Συνέντευξη – Σαμί Οζουσλού: Το Κυπριακό δεν μπορεί να λυθεί αν αγνοούνται οι Τουρκοκύπριοι

Συνέντευξη στην

Ελένη Κωνσταντίνου

Πώς αξιολογείτε τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό και σε ποιο βαθμό θεωρείτε ότι διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για ουσιαστική πρόοδο προς την επίλυση του προβλήματος;

Όσο παρατείνεται το Κυπριακό, αυξάνεται η πιθανότητα οριστικής διχοτόμησης. Τα γεγονότα του 2004 και του 2017 εξακολουθούν να αποτελούν πηγή τραυματικών εμπειριών για εκείνους τους Τουρκοκυπρίους που υποστηρίζουν την ειρήνη.

Για τον λόγο αυτό, κάθε νέα διαπραγματευτική διαδικασία πρέπει να είναι προσανατολισμένη στην επίτευξη αποτελεσμάτων. Μόλις πριν από ένα χρόνο οι Τουρκοκύπριοι εξέφρασαν για άλλη μια φορά την πολύ ισχυρή προτίμησή τους υπέρ μιας «ομοσπονδιακής λύσης», έναντι του μοντέλου των «δύο κρατών». Πρόκειται για μια στάση που παραπέμπει στο ποσοστό του 65% υπέρ του «Ναι» στο δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν, όπως αυτή αντανακλάται στην υποψηφιότητα του Τουφάν Ερχιουρμάν του ΡΤΚ.

Είναι απαραίτητο η ελληνοκυπριακή κοινότητα να εξετάσει προσεκτικά αυτό το μήνυμα. Η τουρκοκυπριακή κοινότητα είναι η πλευρά που έχει υποφέρει περισσότερο από το Κυπριακό και εκείνη που επωμίζεται το μεγαλύτερο κόστος από τη συνεχιζόμενη απουσία λύσης.

Γι’ αυτόν τον λόγο η μεθοδολογία που προτείνει ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Τουφάν Ερχιουρμάν, η οποία είναι προσανατολισμένη στην επίτευξη αποτελεσμάτων, έχει τόσο μεγάλη σημασία. Δυστυχώς, οι διαπραγματεύσεις ανοικτού τέλους συμβάλλουν μόνο στην παγίωση της διαίρεσης.

Όπως υπογραμμίζεται σε πολυάριθμα έγγραφα των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), συμπεριλαμβανομένων των Συμφωνιών Υψηλού Επιπέδου του 1977-1979 και του Σχεδίου Ανάν, το μοντέλο λύσης που υποστηρίζει το ΡΤΚ είναι μια δικοινοτική, διζωνική, ενωμένη ομοσπονδιακή Κύπρος, ως κράτος-μέλος της ΕΕ, η οποία θα εγγυάται την πολιτική ισότητα των Τουρκοκυπρίων.

Υποστηρίζουμε επίσης πλήρως κάθε μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης που συμβάλλει στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Συνεπώς, παρά τις όποιες διαφορετικές προσεγγίσεις, εξακολουθεί το ΡΤΚ να θεωρεί τη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα ως τη βάση για τη λύση του Κυπριακού; 

Όπως ανέφερα μόλις προηγουμένως, το ΡΤΚ υποστηρίζει ακλόνητα μια ομοσπονδιακή λύση στην Κύπρο, η οποία θα είναι διζωνική, δικοινοτική και θα βασίζεται στην πολιτική ισότητα. Αυτό κατοχυρώνεται επίσης στο καταστατικό του ΡΤΚ. Για το ΡΤΚ, ο στόχος της ομοσπονδιακής λύσης δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Η μέθοδος των τεσσάρων σημείων που προτείνει ο κ. Τουφάν Ερχιουρμάν, ο οποίος εξελέγη πριν από ένα χρόνο, βασίζεται σε έγγραφα των Ηνωμένων Εθνών και παραμένει σταθερά θεμελιωμένη στην πραγματικότητα. Κάθε νέα βάση για μια συμφωνία πρέπει να οικοδομηθεί πάνω σε στέρεα θεμέλια. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Ερχιουρμάν απολαμβάνει σημαντική εμπιστοσύνη και υποστήριξη στην τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Από την άλλη πλευρά, δυστυχώς, υπάρχει μεγάλο χάσμα ανάμεσα σε όσα λέει ο Ελληνοκύπριος ηγέτης, κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, και σε όσα πράττει. Αυτή η κατάσταση έχει δημιουργήσει βαθιά δυσπιστία στην τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Αναμένουμε από τα πολιτικά κόμματα που πιστεύουν πραγματικά σε μια ομοσπονδιακή λύση στην Κύπρο να παροτρύνουν τον κ. Χριστοδουλίδη να απέχει από στρατιωτικές συμφωνίες που θα μπορούσαν να εκθέσουν το νησί σε σοβαρούς κινδύνους και να εγκαταλείψει τις προσπάθειες να «αγνοεί» την τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Όλοι πρέπει να έχουν κατά νου αυτή την πραγματικότητα: το Κυπριακό δεν μπορεί να επιλυθεί εάν οι Τουρκοκύπριοι παραγνωρίζονται.

Πιστεύετε ότι οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι έχουν απομακρυνθεί περισσότερο τα τελευταία χρόνια ή εξακολουθεί να υπάρχει ισχυρό υπόβαθρο για επαναπροσέγγιση;

Δυστυχώς, είναι δύσκολο να μιλήσουμε θετικά για το επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Ο βασικός λόγος γι’ αυτό είναι η ανειλικρινής στάση του κ. Χριστοδουλίδη.

Οι Τουρκοκύπριοι αισθάνονται ανησυχία για μια σειρά στρατιωτικών και στρατηγικών συμφωνιών που έχουν συναφθεί. Είναι επίσης δυσαρεστημένοι με την έλλειψη προόδου όσον αφορά τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Στη Λευκωσία, την πρωτεύουσα και πολυπληθέστερη πόλη, εξακολουθεί να υπάρχει μόνο ένα σημείο διέλευσης οχημάτων. Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι χιλιάδες παιδιά που έχουν έναν Κύπριο γονέα δεν αναγνωρίζονται ως πολίτες της «Κυπριακής Δημοκρατίας».

Επιπλέον, οι προσπάθειες παραγνώρισης του Τουρκοκυπριακού Δήμου Λευκωσίας (LTB), ενός θεσμού που αναγνωρίζεται ρητά από το Σύνταγμα του 1960, καθώς και οι προσπάθειες αφαίρεσης του επίσημου τίτλου του κ. Χαρμαντζί, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη. Τέτοια πράγματα δεν θα έπρεπε να συμβαίνουν.

Η πρώτη δημόσια κοινωνική συνάντηση μεταξύ του κ. Ερχιουρμάν και του κ. Χριστοδουλίδη πραγματοποιήθηκε στην Πύλα. Μαζί με την πρόεδρο του ΡΤΚ, Σιλά Ουσάρ Ιντσιρλί, και τον γενικό γραμματέα του ΑΚΕΛ, Στέφανο Στεφάνου, ήμουν μεταξύ εκείνων που χόρευαν υπό τους ήχους κυπριακής μουσικής στην εκδήλωση στην Πύλα.

Παρά τον έντονο πόνο στον αυχένα από τον οποίο υπέφερε, ο κ. Ερχιουρμάν συμμετείχε στον χορό. Θα ευχόμουν να είχε σηκωθεί και ο κ. Χριστοδουλίδης, έστω και για λίγο, για να συμμετάσχει σε εκείνη τη σκηνή. Μια τέτοια εικόνα θα μπορούσε να ενισχύσει τις ελπίδες για επαναπροσέγγιση και λύση στην Κύπρο.

Εύχομαι να μπορέσει να αποτυπωθεί μια τέτοια φωτογραφία σε κάποια μελλοντική συνάντηση.

Το ΡΤΚ στηρίζει τον υποψήφιο του Κόμματος Κοινοτικής Δημοκρατίας (TDP), Μεχμέτ Χαρμαντζί, στη Λευκωσία, στις επερχόμενες τοπικές «εκλογές». Αποτελεί αυτή η συνεργασία πρωτίστως μια σύμπραξη που αφορά τη διαδικασία της 6ης Δεκεμβρίου ή θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την έναρξη ευρύτερης πολιτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο κομμάτων; 

Το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα διαχρονικά υπερασπίζεται το σύνθημα «ενότητα, αγώνας και αλληλεγγύη». Σε διάφορες περιπτώσεις έχουμε συνεργαστεί και ενώσει τις δυνάμεις μας με άλλα αριστερά κόμματα, κυρίως κατά την «εκλογή» του κ. Μουσταφά Ακιντζί στη θέση του δημάρχου του Τουρκοκυπριακού Δήμου Λευκωσίας και αργότερα κατά την εκλογή του στην «προεδρία».

Στις «προεδρικές εκλογές» του 2025, το Κόμμα Κοινοτικής Δημοκρατίας υποστήριξε τον υποψήφιο του ΡΤΚ, κ. Τουφάν Ερχιουρμάν. Αντίστοιχα, η στήριξη του ΡΤΚ προς τον κ. Μεχμέτ Χαρμαντζί στη Λευκωσία αποτελεί συνέχεια αυτής της διαδικασίας.

Σε αντάλλαγμα, το ΚΚΔ αποφάσισε να στηρίξει τους υποψηφίους του ΡΤΚ για τη «δημαρχία» σε 12 δήμους. Η συνεργασία μεταξύ των αριστερών και των φιλειρηνικών δυνάμεων είναι πάντοτε ζωτικής σημασίας.

Παρόλο που τα δύο κόμματα ενδέχεται να συμμετάσχουν στις «βουλευτικές εκλογές» με ξεχωριστά ψηφοδέλτια, θεωρώ ότι αυτή η συνεργασία εξακολουθεί να έχει μεγάλη σημασία, ιδιαίτερα στον αγώνα για μια ομοσπονδιακή Κύπρο.

Ως φαβορί για τις «εκλογές» της 6ης Δεκεμβρίου εμφανίζει το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα (ΡΤΚ) ο Σαμί Οζουσλού, εκτιμώντας ότι η τουρκοκυπριακή κοινότητα επιθυμεί «την ανάληψη της εξουσίας από το κόμμα τόσο σε τοπικό επίπεδο όσο και στην κεντρική κυβέρνηση».

Ο κ. Οζουσλού υπογράμμισε ότι το ΡΤΚ, το παλαιότερο και βαθύτερα ριζωμένο κόμμα στην τουρκοκυπριακή κοινότητα, το οποίο ιδρύθηκε το 1970, είναι έτοιμο να αναλάβει τη «διακυβέρνηση», σημειώνοντας ότι υπάρχει έντονη κοινωνική προσδοκία για πολιτική αλλαγή.

Όπως ανέφερε, το αποτέλεσμα αναμένεται να στείλει σαφή μηνύματα σε σχέση με την πορεία της τουρκοκυπριακής κοινότητας. «Ο λαός έχει αποφασίσει ξεκάθαρα να βάλει τέλος στη διαφθορά και την κακοδιακυβέρνηση», δήλωσε, προσθέτοντας ότι οι οικογένειες έχουν πλέον αντιληφθεί πως οι πολιτικές που ακολούθησαν τα τρία δεξιά κόμματα τα τελευταία χρόνια έχουν αποτύχει, αφήνοντας τους νέους να δυσκολεύονται να οικοδομήσουν το μέλλον τους στην Κύπρο.

Ο κ. Οζουσλού συνέδεσε, παράλληλα, «την εκλογική αναμέτρηση με την ανάγκη διαμόρφωσης μιας κοινής πολιτικής κατεύθυνσης ανάμεσα στην προεδρία, την κεντρική κυβέρνηση και τις τοπικές αρχές». Όπως σημείωσε, υπάρχει ευρεία προσδοκία η «κυβέρνηση» και οι «δήμοι» να συμμερίζονται το όραμα του Τουφάν Ερχιουρμάν για ομοσπονδιακή λύση στο Κυπριακό και ενσωμάτωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy