατομικευμένη αξιολόγηση της κατάστασης στη Λαττάκεια και του προσωπικού του προφίλ. Το Δικαστήριο έκρινε νόμιμη την ανάκληση του καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας και δεν ανακήρυξε γενικώς τη Συρία «ασφαλή χώρα».

Ακριβώς αυτή η λεπτομέρεια δείχνει γιατί η ταχύτερη διαδικασία και η προστασία των δικαιωμάτων δεν είναι έννοιες ασύμβατες. Μπορείς να απορρίπτεις γρήγορα μια αβάσιμη αίτηση και ταυτόχρονα να εξετάζεις σοβαρά κάθε πραγματικό κίνδυνο. Μπορείς να προστατεύεις τα σύνορα χωρίς να κλείνεις την πόρτα στον πραγματικό πρόσφυγα.
Το στοίχημα για την Ευρώπη δεν είναι να δίνει περισσότερο ή λιγότερο άσυλο. Είναι να παρέχει άσυλο σε εκείνους που το δικαιούνται και να μπορεί να λέει εγκαίρως «όχι» σε εκείνους που δεν το δικαιούνται, γιατί ένας θεσμός που αδυνατεί να ξεχωρίσει τις δύο περιπτώσεις, γίνεται στόχος κατάχρησης.

Αυτό το έχουμε βιώσει στη Κύπρο, με χιλιάδες ανθρώπους από χώρες της Ασίας και της Αφρικής, που δεν διατρέχουν κανέναν απολύτως κίνδυνο, αλλά νομίζουν πως αν χρησιμοποιήσουν το πολύπλοκο νομικό σύστημα θα μπορέσουν να παραμείνουν για χρόνια, ώστε μετά να επικαλούνται ανθρωπιστικούς λόγους για να μην απελαθούν, αφού θα έχουν κάνει παιδιά και θα έχουν στήσει την ζωή τους στη Κύπρο. Κατανοητή αυτή η ανθρώπινη ανάγκη, αλλά δυστυχώς για αυτούς η Κύπρος και η Ευρώπη δεν μπορούν να γίνουν ξέφραγο αμπέλι. Για αυτή την κατάσταση ευθύνονται βεβαίως τα κυκλώματα των λαθροδιακινητών αλλά και όσοι θεωρούν ότι η Ευρώπη είναι ξενοδοχείο και μάλιστα επιχορηγούμενο.

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy