ΕλλάδαΠάφος: Στο φως οχυρωματικός πύργος της Ύστερης Εποχής του Χαλκού στα Κούκλια
Η ανακάλυψη σημαντικού οχυρωματικού συστήματος κατά τις ανασκαφές στη θέση Μάρτσελλο στα Κούκλια εμπλουτίζει την εικόνα που έχουμε για την Παλαίπαφο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Τμήμα Αρχαιοτήτων, για…
21 Οκτωβρίου 2026 · 15:43
Η ανακάλυψη σημαντικού οχυρωματικού συστήματος κατά τις ανασκαφές στη θέση Μάρτσελλο στα Κούκλια εμπλουτίζει την εικόνα που έχουμε για την Παλαίπαφο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Τμήμα Αρχαιοτήτων, για την ολοκλήρωση της ανασκαφικής περιόδου του Αυγούστου-Σεπτεμβρίου 2026.
Η ανασκαφή, αναφέρεται, πραγματοποιήθηκε από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Κωνσταντίνου Κοπανιά. «Η φετινή έρευνα κατέδειξε τον τρόπο με τον οποίο ένας προμαχώνας του τείχους της Ύστερης Εποχής του Χαλκού διευρύνθηκε και ενσωματώθηκε σε έναν μεγάλο πύργο», αναφέρει η ανακοίνωση. «Τα νέα ευρήματα παρέχουν, για πρώτη φορά, τεκμηρίωση για την ύπαρξη ενός μνημειώδους οχυρωματικού περιβόλου στην Παλαίπαφο κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού», προσθέτει.
Σημειώνεται ότι η θέση Μάρτσελλο βρίσκεται σε απόσταση λίγο μικρότερη του ενός χιλιομέτρου βορειοανατολικά του ιερού της Αφροδίτης, και ότι παλαιότερες ανασκαφές από μία βρετανική και γερμανοελβετική αποστολή, καθώς και το Πανεπιστήμιο Κύπρου, έφεραν στο φως ένα επίμηκες τείχος, μια μνημειακή πύλη και άλλα σημαντικά κατάλοιπα. «Παρέμεναν, ωστόσο, πολλά ανοικτά ερωτήματα σχετικά με τη χρονολόγηση και την ερμηνεία τους», αναφέρεται και προτίθεται ότι από το 2021 και εξής, το ΕΚΠΑ πραγματοποιεί συστηματική ανασκαφική έρευνα, με στόχο την περαιτέρω διερεύνηση της ιστορίας αυτής της σημαντικής αρχαιολογικής θέσης.
Όπως αναφέρεται, τα ευρήματα του 2026 ενισχύουν τη χρονολόγηση της αρχικής φάσης του τείχους κατά την Υστεροκυπριακή ΙΙΓ-ΙΙΙΑ περίοδο, δηλαδή στο τέλος της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Με το τείχος συνδέεται ένα αδιατάρακτο αρχαιολογικό στρώμα με κεραμική της ίδιας περιόδου, το οποίο αποκαλύφθηκε φέτος, προτίθεται. «Στην επιφάνειά του εντοπίστηκε συγκέντρωση μάργας, η οποία χρησιμοποιήθηκε πιθανότατα κατά την κατασκευή του τείχους», αναφέρεται. Το υλικό αυτό είχε απλωθεί επάνω στα λίθινα θεμέλια, διαμορφώνοντας μια επίπεδη βάση για την κατασκευή της ωμοπλίνθινης ανωδομής του τείχους.
«Το σημαντικότερο αρχιτεκτονικό εύρημα της φετινής περιόδου είναι ένας ορθογώνιος προμαχώνας, δηλαδή ένα κτίσμα που προεξείχε από το τείχος και χρονολογείται κατά την Υστεροκυπριακή ΙΙΙΑ περίοδο», σημειώνεται.
Σε μεταγενέστερη φάση, αναφέρεται, προστέθηκε σε αυτό μια κατασκευή σχήματος Π, και μαζί σχημάτισαν ένα σχεδόν τετράγωνο κτίσμα, διαστάσεων περίπου 7,4 × 7,3 μέτρων. Στο κέντρο του διαμορφώθηκε ένας θάλαμος επιφάνειας περίπου 9 τετραγωνικών μέτρων. «Η σχεδόν τετράγωνη κάτοψη, το μεγάλο πάχος των τοίχων και η ύπαρξη εσωτερικού θαλάμου συνηγορούν υπέρ της ερμηνείας του κτίσματος ως οχυρωματικού πύργου», αναφέρεται.
Σήμερα, σημειώνεται, σώζονται μόνο τα θεμέλιά του και έτσι το αρχικό ύψος του παραμένει άγνωστο. Ο πύργος φαίνεται ότι ενισχύθηκε εκ νέου ήδη κατά την Υστεροκυπριακή ΙΙΙΑ περίοδο. Στη βορειοδυτική πλευρά του προστέθηκε ένας τοίχος πάχους περίπου 2,7 μέτρων. «Οι διαδοχικές αυτές επεμβάσεις καταδεικνύουν ότι η οχύρωση υφίστατο συνεχή ενίσχυση κατά τη διάρκεια της Ύστερης Εποχής του Χαλκού», αναφέρεται.
Σημειώνεται ότι, πολύ αργότερα, τον 4ο αιώνα π.Χ., δηλαδή κατά την ύστερη Κυπροκλασική περίοδο, προστέθηκε ένας ακόμη τοίχος με στόχο την ενίσχυση της βορειοανατολικής και της νοτιοανατολικής πλευράς του πύργου. Η χρονολόγηση στηρίζεται στην κεραμική που βρέθηκε στην τάφρο θεμελίωσής του, ενώ, πιθανότατα την ίδια περίοδο, σημειώθηκε σημαντική διαπλάτυνση του τείχους, αναφέρεται.
Προστίθεται ότι στην περιοχή που έχει ερευνηθεί από το ΕΚΠΑ δεν έχουν εντοπιστεί, μέχρι στιγμής, οικοδομικές φάσεις της Κυπρογεωμετρικής ή της Κυπροαρχαϊκής περιόδου. «Παραμένει, επομένως, ανοιχτό το ερώτημα αν η οχύρωση βρισκόταν σε συνεχή χρήση κατά το διάστημα μεταξύ της Ύστερης Εποχής του Χαλκού και της Κυπροκλασικής περιόδου», σημειώνεται.
«Η ανακάλυψη αυτού του σημαντικού οχυρωματικού συστήματος εμπλουτίζει την εικόνα που έχουμε για την Παλαίπαφο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού», αναφέρει το Τμήμα Αρχαιοτήτων, και προσθέτει ότι η συνέχιση της έρευνας και η περαιτέρω μελέτη των ευρημάτων αναμένεται να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση της εξέλιξης αυτού του μνημειακού οχυρωματικού έργου, καθώς και της θέσης του στην ιστορία της Παλαιπάφου.
Σημειώνεται ότι, με την ολοκλήρωση της ανασκαφής, τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα καλύφθηκαν με ύφασμα εδαφοκάλυψης, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία τους.
Πηγή – PafosPress (ΚΥΠΕ)








