Read More
Το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς φωτίζει διαδρομές χρημάτων που συνδέουν τράπεζες, δικηγορικά γραφεία, υπεράκτιες εταιρείες και πολιτική εξουσία
Στο επίκεντρο οι υποθέσεις Focus Maritime και «μίζες από τις τράπεζες», με αναφορές σε πληρωμές, διαμεσολαβητές και εκλογικές ανάγκες του ΔΗΣΥ
Εύλογες υπόνοιες για διαφθορά, εμπορία επηρεασμού, νομιμοποίηση εσόδων και φοροδιαφυγή καταγράφει η Ανεξάρτητη Αρχή
Βαρύ πολιτικό και θεσμικό ζήτημα για τις σχέσεις τραπεζών, offshore και εξουσίας την περίοδο που η κοινωνία πλήρωνε το κόστος της τραπεζικής κατάρρευσης
Του
Κωνσταντίνου Ζαχαρίου
Φως σε διαδρομές χρήματος που συνδέουν τράπεζες, μεγάλα δικηγορικά γραφεία, υπεράκτιες εταιρείες και την πολιτική εξουσία ρίχνει το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς για όσα καταγράφονται στο βιβλίο «Κράτος Μαφία» του Μακάριου Δρουσιώτη.
Στο επίκεντρο βρίσκονται δύο υποθέσεις: Η Focus Maritime και οι λεγόμενες «μίζες από τις τράπεζες». Κοινός παρονομαστής είναι η διαδρομή του χρήματος, ο ρόλος όσων μεσολάβησαν και το κατά πόσο πολιτικά πρόσωπα ή κόμματα επωφελήθηκαν από αδιαφανή σχήματα.
Η Αρχή καταγράφει ευρήματα και εύλογες υπόνοιες για ενδεχόμενες πράξεις διαφθοράς, εμπορία επηρεασμού, νομιμοποίηση εσόδων και φοροδιαφυγή. Τα ευρήματα αυτά δεν συνιστούν ποινική καταδίκη. Αποτελούν, ωστόσο, βαρύ θεσμικό και πολιτικό ζήτημα, ιδίως επειδή στο φόντο τους βρίσκεται η κατάρρευση της Λαϊκής Τράπεζας, οι σχέσεις του Ανδρέα Βγενόπουλου με κύκλους της κυπριακής πολιτικής και οικονομικής ζωής, καθώς και οι αναφορές στον Νίκο Αναστασιάδη και τον ΔΗΣΥ.
Πρόκειται για την περίοδο κατά την οποία η κοινωνία πλήρωνε βαρύ τίμημα: Κούρεμα καταθέσεων, απώλεια εισοδημάτων, ανεργία, εκποιήσεις και βαθιά κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς.
Το σύστημα των διαμεσολαβητών και ο ρόλος Αναστασιάδη στο δικηγορικό γραφείο
Κεντρικό σημείο στην ενότητα των «μίζων από τις τράπεζες» είναι το σύστημα των introducers, δηλαδή των διαμεσολαβητών. Πρόκειται για γραφεία που παρέπεμπαν ξένους πελάτες σε κυπριακές τράπεζες και λάμβαναν προμήθειες. Η πρακτική αυτή δεν ήταν κατ’ ανάγκην παράνομη. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πότε μια τέτοια προμήθεια μετατρέπεται σε όχημα απόκρυψης άλλων πληρωμών και πότε χρησιμοποιείται για να καλύψει πολιτική χρηματοδότηση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Αρχή αναφέρει ότι το δικηγορικό γραφείο «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι» ήταν από τους μεγαλύτερους διαμεσολαβητές της Τράπεζας Κύπρου και λάμβανε σημαντικά ποσά ως προμήθειες. Μαρτυρία αναφέρει ότι και η Λαϊκή Τράπεζα κατέβαλλε προμήθειες σε introducers, περιλαμβανομένου του εν λόγω γραφείου, χωρίς όμως να εντοπιστούν πλήρη αρχεία για το συνολικό ύψος όλων των πληρωμών.
Η Αρχή καταγράφει επίσης ότι ορισμένες πληρωμές που συνδέονταν με προμήθειες του δικηγορικού γραφείου δεν έγιναν απευθείας προς το ίδιο, αλλά προς υπεράκτιες εταιρείες, όπως οι Masterton International Corp. και Truro Investments Ltd. Τα τραπεζικά αρχεία συνέδεαν τις εταιρείες αυτές με το δικηγορικό γραφείο ή/και με ξένους συνεργάτες του, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για τον πραγματικό δικαιούχο, τη φορολογική μεταχείριση και τη διαδρομή του χρήματος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και ο ρόλος του Νίκου Αναστασιάδη στο γραφείο. Ο ίδιος και οι συνεταίροι του φέρονται να υποστήριξαν ότι ήταν «σιωπηλός συνεταίρος». Ωστόσο, σύμφωνα με το πόρισμα, από την ιδιωτική Συμφωνία Συνεταιρισμού της 9ης Σεπτεμβρίου 2001 και από στοιχεία του Εφόρου Εταιρειών προκύπτει ότι «φέρει τη γενική ευθύνη εποπτείας των εργασιών του Συνεταιρισμού». Ο ρόλος αυτός διατηρήθηκε μέχρι την παραίτησή του ως γενικού συνεταίρου, στις 26 Φεβρουαρίου 2013.
Η συναλλαγή των €250.000, τα εικονικά τιμολόγια και η διαδρομή προς offshore
Το βαρύτερο εύρημα στην ενότητα αφορά συναλλαγή €250.000 από τη Λαϊκή Τράπεζα προς όφελος του Νίκου Αναστασιάδη. Σύμφωνα με το πόρισμα, οι Λειτουργοί Επιθεώρησης διαπίστωσαν, στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ότι στα τέλη του 2011 πραγματοποιήθηκε συναλλαγή η οποία φέρεται να προοριζόταν ως οικονομική στήριξη για την προεκλογική εκστρατεία του 2013, αλλά παρουσιάστηκε παραπλανητικά ως αμοιβή ή τραπεζική προμήθεια.
Κατά τη μαρτυρία, το ποσό φέρεται να συμφωνήθηκε μεταξύ του Ανδρέα Βγενόπουλου και του Νίκου Αναστασιάδη. Για την πληρωμή χρησιμοποιήθηκαν, σύμφωνα με τα αναφερόμενα, δύο εικονικά τιμολόγια, ύψους €160.000 και €90.000. Έτσι, η πληρωμή φέρεται να παρουσιάστηκε ως introducer fees και να διοχετεύθηκε σε υπεράκτια εταιρεία-κέλυφος στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους, με σκοπό να αποκρυβεί η πραγματική φύση και ο πραγματικός δικαιούχος της συναλλαγής.
Οι €500.000, το «λάθος μηδενικό» και η διαδρομή μέσω εταιρειών
Η δεύτερη ενότητα αφορά τη Focus Maritime. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που εξετάστηκαν, στις 21 Ιανουαρίου 2008 ο Μιχάλης Ζολώτας, ως διευθυντής της Focus Maritime, έδωσε εντολή στη Marfin Egnatia για μεταφορά €500.000 σε λογαριασμό του ΔΗΣΥ. Λίγες ημέρες αργότερα φέρεται να ζητήθηκε ακύρωση της εντολής, με την εξήγηση ότι είχε γίνει λάθος με ένα μηδενικό και ότι η πρόθεση ήταν να μεταφερθούν €50.000.
Στις 12 Φεβρουαρίου 2008 πραγματοποιήθηκαν δύο νέες μεταφορές: €50.000 απευθείας προς τον ΔΗΣΥ και €450.000 προς τη Rizokarpasso Shipping Ltd στην Ελλάδα. Ακολούθως, τα €450.000 μεταφέρθηκαν μέσω της A&L Shipholding Ltd στην Κύπρο και, σύμφωνα με τα ευρήματα, κατέληξαν στην Holiday Tours για κάλυψη εξόδων αεροπορικών εισιτηρίων ψηφοφόρων του ΔΗΣΥ κατά τις προεδρικές εκλογές του 2008.
Η Αρχή δεν εντόπισε μαρτυρία που να τεκμηριώνει ότι τα €450.000 κατέληξαν σε προσωπικούς λογαριασμούς του Νίκου Αναστασιάδη. Καταγράφει, όμως, σοβαρή διαδρομή χρημάτων μέσω ενδιάμεσων εταιρειών, με τελικό σκοπό την κάλυψη εκλογικών αναγκών του ΔΗΣΥ. Εξετάστηκε επίσης μεταφορά €100.000 από τη Focus Maritime στις 4 Ιουνίου 2009, η οποία, σύμφωνα με τα ευρήματα, φέρεται να προοριζόταν για περαιτέρω παράδοση στον ΔΗΣΥ.
Το συμπέρασμα για τη Focus είναι πολιτικά βαρύ. Παρότι δεν τεκμηριώθηκε προσωπική κατάληξη ποσών στον Νίκο Αναστασιάδη, οι Λειτουργοί Επιθεώρησης κατέληξαν ότι η Focus Maritime χρησιμοποιήθηκε ως όχημα μέσω του οποίου ο Ανδρέας Βγενόπουλος, σε συνεργασία με στελέχη της Λαϊκής Τράπεζας και της Marfin Egnatia Bank, προέβαινε σε πληρωμές προς πολιτικά κόμματα και πρόσωπα εξουσίας στην Κύπρο.
Στην ίδια υπόθεση, το βαρύτερο εύρημα που αφορά τον Νίκο Αναστασιάδη σχετίζεται με τη φερόμενη παρέμβασή του προς τον τότε Γενικό Εισαγγελέα Κώστα Κληρίδη, ενώ η διερεύνηση βρισκόταν σε εξέλιξη. Σύμφωνα με το πόρισμα, προκύπτει ενδεχόμενη διάπραξη του αδικήματος της κατάχρησης εξουσίας από τον τέως Πρόεδρο.
