Αχλάδα Φλώρινας: Η «αδηφάγα» Metlen εξαφανίζει το χωριό

Θεοπίστη Καπέτα

▸Εκσκαφές για λιγνίτη ανάμεσα σε κατοικημένα σπίτια

Η τραγική πραγματικότητα ενός ολόκληρου χωριού που εκλιπαρεί να εξαφανιστεί οικειοθελώς για να γλιτώσει από τον εφιάλτη των εξορύξεων, ξεγυμνώνει με τον πιο βίαιο τρόπο το κυβερνητικό αφήγημα της δήθεν «πράσινης μετάβασης».

Η κατάσταση έχει καταστεί πλέον αβίωτη, καθώς ολόκληρο το χωριό έχει μετατραπεί σε μια νησίδα μέσα σε έναν απέραντο ωκεανό λιγνίτη. Η ζωή των κατοίκων έχει γίνει καθημερινή «κόλαση» από τη σκόνη, τα καυσαέρια και τις θανατηφόρες εκπομπές (όπως μονοξείδιο του άνθρακα και διοξείδιο του θείου) από τις αυταναφλέξεις του λιγνίτη, ενώ κοιμούνται και ξυπνούν με τον διαρκή φόβο να καταπλακωθούν από τις συχνές κατολισθήσεις. Ήδη το ένα τρίτο της έκτασης του χωριού έχει ισοπεδωθεί από τις εκσκαφές που γίνονται πλέον σε απόσταση μόλις 100 μέτρων από τα σπίτια.

Η υποκρισία του κυβερνητικού αφηγήματος περί «απολιγνιτοποίησης» στην περίπτωση της Αχλάδας Φλώρινας είναι εκκωφαντική. Τον Σεπτέμβριο του 2019, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξήγγειλε τον «ξαφνικό θάνατο» της λιγνιτικής παραγωγής της χώρας. Και ενώ η ΔΕΗ κλείνει τα εργοστάσιά της, βυθίζοντας τη Δυτική Μακεδονία στην ανεργία και τον μαρασμό, για την εταιρεία «Λιγνιτωρυχεία Αχλάδας ΑΕ» και τη Metlen οι κανόνες δεν ισχύουν. Το 2022, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) είχε κηρύξει την εταιρεία έκπτωτη λόγω τεράστιων οφειλών προς το Δημόσιο και υποαπόδοσης. Μόλις έξι μήνες αργότερα, με μια σκανδαλώδη μεθόδευση, η απόφαση ανακλήθηκε για «επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος», εξέλιξη που συνέπεσε απόλυτα με την είσοδο του ομίλου Μυτιληναίου στο σχήμα, ο οποίος μάλιστα εξασφάλισε άδεια εξόρυξης μέχρι το 2028 με βλέψεις για δεκαετή παράταση.

Το πάρτι κερδοφορίας, όμως, κρύβει και μια διεθνή διάσταση. Ο λιγνίτης που εξορύσσεται στην Αχλάδα δεν καίγεται στην Ελλάδα. Φορτώνεται σε φορτηγά και εξάγεται στα Μπίτολα της Βόρειας Μακεδονίας, για να καεί σε έναν παμπάλαιο, ρυπογόνο σταθμό της δεκαετίας του ’70. Με αυτό το τρόπο η Metlen εισάγει πάμφθηνο ρεύμα απαλλαγμένο από τα ευρωπαϊκά τέλη εκπομπών ρύπων, και η Ελλάδα, ειδικά η Φλώρινα, εισπράττει όλη την πραγματική ρύπανση που επιστρέφει με τον αέρα, καταστρέφοντας την υγεία των κατοίκων.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο κρατικός μηχανισμός λειτουργεί καθαρά ως υπάλληλος των εταιρειών. Η Επιθεώρηση Μεταλλείων Βόρειας Ελλάδας (ΕΜΒΕ) αδειοδότησε εκσκαφές σε απόσταση 130 μέτρων από τα σπίτια και 80 μέτρων από αποθηκευτικούς χώρους, παραβιάζοντας κατάφωρα τον νόμο (ΚΜΛΕ) που ορίζει ελάχιστη απόσταση ασφαλείας τα 250 μέτρα. Παράλληλα, αντί το κράτος να προχωρήσει σε συνολική απαλλοτρίωση και μετεγκατάσταση ολόκληρου του οικισμού, όπως γινόταν παλιά, επιτρέπει στις εταιρείες να κάνουν επιλεκτικές αγοραπωλησίες σπιτιών. Με αυτή την άθλια πρακτική του «διαίρει και βασίλευε», πραγματοποιούν εξορύξεις κυριολεκτικά ανάμεσα στα κατοικημένα σπίτια όσων δεν έχουν ακόμα αποζημιωθεί, ακόμα και για απαλλοτριώσεις που εκκρεμούν από το 2011.

Οι κάτοικοι, απέναντι σε αυτό το διαρκές περιβαλλοντικό και κοινωνικό έγκλημα, παλεύουν για το αυτονόητο, προτάσσοντας τρία ξεκάθαρα αιτήματα: τη συνολική απαλλοτρίωση και των τριών οικισμών του χωριού δίχως παζάρια, την αυστηρή τήρηση των 250 μέτρων απόστασης ασφαλείας των εργασιών από τα σπίτια τους και τη λήψη άμεσων μέτρων για την προστασία της υγείας τους από τα δηλητηριώδη αέρια.

Την στήριξη τους για μια ζωή με ασφάλεια, υγεία και αξιοπρέπεια επέλεξαν να δείξουν και κομμάτια της κοινωνίας πολύ μακριά από την Φλώρινα. Σε αυτό το πλαίσιο, τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στον χώρο της FemArtAct η δεύτερη ευρεία σύσκεψη συλλογικοτήτων και ενεργών πολιτών της Αττικής. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, μέλη της Επιτροπής Αγώνα ενημέρωσαν διαδικτυακά το κοινό της Αθήνας, μεταφέροντας από πρώτο χέρι την ασύδοτη, καταπιεστική στάση της εταιρείας. Η σύσκεψη αυτή οδήγησε στην απόφαση να συγκροτηθεί άμεσα μια Ομάδα Πρωτοβουλίας στην Αθήνα, η οποία θα πάρει πάνω της το βάρος της ενημέρωσης, της εξωστρέφειας, αλλά και της προετοιμασίας μιας μεγάλης ανοιχτής συγκέντρωσης το προσεχές διάστημα.

«Είναι μια τραγική εικόνα. Δεν είναι μόνο από περιβαλλοντική ή άλλη σκοπιά η άσχημη κατάσταση που υπάρχει. Είναι η ουσία, είναι ο πυρήνας της διεκδίκησης, ο οποίος είναι: “Αποζημιώστε μας για να σηκωθούμε να φύγουμε, να μπορέσουμε να φτιάξουμε τη ζωή μας κάπου αλλού”. Αυτό έχει μια τραγικότητα. Δεν το κάνει εύκολα κανείς, όλοι υπερασπιζόμαστε κατά κανόνα τον τόπο μας, το περιβάλλον και τις κοινωνίες μας. Αυτοί έχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο που ζητάνε να φύγουν, να μπορέσουν να στήσουν τη ζωή τους κάπως διαφορετικά. Διότι είναι αβίωτη η κατάσταση» δηλώνει ο Τάσος Κεφαλάς, μέλος της πρωτοβουλίας στήριξης των κατοίκων της Αχλάδας Φλώρινας.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ που κυκλοφόρησε 31 Οκτωβρίου – 1 Νοεμβρίου 2026

Πηγή – Prin

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy