Eurostat: Στριμωγμένοι στο σπίτι και στα έξοδα οι νέοι στην ΕΕ – «Βραχνάς» η στέγη για έναν στους τέσσερις στην Ελλάδα

Η πορεία των νέων προς την ανεξαρτησία όσον αφορά στη στέγαση διαφέρει από χώρα σε χώρα της ΕΕ, με σημαντικούς παράγοντες να εμπλέκονται στην απόφαση κάποιου να φύγει από το πατρικό του. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται οι επικρατούσες συνθήκες στην αγορά εργασίας, οι πολιτισμικές νόρμες, το κόστος διαβίωσης και η ύπαρξη συντροφικής σχέσης.

Τα στοιχεία της Eurostat για τις συνθήκες στέγασης των νέων 15-29 ετών αναδεικνύουν μια σχέση ανάμεσα στους δείκτες του υπερπληθυσμού ενός νοικοκυριού και του υπερβολικού κόστους στέγασης. Ως υπερπλήρες νοικοκυριό, η Eurostat ορίζει όποιο δεν διαθέτει τα εξής δωμάτια: τουλάχιστον ένα για το νοικοκυριό, ένα ανά ζευγάρι, ένα για κάθε άγαμο 18 ετών και άνω, ένα ανά ζεύγος άγαμων του ίδιου φύλου 12-17 ετών, ένα για κάθε άλλο άτομο ίδιας ηλικιακής κατηγορίας και ένα ανά ζεύγος παιδιών κάτω των 12 ετών.

Βασική διάκριση με βάση τις μετρήσεις: υπερπλήρη νοικοκυριά καταγράφονται εκεί όπου οι νέοι εγκαταλείπουν το πατρικό τους σπίτι αργότερα, ενώ μεγαλύτερο ποσοστό νέων στις χώρες που αυτό συμβαίνει νωρίτερα ενδέχεται να αντιμετωπίζουν υπερβολική επιβάρυνση από τα έξοδα στέγασης. Ιδιαίτερα υψηλές τιμές στα υπερπλήρη νοικοκυριά καταγράφονται στην Ελλάδα, στην Ιταλία καθώς και στις ανατολικές χώρες της ΕΕ.

Το 2025, οι νέοι της ΕΕ έφευγαν από το πατρικό τους σπίτι σε μέση ηλικία 26,3 ετών

Τα στοιχεία

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, το 26,9% των νέων ηλικίας 15-29 ετών στην Ευρωπαϊκή Ένωση ζούσε σε υπερπλήρη νοικοκυριά, ποσοστό υψηλότερο κατά 10,1 ποσοστιαίες μονάδες από αυτό του συνολικού πληθυσμού (16,8%) και αυξημένο κατά 0,4 μονάδες σε σχέση με το 2024. Οι νέοι της ΕΕ έφευγαν από το πατρικό τους σπίτι σε μέση ηλικία 26,3 ετών.

Ο υπερπληθυσμός μεταξύ των νέων μειωνόταν με την ηλικία: ήταν 30,1% για την ομάδα 15-19 ετών, 28,7% για τους 20-24 ετών και 21,8% για τους 25-29 ετών. Μεταξύ των νέων 15-29 ετών, τα υψηλότερα ποσοστά στα υπερπλήρη νοικοκυριά καταγράφηκαν στη Ρουμανία (60,4%), τη Λετονία (54,9%) και τη Βουλγαρία (52,8%), ενώ από κοντά ακολουθεί η Ελλάδα (48,4%). Αμέσως μετά έρχονται η Κροατία με περίπου 47%, η Ιταλία, η Πολωνία, η Σλοβακία και η Λιθουανία με άνω του 40%. Τα χαμηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στην Κύπρο (3,5%), την Ιρλανδία (7,4%) και τη Μάλτα (7,7%).

Στη χώρα μας, όπως και στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία, η διαφορά στα ποσοστά υπερπληθυσμού μεταξύ της ηλικιακής κατηγορίας 15-29 ετών και του συνολικού πληθυσμού ήταν τουλάχιστον 20 ποσοστιαίες μονάδες (στο σύνολο του πληθυσμού τα ποσοστά ήταν 28,3%, 32,5%, 40,4%, αντιστοίχως).

Σε σχετικούς όρους, οι αντίστοιχες διαφορές ήταν μεγαλύτερες στη Δανία και την Ολλανδία, όπου οι νέοι είχαν περισσότερες από διπλάσιες πιθανότητες να ζουν σε υπερπλήρες νοικοκυριό σε σύγκριση με τον συνολικό πληθυσμό. Στη Φινλανδία, οι πιθανότητες αυτές ήταν σχεδόν διπλάσιες. Γενικώς, στις χώρες όπου το ποσοστό υπερπληθυσμού για τους νέους είναι υψηλό, οι 15-19 ετών είναι αυτοί που πλήττονται περισσότερο.

Στη Ρουμανία, τη Λετονία, τη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Λιθουανία και την Ελλάδα, περισσότεροι από τους μισούς 15-19 ετών ζούσαν σε υπερπλήρη νοικοκυριά (από 65,5% στη Ρουμανία έως 50,1% στην Ελλάδα).

Η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ των ατόμων ηλικίας 15-19 ετών και 25-29 ετών παρατηρήθηκε στη Λιθουανία (22,3 μονάδες), ακολουθούμενη από τη Λετονία (20,3 μονάδες), τη Ρουμανία (15,4 μονάδες) και τη Βουλγαρία (14,7 μονάδες). Αντιθέτως, στη Δανία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία, την Ελλάδα, τη Μάλτα, τη Σλοβακία, τη Γερμανία και την Ολλανδία, τα ποσοστά υπερπληθυσμού ήταν υψηλότερα μεταξύ των ηλικιών 20-24.

Στη Δανία η διαφορά της ομάδας αυτής από τους 15-19 ετών ήταν 15,7 μονάδες, στη Σουηδία 12,5 μονάδες και στη Φινλανδία 12,4 μονάδες. Σε άλλες χώρες με χαμηλότερα ποσοστά υπερπληθυσμού, οι διαφορές μεταξύ των ηλικιακών ομάδων ήταν γενικά μικρότερες.

ΕΕ: Μέσος όρος αποχώρησης από το πατρικό

Οι υψηλότεροι μέσοι όροι αποχώρησης από το πατρικό σπίτι στην ΕΕ, στα 30 έτη ή και περισσότερο, καταγράφηκαν στην Κροατία (31,5), τη Σλοβακία και την Ελλάδα (και οι δύο 30,9), καθώς και την Ισπανία και την Ιταλία (και οι δύο 30,2). Αντιθέτως, οι χαμηλότεροι μέσοι όροι, όλοι κάτω των 23 ετών, καταγράφηκαν σε Φινλανδία (21,3), Δανία (21,8), Εσθονία και Λιθουανία (22,7).

Η κατάσταση στις χώρες και στα δύο άκρα αυτού του φάσματος τείνει να παραμένει σταθερή με την πάροδο του χρόνου, αντανακλώντας διαφορετικές πρακτικές όσον αφορά τη συγκατοίκηση γενεών στις χώρες της ΕΕ. Ωστόσο, αναδύονται διάφορα μοτίβα αν χωρίσουμε τους νέους σε στενότερες ηλικιακές ομάδες (15-19, 20-24 και 25-29 ετών).

Στην Κροατία, την Ιταλία, την Ισπανία, τη Σλοβακία, την Πολωνία και την Κύπρο, περισσότερο από το 95% της ηλικιακής κατηγορίας 15-19 ετών και τουλάχιστον το 60% της κατηγορίας 20-24 ετών ζούσαν με τους γονείς τους ή συνεισέφεραν στο εισόδημα του νοικοκυριού ή επωφελούνταν από αυτό. Στη Σουηδία, τη Δανία και τη Φινλανδία, λιγότερο από το 93% των νέων 15-19 ετών ζούσε με τους γονείς του ή συνεισέφερε στο εισόδημα του νοικοκυριού ή επωφελούνταν από αυτό.

Μεταξύ των νέων 20-24 ετών, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 42,7% στη Σουηδία, 26,3% στη Δανία και 22,3% στη Φινλανδία. Αυτές οι τρεις χώρες παρουσίασαν επίσης τα χαμηλότερα ποσοστά μεταξύ των ατόμων ηλικίας 25-29 ετών, 5,4% στη Δανία, 5,5% στη Φινλανδία και 10,5% στη Σουηδία.

Έξοδα στέγασης και υπερβολική επιβάρυνση

Στην ΕΕ, το 9,1% των νέων ηλικίας 15-29 ετών ζούσε το 2025 σε νοικοκυριά που δαπανούσαν το 40% ή περισσότερο του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση, έναντι 7,7% του συνολικού πληθυσμού.Όσον αφορά τους νέους, παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών. Τα χαμηλότερα ποσοστά κατέγραψε η Κροατία (1,5%), η Κύπρος (2,3%) και η Σλοβενία (3,1%), ενώ η Δανία (26,9%) και η Ελλάδα (25,6%) παρουσίασαν μακράν τα υψηλότερα.

Την ίδια χρονιά, σε 16 χώρες της ΕΕ, το ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης ήταν υψηλότερο μεταξύ των ατόμων ηλικίας 15-29 ετών σε σύγκριση με το σύνολο του πληθυσμού. Η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων ήταν 6,2 ποσοστιαίες μονάδες στην Ολλανδία και ακολουθούν η Φινλανδία (5,1 μονάδες) και η Ρουμανία (5,0 μονάδες). Σε σχετικούς όρους, το ποσοστό για τους νέους ήταν υπερδιπλάσιο από αυτό του συνολικού πληθυσμού στη Φινλανδία και διπλάσιο στη Ρουμανία. Στην Ολλανδία ήταν σχεδόν διπλάσιο.

Αντιθέτως, σε οκτώ χώρες της ΕΕ το ποσοστό ήταν υψηλότερο για το σύνολο του πληθυσμού σε σύγκριση με τους νέους. Μεταξύ αυτών, η Κροατία παρουσίασε τη μεγαλύτερη αρνητική διαφορά (-1,7 μονάδες).

Η μετάβαση στην ανεξάρτητη διαβίωση αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση για τα άτομα ηλικίας 20-24 ετών, αναφέρει η Eurostat. Σε επίπεδο ΕΕ, το 11,1% αυτής της ηλικιακής κατηγορίας αντιμετώπιζε υπερβολική επιβάρυνση από το κόστος στέγασης, σε σύγκριση με το 6,8% της ηλικιακής ομάδας 15–19 ετών και το 9,5 % όσων ήταν 25-29 ετών. Στη Δανία, το ποσοστό έφτασε το 34,9%, που σημαίνει ότι περισσότεροι από ένας στους τρεις ηλικίας 20-24 ετών ζούσαν σε νοικοκυριό που δαπανούσε τουλάχιστον το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για στέγαση.

Υψηλά ποσοστά για την ίδια ηλικιακή ομάδα κατεγράφησαν και στην Ελλάδα (28,1%), την Ολλανδία (18,9%), τη Γερμανία (18,4%) και τη Ρουμανία (17,5%).

Η σχέση ανάμεσα στην ηλικία αποχώρησης και στην επιβάρυνση από τα έξοδα στέγασης φαίνεται και στο σύνολο των νέων 15-29 ετών. Στις χώρες όπου οι νέοι φεύγουν νωρίτερα, όπως η Δανία, η Ολλανδία, η Σουηδία, η Γερμανία και η Φινλανδία, η υπερβολική επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη, ενώ στις χώρες όπου φεύγουν αργότερα, όπως η Κύπρος, η Κροατία και η Ιταλία, συνήθως χαμηλότερη.

Εξαίρεση αποτελεί η Ελλάδα. Παρά τη μεγάλη μέση ηλικία αποχώρησης (30,9 έτη), η επιβάρυνση των νέων παραμένει από τις υψηλότερες στην ΕΕ (25,6%). Η χώρα μας ξεχωρίζει επειδή συνδυάζει και τις τρεις πιέσεις: οι νέοι φεύγουν από το πατρικό αργά, σχεδόν οι μισοί ζουν σε «στριμωγμένα» νοικοκυριά και ένας στους τέσσερις βρίσκεται υπό υπερβολική επιβάρυνση από τα έξοδα στέγασης.

Πηγή – in.gr

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ