Ένας αιώνας Αριστεράς στην Κύπρο: Ιστορική διαδρομή και σύγχρονες πολιτικές αναζητήσεις

Από το διεθνές συμπόσιο που διοργάνωσε το ΑΚΕΛ με την ευκαιρία των εκατό χρόνων από την ίδρυσή του.

Η συμπλήρωση εκατό χρόνων από την ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος Κύπρου, στις 15 Αυγούστου 1926, αποτελεί σημαντικό ιστορικό ορόσημο για την κυπριακή Αριστερά και την πολιτική ιστορία του νησιού. Η εκατονταετηρίδα προσφέρει την αφορμή για μια συνολική αποτίμηση της διαδρομής ενός πολιτικού κινήματος που συνδέθηκε με την ανάπτυξη του εργατικού συνδικαλισμού, τους αντιαποικιακούς αγώνες, τις διεκδικήσεις για κοινωνικά δικαιώματα και τη διαμόρφωση της σύγχρονης πολιτικής ζωής στην Κύπρο.

Στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων, το ΑΚΕΛ διοργάνωσε στις 7 Νοεμβρίου στη Λευκωσία το διεθνές συμπόσιο «Η Αριστερά και ο Σύγχρονος Κόσμος», με τη συμμετοχή εκπροσώπων περισσότερων από 35 κομμουνιστικών, αριστερών και προοδευτικών κομμάτων, πολιτικών προσωπικοτήτων, ακαδημαϊκών και εκπροσώπων του εργατικού κινήματος. Η διεθνής αυτή συνάντηση έδωσε τη δυνατότητα ανταλλαγής πολιτικών εμπειριών και προσεγγίσεων γύρω από τις μεγάλες κοινωνικές και γεωπολιτικές μεταβολές της εποχής.

Η επιλογή της 7ης Νοεμβρίου προσέδωσε επιπλέον ιστορικό συμβολισμό στη διοργάνωση, καθώς συνέπεσε με την επέτειο της Μεγάλης Οκτωβριανής Επανάστασης. Η σύνδεση της εκατονταετηρίδας του ΚΚΚ–ΑΚΕΛ με ένα γεγονός που επηρέασε καθοριστικά την πορεία του διεθνούς εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος ανέδειξε τις ιδεολογικές και ιστορικές αναφορές μέσα από τις οποίες συγκροτήθηκε η κυπριακή Αριστερά.

Η Αριστερά απέναντι στις αντιφάσεις του σύγχρονου κόσμου

Στην εναρκτήρια παρέμβασή του ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας των αριστερών δυνάμεων σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί, οι πολεμικές συγκρούσεις και οι κοινωνικές ανισότητες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη ένταση. Η θέση του ότι «η Αριστερά οφείλει στο σήμερα να κτίζει το μέλλον που οραματίζεται» αποτύπωσε τον βασικό προσανατολισμό της συζήτησης: τη σύνδεση της πολιτικής στρατηγικής με τις κοινωνικές ανάγκες και τις πραγματικές δυνατότητες αλλαγής.

Οι πέντε θεματικές ενότητες του συμποσίου κάλυψαν ένα ευρύ πεδίο ζητημάτων. Η πρώτη επικεντρώθηκε στην κρίση του καπιταλισμού και στα αδιέξοδα του νεοφιλελεύθερου μοντέλου. Η συγκέντρωση του πλούτου, η διεύρυνση των ανισοτήτων, η εργασιακή επισφάλεια και η υποχώρηση των δημόσιων κοινωνικών υπηρεσιών αποτέλεσαν βασικούς άξονες προβληματισμού. Η συμμετοχή του γενικού γραμματέα της Παγκόσμιας Συνδικαλιστικής Ομοσπονδίας Πάμπου Κυρίτση, καθώς και εκπροσώπων πολιτικών δυνάμεων από διαφορετικές περιοχές του κόσμου, έδωσε στη συζήτηση τη διάσταση της διεθνούς εργατικής εμπειρίας.

Το ζήτημα της στρατιωτικοποίησης, του διεθνούς δικαίου και της ειρήνης αποτέλεσε αντικείμενο ιδιαίτερης πολιτικής συζήτησης. Η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, οι διεθνείς συγκρούσεις και η αμφισβήτηση των κανόνων του διεθνούς δικαίου συνθέτουν ένα περιβάλλον ανασφάλειας, με σοβαρές συνέπειες για τους λαούς. Η κατάσταση στη Γάζα και η ανάγκη προστασίας του άμαχου πληθυσμού ανέδειξαν την επείγουσα σημασία της διεθνούς αλληλεγγύης και της εφαρμογής του ανθρωπιστικού δικαίου.

Για την Κύπρο η συζήτηση περί ειρήνης έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Η συνεχιζόμενη κατοχή και η διαίρεση του νησιού καθιστούν την επανένωση κεντρικό ζήτημα της κυπριακής Αριστεράς. Η προοπτική μιας λύσης διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ, συνδέεται με την ειρηνική συνύπαρξη των δύο κοινοτήτων και την οικοδόμηση μιας κοινής πατρίδας.

Οι υπόλοιπες θεματικές επικεντρώθηκαν στην άνοδο της Ακροδεξιάς και του νεοφασισμού, στις σύγχρονες εμπειρίες κοινωνικού μετασχηματισμού και στις προοπτικές της Αριστεράς στην Ευρώπη. Η ενίσχυση εθνικιστικών και ξενοφοβικών αντιλήψεων, η αποδυνάμωση των συλλογικών μορφών εκπροσώπησης και η αξιοποίηση της κοινωνικής ανασφάλειας από ακροδεξιές δυνάμεις συνιστούν σοβαρές προκλήσεις για τις δημοκρατικές κοινωνίες.

Η συζήτηση ανέδειξε την ανάγκη ανασυγκρότησης των κοινωνικών συμμαχιών, ενίσχυσης των δεσμών με τους εργαζομένους και τη νεολαία και διαμόρφωσης ενός προγραμματικού λόγου που να απαντά στα προβλήματα της καθημερινότητας. Η ανταλλαγή εμπειριών ανάμεσα στις διεθνείς αντιπροσωπείες ανέδειξε επίσης τη σημασία της ιστορικής ιδιαιτερότητας κάθε χώρας στη διαμόρφωση των δρόμων κοινωνικού μετασχηματισμού.

Η Οκτωβριανή Επανάσταση και η ιστορική μνήμη της κυπριακής Αριστεράς

Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα της 7ης Νοεμβρίου είχε η καλλιτεχνική αναβίωση του πρώτου εορτασμού της Οκτωβριανής Επανάστασης στην Κύπρο. Το δρώμενο εντάχθηκε στον ευρύτερο επετειακό σχεδιασμό και συνέδεσε την ιστορία του κυπριακού κομμουνιστικού κινήματος με τη διεθνή πολιτική και κοινωνική ιστορία του 20ού αιώνα.

Η Μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 αποτέλεσε καθοριστική τομή στην παγκόσμια ιστορία. Η ίδρυση του πρώτου κράτους που θεμελιώθηκε στην εξουσία των εργαζομένων επηρέασε βαθιά τα κομμουνιστικά και εργατικά κινήματα, ενίσχυσε τις διεκδικήσεις για κοινωνικά δικαιώματα και διαμόρφωσε νέες πολιτικές αναφορές για τα κινήματα χειραφέτησης. Η επίδρασή της υπήρξε σημαντική και στη συγκρότηση του ΚΚΚ το 1926, μέσα στις ιδιαίτερες συνθήκες της βρετανικής αποικιοκρατίας και της κοινωνικής πραγματικότητας της Κύπρου.

Η αναβίωση του πρώτου εορτασμού είχε επομένως ιδιαίτερη ιστορική σημασία. Μέσα από την καλλιτεχνική αναπαράσταση το κοινό ήρθε σε επαφή με μια στιγμή της πολιτικής ιστορίας που συνδέει την τοπική εμπειρία με το διεθνές κίνημα, με στόχο τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης και τη μετάδοση της πολιτικής εμπειρίας στις νεότερες γενιές.

Στο ίδιο επετειακό πλαίσιο εντάχθηκε η μουσικοθεατρική παραγωγή Στην άκρη της κλωστής, που παρουσιάστηκε στις 6 Νοεμβρίου στο Δημοτικό Θέατρο Στροβόλου. Σε σκηνοθεσία και κείμενο του Νεοκλή Νεοκλέους, η παράσταση ακολούθησε την ιστορική διαδρομή του κυπριακού λαϊκού κινήματος μέσα από την αφήγηση μιας εργατικής οικογένειας. Το παλιό μπαούλο που λειτουργεί ως σκηνικός χώρος μνήμης και η κόκκινη κλωστή που περνά από γενιά σε γενιά συγκροτούν τους βασικούς συμβολικούς άξονες του έργου.

Η χρήση του θεάτρου, της μουσικής, της χορωδίας και του αρχειακού υλικού επέτρεψε την παρουσίαση ιστορικών εμπειριών μέσα από μια σύνθετη πολιτιστική αφήγηση. Οι εργατικοί αγώνες, οι διώξεις, οι θυσίες και οι πολιτικές διεκδικήσεις απέκτησαν φωνή μέσα από τη ζωή εκείνων που συμμετείχαν στη διαμόρφωση της ιστορίας του κινήματος και ανέδειξε την πολύ ιδιαίτερη βιωματική σχέση των ΑΚΕΛικών με το κόμμα τους. Το επετειακό αφιέρωμα της Χαραυγής, με την αξιοποίηση ιστορικών ντοκουμέντων και μαρτυριών, συμπλήρωσε αυτή την προσπάθεια τεκμηρίωσης.

Παρόλο που το συγκεκριμένο δρώμενο δεν διεκδικούσε δάφνες ιστορικής πληρότητας και αντικειμενικότητας –πώς θα μπορούσε, άλλωστε, μια ιστορία εκατό χρόνων να χωρέσει σε ένα δίωρο– και παρ’ όλες τις ελλείψεις και τις μονομέρειές του –αποσιωπήθηκε εντελώς η προσφορά των ηγετών της δύσκολης δεκαετίας του 1940, οι Πλουτής Σέρβας και Φίφης Ιωάννου δεν χώρεσαν ούτε ως απλή αναφορά, η ιστορία του ΑΚΕΛ ήταν σαν να άρχισε, ξάφνου, με τον Εζεκία Παπαϊωάννου–, έδωσε τη δυνατότητα στις ξένες αντιπροσωπείες να κατανοήσουν την ιστορία της Κύπρου αλλά και του εργατικού κινήματος στο νησί.

Η ιστορική παρακαταθήκη και ο δεύτερος αιώνας

Η εκατονταετής πορεία του ΚΚΚ–ΑΚΕΛ διασταυρώνεται με κρίσιμες περιόδους της κυπριακής ιστορίας: την αποικιοκρατία, την ανάπτυξη του εργατικού κινήματος, την ανεξαρτησία, τις πολιτικές και κοινωνικές συγκρούσεις και τη συνεχιζόμενη διαίρεση της πατρίδας. Η ιστορική αποτίμηση αυτής της διαδρομής προϋποθέτει την εξέταση των κοινωνικών συνθηκών, των πολιτικών επιλογών και των αντιφάσεων κάθε περιόδου.

Το διεθνές συμπόσιο έφερε στο προσκήνιο την ανάγκη η σύγχρονη Αριστερά να ανανεώσει τα εργαλεία ανάλυσης και παρέμβασής της. Η υπεράσπιση της εργασίας, των δημόσιων αγαθών και των δημοκρατικών δικαιωμάτων, η συγκρότηση κοινωνικών συμμαχιών και η ενίσχυση της διεθνιστικής συνεργασίας αποτελούν βασικούς όρους για τη διαμόρφωση μιας αξιόπιστης πολιτικής εναλλακτικής.

Η συμπλήρωση εκατό χρόνων από την ίδρυση του ΚΚΚ προσφέρει στο ΑΚΕΛ την ευκαιρία να αναμετρηθεί με την ιστορική του ευθύνη και τις απαιτήσεις της νέας εποχής. Ο δεύτερος αιώνας της κυπριακής Αριστεράς ανοίγεται μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον βαθιών μεταβολών. Η ειρήνη, η κοινωνική δικαιοσύνη, η δημοκρατία και η ισότητα εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμα πεδία πολιτικής αντιπαράθεσης. Η ιστορική εμπειρία του ΚΚΚ–ΑΚΕΛ προσφέρει ένα σημαντικό πεδίο αναφοράς για τη συζήτηση γύρω από το μέλλον της Αριστεράς και τη δυνατότητά της να συμβάλει στη διαμόρφωση μιας διαφορετικής κοινωνικής προοπτικής

Πηγή – Εποχή

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy

ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Ή
ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ ΚΟΝΤΑ ΜΑΣΕΛΚΥΣΤΙΚΑ ΠΑΚΕΤΑ ΓΙΑ 3 - 6 - 12 ΜΗΝΕΣinfo@aftoforo.com | www.aftoforo.com