Στα €2 δισ. η συνολική επιβάρυνση του κράτους από τον Συνεργατισμό – Αδυναμίες σε Altamira, προσλήψεις και σχέδια εθελούσιας αποχώρησης

Περίπου στα €2 δισεκατομμύρια υπολογίζεται ότι θα ανέλθει η συνολική δημοσιονομική επιβάρυνση για το κράτος από τη στήριξη προς τον Συνεργατισμό κατά την περίοδο 2014-2030, σύμφωνα με ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία καταγράφει παράλληλα αδυναμίες στη διαχείριση της ΚΕΔΙΠΕΣ, στην εποπτεία της Altamira Cyprus, στις αποτιμήσεις συμμετοχών σε συνεργατικές εμπορικές εταιρείες, καθώς και στις διαδικασίες στελέχωσης και εθελούσιας αποχώρησης προσωπικού.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, η εκτιμώμενη επιβάρυνση των περίπου €2 δισ. προκύπτει από τρεις βασικούς παράγοντες. Συγκεκριμένα, €1,5 δισ. αφορούν την αρχική κρατική στήριξη προς τον Συνεργατισμό το 2014 και το 2015, μέσω της απόκτησης μετοχικού κεφαλαίου της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας ύψους €1,675 δισ., από το οποίο αφαιρούνται €175 εκατ. που έχουν ανακτηθεί μέσω μέρους των εισπράξεων από τον ειδικό φόρο που καταβάλλεται από πιστωτικά ιδρύματα.

Επιπλέον, €340 εκατ. εκτιμάται ότι δεν θα αποπληρωθούν από την κρατική στήριξη ύψους €3,54 δισ., με βάση το αναθεωρημένο επιχειρηματικό σχέδιο της ΚΕΔΙΠΕΣ, ενώ άλλα €200 εκατ. αποτελούν εκτίμηση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για την οικονομική επιβάρυνση από την παραχώρηση της κρατικής στήριξης με χαμηλότοκο μακροχρόνιο δάνειο, με χρέωση 1%.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία διευκρινίζει ότι η εκτίμηση των €200 εκατ. αποσκοπεί στην αποτύπωση της έκτασης της επιβάρυνσης και δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό κόστος δανεισμού της Δημοκρατίας. Παράλληλα, επισημαίνει ότι το τελικό ποσό της συνολικής επιβάρυνσης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αξία του χαρτοφυλακίου που θα παραμείνει στην ΚΕΔΙΠΕΣ κατά την ολοκλήρωση των εργασιών της.

Μέχρι τις 31 Μαρτίου 2026, η ΚΕΔΙΠΕΣ είχε πραγματοποιήσει συνολικές αποπληρωμές κρατικής στήριξης ύψους €1,765 δισ. Από το ποσό αυτό, €1,680 δισ. αφορούσαν αποπληρωμές σε μετρητά, €73 εκατ. δαπάνες για την υλοποίηση του Σχεδίου «Ενοίκιο Έναντι Δόσης» και €12 εκατ. άλλες αποπληρωμές, περιλαμβανομένων εξοφλήσεων δανείων των σχεδίων ΕΣΤΙΑ και του Κεντρικού Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών.

Από την έναρξη των εργασιών της, τον Σεπτέμβριο του 2018, μέχρι τον Μάρτιο του 2026, η ΚΕΔΙΠΕΣ είχε καταγράψει συνολικές ταμειακές εισροές €3,009 δισ. Από αυτές, το 56%, δηλαδή €1,680 δισ., κατέληξε στα κρατικά ταμεία ως αποπληρωμή της ενίσχυσης που δόθηκε στη Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα.

Ποσό €358,5 εκατ. διατέθηκε κυρίως για την αποπληρωμή υποχρεώσεων της πρώην ΣΚΤ, του Σχεδίου Εγγύησης Δανείων και για την απόκτηση ακινήτων στο πλαίσιο του Σχεδίου «Ενοίκιο Έναντι Δόσης». Άλλα €826,8 εκατ., ποσοστό 28% των συνολικών εισροών, αφορούσαν λειτουργικές δαπάνες και δαπάνες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων.

Στην τελευταία κατηγορία περιλαμβάνονται €259,2 εκατ. για την αμοιβή της Altamira Cyprus, €162,5 εκατ. για δαπάνες προσωπικού και σχέδια εθελούσιας αποχώρησης, €152,1 εκατ. για δαπάνες προς την Κυπριακή Δημοκρατία υπό μορφή ΦΠΑ και διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, καθώς και €253 εκατ. άλλες δαπάνες.

Το αρχικό επιχειρηματικό σχέδιο της ΚΕΔΙΠΕΣ, το οποίο καταρτίστηκε το 2018, προέβλεπε ότι η διαχείριση του χαρτοφυλακίου θα ολοκληρωνόταν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2027. Το σχέδιο αναθεωρήθηκε το 2024, με επέκταση του χρονικού ορίζοντα μέχρι το 2030, κυρίως λόγω των δυσκολιών στην πώληση δανειακών χαρτοφυλακίων και των επιπτώσεων νομοθετικών αλλαγών που επηρεάζουν τις εκποιήσεις και τις συναινετικές διευθετήσεις.

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη αναδιαμόρφωση του επιχειρηματικού σχεδίου, το βασικό σενάριο προβλέπει πλέον την αποπληρωμή του 90% της κρατικής στήριξης, δηλαδή περίπου €3,2 δισ., αντί του συνόλου των €3,54 δισ. Η απόκλιση ανέρχεται στα €340 εκατ.

Κατά την ολοκλήρωση του σχεδίου το 2030, εκτιμάται ότι θα παραμείνει στην ΚΕΔΙΠΕΣ χαρτοφυλάκιο ονομαστικής αξίας €2,4 δισ., αποτελούμενο από μη εξυπηρετούμενα δάνεια ύψους €1,9 δισ. και εξυπηρετούμενα δάνεια και ακίνητα ύψους €500 εκατ.

Μετά τον ανεπιτυχή τερματισμό διαδικασίας πώλησης χαρτοφυλακίου, η πώληση δανειακών χαρτοφυλακίων δεν εξετάζεται πλέον ενεργά στο βασικό σενάριο, με την οργανική απομόχλευση να αποτελεί τον βασικό πυλώνα της στρατηγικής.

Η έκθεση καταγράφει καθυστέρηση σχεδόν τεσσάρων ετών στην ολοκλήρωση της αποξένωσης των συμμετοχών της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας και των Συνεργατικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων σε Συνεργατικές Εμπορικές Εταιρείες. Η σχετική δέσμευση έναντι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προέβλεπε ότι η διαδικασία θα ολοκληρωνόταν μέχρι το τέλος του 2018, ωστόσο ολοκληρώθηκε το 2022, χωρίς να έχει παραχωρηθεί σχετική παράταση από την Ε.Ε.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία εντόπισε αδυναμίες στις αποτιμήσεις των συμμετοχών, μεταξύ άλλων επειδή οι όροι εντολής προς τους ανεξάρτητους συμβούλους δεν προσδιόριζαν με σαφήνεια τη βάση της αποτίμησης. Επιπλέον, δεν αξιολογήθηκε επαρκώς η επίδραση συγκεκριμένων νομικών και οικονομικών περιορισμών των συνεργατικών εταιρειών, οι οποίοι επηρέαζαν τη δυνατότητα μεταβίβασης των συμμετοχών, την εμπορευσιμότητά τους και το ύψος των προσφορών που θα μπορούσαν να εξασφαλιστούν.

Η Υπηρεσία καταγράφει επίσης οικονομική επίπτωση από τη διαδικασία αποξένωσης, επισημαίνοντας ότι δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς πως εξασφαλίστηκε το καλύτερο δυνατό οικονομικό αποτέλεσμα.

Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκε και η διαχείριση του χαρτοφυλακίου από την Altamira Cyprus, στην οποία είχε ανατεθεί το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών στοιχείων της ΚΕΔΙΠΕΣ.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία διαπιστώνει αδυναμίες στην εποπτεία της εταιρείας, ενώ εξετάζει τόσο την πώληση του μεριδίου της ΣΕΔΙΠΕΣ στην Altamira Cyprus όσο και τους όρους των συμφωνιών διαχείρισης.

Η ΣΕΔΙΠΕΣ πώλησε τον Νοέμβριο του 2019 το 49% της Altamira Cyprus στην Altamira Asset Management έναντι €4,5 εκατ. Η αξία του μεριδίου είχε εκτιμηθεί από τη ΣΕΔΙΠΕΣ στα €12,2 εκατ., ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, οι συμβατικοί περιορισμοί και η γνωμάτευση ανεξάρτητου επαγγελματία οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι το τίμημα των €4,5 εκατ. ήταν δίκαιο και εύλογο υπό τις περιστάσεις. Παράλληλα, καταγράφονται αδυναμίες στην τεκμηρίωση της διαδικασίας.

Η έκθεση εξετάζει ακόμη τους οικονομικούς όρους της αρχικής και της νέας συμφωνίας διαχείρισης, καθώς και το πλαίσιο παρακολούθησης των εργασιών της κοινοπραξίας εξυπηρέτησης χαρτοφυλακίου.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα τρία σχέδια εθελούσιας αποχώρησης προσωπικού που εφαρμόστηκαν στην ΚΕΔΙΠΕΣ κατά τα έτη 2021, 2022 και 2023.

Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, παρά το συνολικό κόστος των €13,3 εκατ., τα δύο πρώτα σχέδια δεν πέτυχαν τους στόχους που είχαν τεθεί για τη μείωση του προσωπικού στο επιθυμητό επίπεδο. Για το τρίτο σχέδιο, το οποίο εφαρμόστηκε το 2023, δεν είχε καθοριστεί συγκεκριμένος αριθμητικός στόχος αποχωρήσεων.

Το πρώτο σχέδιο, το 2021, είχε ως στόχο την αποχώρηση 100 έως 130 υπαλλήλων. Τελικά αποχώρησαν 39, με αποτέλεσμα ο αριθμός του προσωπικού να διαμορφωθεί στους 356.

Το δεύτερο σχέδιο, το 2022, προέβλεπε την αποχώρηση 60 υπαλλήλων, ωστόσο αποχώρησαν μόλις 19, με τον συνολικό αριθμό προσωπικού να μειώνεται στους 341.

Το τρίτο σχέδιο, το 2023, εφαρμόστηκε χωρίς συγκεκριμένο στόχο ως προς τον αριθμό των αποχωρήσεων. Αποχώρησαν συνολικά 27 άτομα, εκ των οποίων μόνο οκτώ ανήκαν στην ομάδα των 30 υπαλλήλων για τους οποίους είχε επισημανθεί ότι οι απολαβές τους ήταν υψηλές σε σχέση με τα καθήκοντα και τις ευθύνες τους.

Συνολικά, μέσω των τριών σχεδίων αποχώρησαν 85 άτομα. Η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγείται όπως η ΚΕΔΙΠΕΣ εξετάσει άλλες νόμιμες ενέργειες για την αξιοποίηση ή τη μείωση του αριθμού του προσωπικού, καθώς οι στόχοι των σχεδίων εθελούσιας αποχώρησης δεν επιτεύχθηκαν.

Η έκθεση καταγράφει, τέλος, ευρύτερα ζητήματα που αφορούν την οργανωτική δομή, τη στελέχωση, τις μισθολογικές κλίμακες, τις προσλήψεις και τις προαγωγές στην ΚΕΔΙΠΕΣ, επισημαίνοντας την ανάγκη για αποτελεσματικότερη διαχείριση και παρακολούθηση των εργασιών της, με στόχο τη μεγιστοποίηση της αποπληρωμής της κρατικής στήριξης.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy