Wednesday, 21 October 2026
Λευκωσία 23°
Απόψεις

Οι πολιτικές της ΝΔ είναι ο πιο επικίνδυνος παράγοντας αποσταθεροποίησης

Τον περασμένο Δεκέμβριο, στο Παλλάς, στην παρουσίαση της «Ιθάκης» του Αλέξη Τσίπρα, είχα μιλήσει για όσα βλέπαμε να συσσωρεύονται κάτω από την επιφάνεια μιας φαινομενικής κανονικότητας. Τις ανισότητες, την ανασφάλεια, την απομάκρυνση όλο και…

20 October 2026 · 19:57

         

Τον περασμένο Δεκέμβριο, στο Παλλάς, στην παρουσίαση της «Ιθάκης» του Αλέξη Τσίπρα, είχα μιλήσει για όσα βλέπαμε να συσσωρεύονται κάτω από την επιφάνεια μιας φαινομενικής κανονικότητας. Τις ανισότητες, την ανασφάλεια, την απομάκρυνση όλο και περισσότερων ανθρώπων από την πεποίθηση ότι η πολιτική μπορεί να αλλάξει τη ζωή τους. Με απασχολούσε τότε, και ακόμη περισσότερο σήμερα, ένα ερώτημα. Τι συμβαίνει όταν αυτή η απογοήτευση δεν βρίσκει δημοκρατική διέξοδο;

Στη Γαλλία, η κοινωνική έκρηξη δεν είναι η αρχή της κρίσης. Είναι η συνέπεια πολιτικών που επί χρόνια διεύρυναν τις ανισότητες και συσσώρευαν κοινωνική οργή. Οι μαζικές κινητοποιήσεις για την εκπαίδευση, το κόστος ζωής και τις δημόσιες υπηρεσίες δεν προέκυψαν ξαφνικά. Αποτυπώνουν κοινωνικές αντιθέσεις που βάθαιναν για χρόνια. Η τυφλή βία δεν αποτελεί νομοτελειακή συνέπεια της φτώχειας, ούτε εκφράζει το σύνολο όσων διαδηλώνουν. Όταν, όμως, η ανασφάλεια παγιώνεται και η εμπιστοσύνη στην πολιτική υποχωρεί, ο θυμός μπορεί να χάσει τον συλλογικό του προσανατολισμό.

Ακριβώς εδώ βρίσκεται το παράδοξο που οφείλει να απασχολήσει την Αριστερά. Η τυφλή βία, ακόμη και όταν ξεσπά σε έδαφος πραγματικής αδικίας, καταλήγει συχνά να λειτουργεί ως πολιτικό δώρο σε όσους διαχειρίζονται την κρίση. Οι διεκδικήσεις εξαφανίζονται πίσω από τις καταστροφές. Η συζήτηση περνά από τις αιτίες στην αστυνόμευση. Εκείνοι που όφειλαν να λογοδοτήσουν για τις επιλογές τους εμφανίζονται ως εγγυητές της ομαλότητας. Και χάνουν εκείνοι που είχαν λόγο να διεκδικήσουν: τα κοινωνικά κινήματα, τα συνδικάτα, η Αριστερά.

Το να αναζητούμε τις ρίζες της βίας δεν σημαίνει ότι την αποδεχόμαστε, σημαίνει ότι αρνούμαστε να χαρίσουμε στην εξουσία το άλλοθί της.

Η στάση της ΝΔ απέναντι στα γεγονότα είναι ενδεικτική. Πριν καν γίνει ουσιαστική συζήτηση για τις κοινωνικές αιτίες, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έφτασε στο «μπάχαλο» και στις κατηγορίες ότι ένα μέρος της Αριστεράς επενδύει στο χάος. Η χώρα μας δεν έχει ζήσει ανάλογα γεγονότα. Η κυβέρνηση, ωστόσο, σπεύδει να οργανώσει την αντιπαράθεση σαν να βρίσκεται ήδη μπροστά στο δίλημμα «τάξη ή χάος». Έτσι αποφεύγει το δύσκολο ερώτημα: τι παράγουν στην ίδια την κοινωνία οι πολιτικές που εφαρμόζει;

Στο ίδιο σχήμα επιστρέφει η θεωρία των δύο άκρων. Η πρόσφατη εξίσωση από τον Παύλο Μαρινάκη των υμνητών του Χίτλερ και του Στάλιν δεν είναι άσχετη με αυτή τη μετατόπιση. Η ιστορική πολυπλοκότητα υποχωρεί μπροστά σε μια πολιτική σκοπιμότητα: να τοποθετηθεί κάθε ριζική αμφισβήτηση στη σκιά του «εξτρεμισμού». Όταν θολώνει η διάκριση ανάμεσα στη δημοκρατική Αριστερά και τη ναζιστική Ακροδεξιά, δεν προστατεύεται η δημοκρατία. Απαξιώνεται η πολιτική σύγκρουση και κανονικοποιείται η γλώσσα του φόβου, από την οποία τρέφεται η ίδια η Ακροδεξιά.

Στην Ελλάδα, η κοινωνική πίεση είναι ήδη μετρήσιμη. Το 2025, το 27,5% του πληθυσμού βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, έναντι 20,9% στην ΕΕ. Αυτή η απόσταση δεν εξαφανίζεται με δηλώσεις περί ανάπτυξης. Και η πρόταση της ΕΛΑΣ για φορολόγηση του μεγάλου πλούτου θέτει ένα συγκεκριμένο ερώτημα που η κυβέρνηση αποφεύγει: ποιος σηκώνει τα βάρη και ποιος απολαμβάνει τα οφέλη; Η αναδιανομή δεν είναι ιδεολογική πολυτέλεια. Είναι όρος κοινωνικής συνοχής.

Εδώ κρίνεται και ο ρόλος της Αριστεράς. Όχι στο αν θα περιγράψει πιο δυνατά την οργή, αλλά στο αν θα τη μετατρέψει σε συλλογική οργάνωση, κοινωνικά αιτήματα και πειστικό σχέδιο πολιτικής αλλαγής. Αλλιώς, το κενό δεν μένει κενό. Το καταλαμβάνουν ο αυταρχισμός, η παραίτηση και η Ακροδεξιά.

Η ΝΔ θέλει μια κοινωνία που θα υφίσταται τις ανισότητες χωρίς να τις αμφισβητεί. Γι’ αυτό βαφτίζει την κοινωνική διεκδίκηση «χάος» πριν ακόμη εκδηλωθεί και τη διατήρηση της αδικίας «σταθερότητα». Αντιστρέφει όμως την πραγματικότητα. Η μεγαλύτερη απειλή για τη σταθερότητα δεν είναι η διεκδίκηση, αλλά οι πολιτικές που αφήνουν όλο και περισσότερους ανθρώπους χωρίς προοπτική.

* Η Ευγενία Φωτονιάτα είναι υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού ΕΛΑΣ & υπεύθυνη Επιστημονικού Συμβουλίου ΙΝΑΤ

Πηγή – in.gr

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Στήριξε την ανεξάρτητη ενημέρωση

Επίλεξε τη συνδρομή που προτιμάς. Η ασφαλής πληρωμή ολοκληρώνεται μέσω Stripe.