CyprusΠροσέθεσε ότι για τους πρώτους εννέα μήνες του έτους, οι αφίξεις είναι μειωμένες μόνο κατά 5,6% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, καταγράφοντας ωστόσο άνοδο της τάξης του 4,1% και του 8,5% σε σύγκριση με τα έτη 2024 και 2023, ενώ αντίστοιχα, τα έσοδα από τον τουρισμό καταγράφουν μείωση της τάξης του 7% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά άνοδο της τάξης του 9,2% και 13,8% σε σύγκριση με τα έτη 2024 και 2023.
Στην παρουσίασή του, ο κ. Κουμής ανέφερε ότι κατά το έτος 2027 το Υφυπουργείο Τουρισμού προγραμματίζει να εστιάσει τις δράσεις του στην προβολή της χώρας στο εξωτερικό προκειμένου να διασφαλιστεί η καλή πορεία του τομέα του τουρισμού και τα επόμενα έτη, ενώ παράλληλα στόχος του Υφυπουργείου παραμένει η υιοθέτηση ενός σύγχρονου ρυθμιστικού πλαισίου για την αδειοδότηση και την λειτουργία διαφόρων τομέων τουριστικών επιχειρήσεων.
Όπως σημείωσε, στους βασικότερους στόχους του Υφυπουργείου Τουρισμού για το 2007 συγκαταλέγονται επίσης η περαιτέρω ανάπτυξη, ο εμπλουτισμός και η αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος της χώρας, με την προώθηση της υλοποίησης μεγάλων έργων όπως η μαρίνα Πάφου και η μαρίνα Παραλιμνίου, και η διασπορά των οφελών του τουρισμού σε όλες τις περιοχές της Κύπρου με την εφαρμογή εξειδικευμένων δράσεων που στοχεύουν στην τουριστική αναβάθμιση των περιοχών της υπαίθρου καθώς και των ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών.
Σημαντική χαρακτήρισε επίσης την αξιοποίηση των τεχνολογικών εξελίξεων προς όφελος του τουρισμού, προσθέτοντας ότι προς αυτή την κατεύθυνση κατά το 2027 προγραμματίζονται δράσεις όπως η παραγωγή προωθητικού υλικού με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και η ανάπτυξη τουριστικού οδηγού σε συνεργασία με το ΤΕΠΑΚ.
Προσέθεσε ότι το προσεχές έτος το Υφυπουργείο σκοπεύει να προχωρήσει στην ενίσχυση του Παρατηρητηρίου Τουρισμού με απώτερο σκοπό τη διοχέτευση ενισχυμένης πληροφόρησης στη βιομηχανία, ενώ η ενίσχυση της εκπαίδευσης και της κατάρτισης των μελών του τουριστικού κλάδου, όπως και η καλλιέργεια και η ενδυνάμωση της τουριστικής συνείδησης, αποτελούν επίσης προτεραιότητα για το Υφυπουργείο.
Σε σχέση με το 2026, ο κ. Κουμής ανέφερε ότι θα μείνει στην ιστορία ως ένας έτος κατά τη διάρκεια του οποίου ο τουρισμός της χώρας κλήθηκε να αντιμετωπίσει μια άνευ προηγουμένου τουριστική κρίση, για πολλούς την πιο δύσκολη συγκυρία των τελευταίων δεκαετιών.
Το μεμονωμένο περιστατικό της 1ης Μαρτίου και η αρνητική δημοσιότητα που προκλήθηκε ως επακόλουθο είχαν ως αποτέλεσμα την κατακόρυφη μείωση των αφίξεων τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, ανέφερε στη συνέχεια, προσθέτοντας ότι από την δεύτερη μέρα του περιστατικού το Υφυπουργείο προχώρησε σε κατ’ ιδίαν επαφές με τους στρατηγικούς συνεργάτες της χώρας, οργανωτές ταξιδίων και αεροπορικές εταιρείες, με στόχο την επάνοδο των πτητικών προγραμμάτων που είχαν διακοπή η οποία επιτεύχθηκε εντός ολίγων ημερών, με τις απώλειες θέσεων για τη θερινή περίοδο να περιορίζονται στο 3,3%.
«Θεωρώ ότι με βάση τα αποτελέσματα των τελευταίων μηνών και σίγουρα υπό τις περιστάσεις η συντριπτική πλειοψηφία των τουριστικών επιχειρήσεων είναι ικανοποιημένες», συμπλήρωσε, προσθέτοντας ότι ο περασμένος Σεπτέμβριος θεωρείται ως ο καλύτερος Σεπτέμβριος στην τουριστική ιστορία της χώρας, ενώ οι αφίξεις για τους πρώτους εννέα μήνες είναι μειωμένες μόνο κατά 5,6% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, καταγράφοντας παράλληλα άνοδο 4,1% και 8,5% σε σύγκριση με τα έτη 2024 και 2023 αντίστοιχα.
Αναφορικά με τον προϋπολογισμό του Υφυπουργείου για το 2027, ο κ. Κουμής είπε ότι ανέρχεται στα €59,4 εκ. εκ των οποίων ποσοστό περίπου 62% αφορά δράσεις για την προβολή του προορισμού και τον εμπλουτισμό του τουριστικού προϊόντος, όπως προωθητικές ενέργειες, συμμετοχή σε τουριστικές εκθέσεις και σχέδια κινήτρων ύψους €4,4 εκ.
Από την πλευρά των βουλευτών, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Νίκος Γεωργίου ζήτησε εξηγήσεις για το γεγονός ότι οι δαπάνες για προώθηση και προβολή της χώρας στο εξωτερικό είναι μειωμένες σε σχέση με το 2026. Ρώτησε επίσης αν υπάρχουν ενδείξεις για τις κρατήσεις ενόψει της νέας χρονιάς, αν υπάρχουν σκέψεις για δημιουργία μηχανισμού διαχείρισης τουριστικών κρίσεων, καθώς και σχεδιασμοί για ενίσχυση χειμερινού τουρισμού. Ρώτησε ακόμη ποια είναι τα συνολικά έσοδα του τουρισμού και η δαπάνη ανά τουρίστα.
Απαντώντας, ο κ. Κουμής εξέφρασε την εκτίμηση σχετικά με τις δαπάνες προβολής ότι το υπάρχον κονδύλι επαρκεί για την επίτευξη των στόχων του Υφυπουργείου, προσθέτοντας ότι ο τουρισμός εξαρτάται επίσης από το προσφερόμενο τουριστικό προϊόν.
Για κρατήσεις του επόμενου έτους, είπε ότι μια πρώτη εικόνα θα διαμορφωθεί μετά τις 3-5 Νοεμβρίου και τις επαφές που θα έχει στη διεθνή έκθεση τουρισμού του Λονδίνου, προσθέτοντας ότι η τρέχουσα ακρίβεια στα αεροπορικά εισιτήρια συνιστά μια νέα πρόκληση.
Σχετικά με τη διαχείριση τουριστικών κρίσεων, είπε ότι υπάρχει αρμόδια μονάδα στο Υφυπουργείο, προσθέτοντας ότι έχουν γίνει συναντήσεις με τουριστικούς εταίρους προς επικαιροποίηση των σχετικών δράσεων.
Για τον χειμερινό τουρισμό, είπε ότι οι επιδόσεις της περιόδου Νοεμβρίου-Απριλίου ήταν εξαιρετικά βελτιωμένες τα τελευταία χρόνια, προσθέτοντας ότι απαιτείται βελτίωση των τουριστικών υποδομών, με το Υφυπουργείο να επενδύει στην ανάπτυξη προϊόντων που θα δώσουν λύσεις για τη χειμερινή περίοδο.
Αναφορικά με τα έσοδα, είπε ότι το προηγούμενο έτος ανήλθαν σε €3,7 δισ., ενώ η κατά κεφαλή δαπάνη το τρέχον έτος μέχρι τον Σεπτέμβριο ήταν €785 σε σχέση με €778 το 2025 και η ημερήσια δαπάνη €97,7 σε σχέση με €94,7, κάνοντας παράλληλα λόγο για μείωση της μέσης διάρκειας παραμονής λόγω της ανόδου του μεριδίου αγοράς του Ισραήλ και της ακρίβειας στις ευρωπαϊκές χώρες.
Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ανδρέας Πασιουρτίδης, ζήτησε εξηγήσεις για τον μειωμένο προϋπολογισμό του Υφυπουργείου, προσθέτοντας ότι χρειάζονται μετρήσιμα αποτελέσματα για την αξιοποίηση των κονδυλίων προβολής.
Προσέθεσε ότι δεν έχουν ολοκληρωθεί μελέτες φέρουσας ικανότητας και ότι απαιτείται ουσιαστικός σχεδιασμός και βιώσιμη ανάπτυξη
Ο συνάδελφός του στο ΑΚΕΛ, Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου, ρώτησε αν υπάρχει σχέδιο για διαφοροποίηση των αγορών προέλευσης.
Στην απάντησή του, ο κ. Κουμής είπε ότι η μείωση του προϋπολογισμού οφείλεται αφενός σε πιστώσεις που είχαν προβλεφθεί στον αντίστοιχο περσινό για σκοπούς φιλοξενίας λόγω της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, αφετέρου για δράσεις του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που ολοκληρώνεται με το τέλος του έτους, σημειώνοντας πως δεν υπάρχει ουσιαστική διαφοροποίηση.
Για τη διαφοροποίηση των αγορών, είπε ότι ο κρατικός τομέας δεν μπορεί να αναγκάσει τις επιχειρήσεις να προωθούν τις υπηρεσίες τους σε συγκεκριμένες αγορές, προσθέτοντας ότι η απώλεια της ρωσικής αγοράς έδωσε την ευκαιρία σε άλλες αγορές να αυξήσουν το μερίδιό τους.
Με τη σειρά του, ο βουλευτής του ΕΛΑΜ, Μάριος Πελεκάνος, ρώτησε αν η Κύπρος έχει τις δυνατότητες να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των επισκεπτών. Ζήτησε επίσης στοιχεία για το ποσοστό των επισκεπτών που έρχονται μέσω νόμιμων αεροδρομίων για διακοπές στα κατεχόμενα και ποια η οικονομική απώλεια για την ΚΔ.
Ο κ. Κουμής απάντησε ότι η χώρα θέλει να αποφύγει φαινόμενα υπερτουρισμού, προσθέτοντας πως υπάρχει πρόνοια στον προϋπολογισμό για εκπόνηση μελέτης φέρουσας ικανότητας.
Για τη διαρροή επισκεπτών στα κατεχόμενα, είπε ότι το Υφυπουργείο προωθεί πάντοτε την ελεύθερη Κύπρο σε διεθνείς εκθέσεις και κάνει αναφορές για τις συνθήκες ασφάλειας στα κατεχόμενα.
Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ, Αδάμος Ασπρής, ζήτησε τις εκτιμήσεις του Υφυπουργείου για τη ζήτηση ενόψει της επόμενης χρονιάς και κατά πόσο υπάρχει πρόθεση αεροπορικών εταιρειών να αναστείλουν ή να διακόψουν δρομολόγια προς κυπριακά αεροδρόμια. Σχολίασε επίσης ότι ο μηχανισμός διαχείρισης κρίσεων θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η ΚΔ θα έχει τον τελικό λόγο.
Απαντώντας, ο Υφυπουργός είπε ότι το 2026 χαρακτηρίστηκε από μεγάλο ποσοστό κρατήσεων της τελευταίας στιγμής, τάση που, όπως σημείωσε, αναμένεται να συνεχιστεί και το 2027. Συμπλήρωσε ότι δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής αναφορές ή ενδείξεις για αφαίρεση δρομολογίων.
Ο βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας, Γιάννης Λαούρης, σχολίασε ότι τα περισσότερα κέντρα αναψυχής και ξενοδοχεία λειτουργούν χωρίς άδεια. Ρώτησε επίσης για την πρόοδο αναφορικά με μεγάλα έργα υποδομών, ενώ ζήτησε στοιχεία για τις ειδικές μορφές τουρισμού.
Απαντώντας, ο κ. Κουμής επιβεβαίωσε ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να φροντίσουν από μόνες τους να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες αδειοδότησης, προσθέτοντας ότι θα πρέπει να εξεταστεί εκ νέου το ζήτημα των παρατάσεων αφού γίνουν συζητήσεις με τον ιδιωτικό τομέα.
Σχετικά με τα μεγάλα έργα υποδομής, είπε ότι για τη μαρίνα της Πάφου έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον τέσσερις υποψήφιοι επενδυτές, με την τελική απόφαση να αναμένεται εντός του 2027, προσθέτοντας ότι η μαρίνα Παραλιμνίου υλοποιείται αυτήν την περίοδο.
Σχετικά με τις ειδικές μορφές τουρισμού, στάθηκε στον θρησκευτικό τουρισμό, ο οποίος, όπως είπε, επηρεάστηκε από απώλεια της ρωσικής αγοράς, προσθέτοντας ότι γίνεται προσπάθεια προβολής σε εναλλακτικές αγορές.
Στις δηλώσεις του μετά το τέλος της συνεδρίας, ο Υφυπουργός Τουρισμού είπε ότι για τους πρώτους επτά μήνες του έτους, τα έσοδα από τον τουρισμό καταγράφουν μείωση της τάξης του 7% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά άνοδο της τάξης του 9,2% και 13,8% σε σύγκριση με τα έτη 2024 και 2023.
«Εκτιμάται ότι με το πέρας του έτους, εάν η πορεία των επόμενων μηνών είναι παρόμοια με εκείνη του προηγούμενου έτους, ο δείκτης των εσόδων θα καταγράψει μείωση της τάξης μόλις του 3%–4%, που υπό τις περιστάσεις αποτελεί μία πολύ ικανοποιητική επίδοση», συμπλήρωσε σχετικά.
«Στον τομέα του τουρισμού η επιτυχία δεν είναι ποτέ δεδομένη. Αυτό αποδείχθηκε και εφέτος. Συνεχίζουμε, με στόχο το 2027 ο τουρισμός να συνεχίσει να παράγει οφέλη για την οικονομία της χώρας μας, τις τουριστικές επιχειρήσεις και σίγουρα τις τοπικές κοινωνίες», προσέθεσε.
Από την πλευρά του, ο κ. Γεωργίου εξέφρασε προβληματισμό για το γεγονός ότι οι δαπάνες του Υφυπουργείου Τουρισμού για την προβολή της Κύπρου στο εξωτερικό είναι μειωμένες σε σχέση με πέρυσι.
«Ειλικρινά, δεν μπορούμε να καταλάβουμε την λογική. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές κρίσεις όχι μόνο συνεχίζονται αλλά εντείνονται, το διεθνές περιβάλλον παραμένει απρόβλεπτο και οι πληθωριστικές πιέσεις και η ακρίβεια επιβαρύνουν όλο τον κόσμο, η προβολή της χώρας μας δεν μπορεί να υποβαθμίζεται. Αντίθετα, πρέπει να ενισχύεται με στοχευμένες εκστρατείες και ουσιαστική παρουσία στις διεθνείς τουριστικές αγορές», σημείωσε σχετικά.
«Τα όσα βιώσαμε τον περασμένο Μάρτιο ανέδειξαν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο πόσο ευάλωτος μπορεί να είναι ο τουρισμός μας στις εξωτερικές εξελίξεις. Δεν αρκεί να ενεργοποιούμε τα αντανακλαστικά μας. Αλλά χρειάζεται πρόληψη, ετοιμότητα και εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου πρωτοκόλλου διαχείρισης έκτακτων κρίσεων, με σαφείς διαδικασίες, συντονισμό των αρμόδιων φορέων και άμεση αντίδραση, για την προστασία των τουριστικών επιχειρήσεων, των εργαζομένων και της διεθνούς εικόνας της Κύπρου. Ως ΔΗΣΥ το θέσαμε επισταμένα κατά την συζήτηση και είναι ένα θέμα το οποίο θα παρακολουθούμε», συμπλήρωσε.
Προσέθεσε ότι το κράτος οφείλει να επενδύσει στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, στην προσέλκυση νέων αγορών, στην ανάπτυξη του χειμερινού τουρισμού, και στην ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού.
Με τη σειρά του, ο κ. Πασιουρτίδης ανέφερε ότι η Κυβέρνηση συνεχίζει να επενδύει σε επικοινωνιακές διακηρύξεις την ώρα που τα ουσιαστικά προβλήματα του τουρισμού παραμένουν άλυτα.
«Ο προϋπολογισμός του Υφυπουργείου Τουρισμού για το 2027 μειώνεται κατά €14,8 εκ. ευρώ, ενώ σχεδόν €27 εκ. προορίζονται για εκστρατείες προβολής, χωρίς να παρουσιάζεται με σαφήνεια ο απολογισμός και η πραγματική απόδοση αυτών των δαπανών. Πού είναι τα μετρήσιμα αποτελέσματα; Πού είναι η ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της εποχικότητας, η ουσιαστική στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και η διασφάλιση αξιοπρεπών θέσεων εργασίας; Γιατί κρίσιμες μελέτες, όπως αυτή της φέρουσας ικανότητας εξακολουθούν να εκκρεμούν, ενώ η Κυβέρνηση προωθεί τη στρατηγική της για τον τουρισμό;», ανέφερε ακολούθως.
«Η Κυβέρνηση δεν μπορεί να ζητά λευκή επιταγή από τους φορολογούμενους. Το ΑΚΕΛ απαιτεί αφάνεια, λογοδοσία και συγκεκριμένα αποτελέσματα για κάθε ευρώ που δαπανάται. Ο τουρισμός χρειάζεται ουσιαστικό σχεδιασμό και βιώσιμη ανάπτυξη, όχι επικοινωνιακές εκστρατείες που υποκαθιστούν την πολιτική. Οι αφίξεις από μόνες τους δεν αρκούν, το ζητούμενο είναι ποιος ωφελείται από την τουριστική ανάπτυξη και αν τα οφέλη φτάνουν στους εργαζόμενους, στις μικρές επιχειρήσεις και στην κοινωνία», τόνισε.
Στις δικές του δηλώσεις, ο κ. Ασπρής είπε ότι διανύουμε μια δύσκολη περίοδο εξαιτίας και των δύο πολέμων που βρίσκονται ακόμη σε ισχύ εξαιτίας επίσης και της ακρίβειας και του κόστους ενέργειας, προσθέτοντας ότι είναι αναμενόμενο σε κάποιο βαθμό να υπάρξουν κάποιες απώλειες στη διάρκεια του 2027.
«Για να μπορέσουμε να καταλήξουμε σε πιο ασφαλή συμπεράσματα θα πρέπει να αναμένουμε και τα αποτελέσματα από την συμμετοχή μας στην Διεθνή Έκθεση WTM του Λονδίνου, η οποία θα διεξαχθεί αρχές Νοεμβρίου. Εκεί θα μπορούμε να έχουμε πιο ασφαλή εικόνα για το πώς θα εξελιχθεί η τουριστική κίνηση στη διάρκεια του 2027», συνέχισε.
Πρόσθεσε ότι οι βουλευτές τόνισαν στον Υφυπουργό Τουρισμού ότι θα πρέπει να υπάρξει στενή συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και υπηρεσίες προκειμένου περιοριστούν στον μέγιστο δυνατό βαθμό οι αναμενόμενες απώλειες.
«Θεωρούμε ότι θα υπάρξει αυτός ο συντονισμός, το Υφυπουργείο Τουρισμού ήδη προβαίνει σε κάποιες ενέργειες, και ευελπιστούμε ακριβώς ότι θα έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για να προστατεύσουμε την τουριστική μας βιομηχανία το 2027», συμπλήρωσε.
Τέλος, ο βουλευτής του ΕΛΑΜ, Ανδρέας Παπαχαραλάμπους, έκανε λόγο για σωστή διαχείριση της τουριστικής κρίσης από το Υφυπουργείο Τουρισμού, με αποτέλεσμα, μία μικρή μόνο μείωση στις αφίξεις των τουριστών.
Προσέθεσε ότι συζητήθηκε επίσης η στήριξη των ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών, το κόστος της ενέργειας για τις επιχειρήσεις και πώς το κράτος θα μπορέσει να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να ανασάνουν για να μπορέσουν να είναι ανταγωνιστικές, ενώ τέθηκε και το ζήτημα της έλλειψης οδηγών λεωφορείων.
Εξέφρασε επίσης ανησυχία για το γεγονός ότι ο σημαντικός αριθμός επισκεπτών που έρχονται από τα νόμιμα αεροδρόμια της χώρας καταλήγουν στα κατεχόμενα.
«Αυτό αντιλαμβάνεστε δεν έχει μόνο τουριστικό αντίκτυπο, αλλά έχει και οικονομικό και νομικό και πάνω απ’ όλα πολιτικό αντίκτυπο. Αυτό το φαινόμενο πρέπει συντονισμένα η Κυπριακή Δημοκρατία να μπορέσει να το αντιμετωπίσει. Χρειάζεται καλύτερη καταγραφή των τουριστικών ροών που έρχονται μέσω της νόμιμης οδού, μέσω των νόμιμων αεροδρομίων της Κυπριακής Δημοκρατίας, εφαρμογή της νομοθεσίας, αποτελεσματικότερη ενημέρωση των επισκεπτών και αυστηρός έλεγχος εκεί που διαπιστώνεται ότι υπάρχει παράνομη εκμετάλλευση ελληνοκυπριακών περιουσιών», κατέληξε.
