Ζελένσκι: Η πτώση ενός κατασκευασμένου ειδώλου και η χρεοκοπία της δυτικής αφήγησης

Από σύμβολο της δημοκρατίας και της ελευθερίας σε πρωταγωνιστή μιας σύγκρουσης με ανυπολόγιστο ανθρώπινο κόστος. Πώς η επικοινωνιακή εικόνα του Ουκρανού προέδρου συγκρούεται με τις αντιφάσεις της πραγματικότητας.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι παρουσιάστηκε στη Δύση ως ο άνθρωπος που ενσάρκωνε την αντίσταση, τη δημοκρατία και την ελευθερία απέναντι στη ρωσική εισβολή. Η εικόνα του κυριάρχησε στα διεθνή μέσα ενημέρωσης, στις πολιτικές ομιλίες και στις δημόσιες εκστρατείες αλληλεγγύης. Σταδιακά, όμως, το επικοινωνιακό οικοδόμημα άρχισε να εμφανίζει ρωγμές. Το ερώτημα δεν είναι αν η ρωσική εισβολή παραβίασε την κυριαρχία της Ουκρανίας — κάτι που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση — αλλά κατά πόσο η δυτική αφήγηση γύρω από τον Ζελένσκι απέκρυψε αντιφάσεις, πολιτικές ευθύνες και γεωπολιτικά συμφέροντα.

Ο πολιτικός αναλυτής Glenn Diesen, στο άρθρο του «The Downfall of a Manufactured Icon», αμφισβητεί την εικόνα του Ουκρανού προέδρου ως αδιαμφισβήτητου συμβόλου δημοκρατίας. Υπενθυμίζει ότι ο Ζελένσκι εξελέγη το 2019 με συντριπτική πλειοψηφία, υποσχόμενος, μεταξύ άλλων, να εργαστεί για την ειρήνη. Ωστόσο, η πορεία που ακολούθησε η χώρα, οι αποτυχημένες διπλωματικές προσπάθειες, η συνέχιση του πολέμου και οι βαθιές αντιπαραθέσεις με τη Ρωσία διαμόρφωσαν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Για τον Diesen, η μετατροπή του Ζελένσκι σε παγκόσμιο είδωλο συνέβαλε στο να παραμεριστεί η κριτική εξέταση των πολιτικών επιλογών του.

Την ίδια στιγμή, τα ζητήματα της διαφθοράς, οι περιορισμοί που έχουν επιβληθεί στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο και οι ανησυχίες για τις δημοκρατικές ελευθερίες δεν μπορούν να εξαφανίζονται πίσω από την εικόνα ενός ηγέτη που βρίσκεται σε πόλεμο. Η υπεράσπιση της ουκρανικής ανεξαρτησίας δεν σημαίνει ότι κάθε απόφαση της ουκρανικής κυβέρνησης πρέπει να μένει έξω από τη δημόσια κριτική. Η δημοκρατία δεν είναι λευκή επιταγή προς καμία κυβέρνηση — ούτε προς εκείνη που πολεμά έναν ισχυρότερο αντίπαλο.

Στο γεωπολιτικό επίπεδο, η στάση των ΗΠΑ και της Ευρώπης αποκαλύπτει μια ακόμη αντίφαση. Για χρόνια, η στρατιωτική υποστήριξη παρουσιάστηκε ως ο μοναδικός δρόμος για την υπεράσπιση της Ουκρανίας, ενώ οι διπλωματικές λύσεις αντιμετωπίζονταν συχνά με καχυποψία. Οι μεταβολές στη στάση της Ουάσιγκτον, ιδιαίτερα υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, φανερώνουν ότι οι συμμαχίες δεν στηρίζονται αποκλειστικά σε αρχές, αλλά και σε στρατηγικούς υπολογισμούς. Όταν αλλάζουν τα συμφέροντα, αλλάζουν και οι διακηρύξεις. Και τότε οι λαοί κινδυνεύουν να πληρώσουν το τίμημα αποφάσεων που λαμβάνονται πολύ μακριά από αυτούς.

Η μεγαλύτερη τραγωδία, ωστόσο, δεν είναι η άνοδος ή η πτώση της δημοτικότητας ενός πολιτικού. Είναι οι ανθρώπινες ζωές που χάνονται, οι οικογένειες που ξεριζώνονται, οι υποδομές που καταστρέφονται και οι κοινωνίες που βυθίζονται σε έναν πόλεμο χωρίς ορατό τέλος. Η κριτική στη δυτική πολιτική δεν δικαιολογεί τη ρωσική εισβολή, όπως και η καταδίκη της εισβολής δεν απαιτεί σιωπή απέναντι στις ευθύνες της ουκρανικής ηγεσίας ή στις επιλογές των δυτικών κυβερνήσεων.

Γιατί τα είδωλα κατασκευάζονται από την προπαγάνδα, αλλά η πραγματικότητα δεν υπακούει για πάντα στις ανάγκες της. Όταν η πολιτική μετατρέπεται σε θέαμα και οι ηγέτες σε σύμβολα που απαγορεύεται να αμφισβητηθούν, η δημοκρατία χάνει την ουσία της. Οι λαοί δεν χρειάζονται αλάνθαστους ήρωες ούτε κυβερνήσεις που απαιτούν τυφλή εμπιστοσύνη. Χρειάζονται αλήθεια, λογοδοσία και μια ειρήνη που δεν θα οικοδομηθεί πάνω στους τάφους των απλών ανθρώπων.

Βασισμένο στις θέσεις του Glenn Diesen στο άρθρο «The Downfall of a Manufactured Icon», με κριτική δημοσιογραφική επεξεργασία.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy