20ος αιώνας Bandiera rossa, 21ος αιώνας pantera rosa

Σε αυτή τη διαπίστωση καταλήγω βλέποντας έναν διαδηλωτή ντυμένο ροζ πάνθηρα να κατεβαίνει στους δρόμους του Παρισιού ή λίγα χρόνια πριν όταν βλέπαμε συχνά πυκνά να κάνουν την εμφάνισή τους διάφοροι Πίκατσου στους δρόμους των πόλεων της Ασίας και στα εκεί κινήματά τους. Και αυτή η διαπίστωση δεν παύει κάθε φορά να κουβαλά εκείνη τη δόνηση που μας θυμίζει πως το θρυλούμενο τέλος της ιστορίας ήταν τελικά άλλη μια νεοφιλελεύθερη παραίσθηση και πως η ταξική πάλη βρίσκει πάντα τον τρόπο να τρυπώνει ορμητικά μέσα από τις ρωγμές της καπιταλιστικής κανονικότητας. Στον αιώνα που αφήσαμε πίσω μας τα πράγματα έμοιαζαν να υπακούουν σε μια μαθηματική νομοτέλεια με τα συνδικάτα και τα συγκροτημένα κόμματα να ορίζουν με αυστηρότητα το βηματισμό της ιστορίας και την εργατική τάξη να βαδίζει με τη σιγουριά μιας κόκκινης σημαίας που ήξερε από πριν ακριβώς ποιο κάστρο πρέπει να καταλάβει. Ο Έρικ Χόμπσμπαουμ μας έδειξε με ξεκάθαρο τρόπο πώς αυτή η εποχή των άκρων διαμόρφωσε έναν κόσμο όπου η κοινωνική ανατροπή αποτελούσε μια χειροπιαστή στρατηγική επιλογή με αρχή μέση και τέλος μέσα σε ένα ιστορικό συνεχές που διέθετε συγκεκριμένο προσανατολισμό και βάθος απλώνοντας τις ρίζες του σε μια παγκόσμια αίσθηση αλληλεγγύης και κοινού σκοπού.

Σήμερα ωστόσο βιώνουμε μια πραγματικότητα χαοτική και ρευστή καθώς αναπνέουμε βυθισμένοι μέσα στην πολιτισμική λογική του ύστερου καπιταλισμού ακριβώς όπως την περιέγραψε διαυγώς ο Φρέντρικ Τζέιμσον με την ιστορική αμνησία να κυριαρχεί σε κάθε έκφανση του δημόσιου βίου και την καθημερινότητα να φαντάζει σαν ένα ατέλειωτο παρόν χωρίς κανέναν ορίζοντα. Οι εξεγέρσεις της εποχής μας έρχονται να ταράξουν τα νερά σχεδόν ταυτόχρονα τόσο στην καρδιά του δυτικού καπιταλισμού όσο και στις αναπτυσσόμενες περιφέρειες υιοθετώντας συχνά μια παράδοξη αισθητική μέσα από μια διάθεση παιγνιώδη και ενίοτε σουρεαλιστική θολώνοντας επιδέξια τα όρια ανάμεσα στην πολιτική δράση και την κοινωνική περφόρμανς.

Είναι κοντόφθαλμο και συντηρητικό να προσπαθούμε να μετρήσουμε τις σύγχρονες πολυμορφικές αντιστάσεις χρησιμοποιώντας αποκλειστικά τα εργαλεία του παρελθόντος και να απαξιώνουμε τη δυναμική τους επειδή αρνούνται πεισματικά να χωρέσουν στα θεωρητικά καλούπια του προηγούμενου αιώνα. Αυτά τα κινήματα πατάνε γερά πάνω σε υλικά αιτήματα και διεκδικούν με πάθος το δικαίωμα στη δημόσια παιδεία και τη στέγη παλεύοντας ταυτόχρονα για κοινωνική δικαιοσύνη ενάντια στην επέλαση του υπερτουρισμού την καταστροφή του περιβάλλοντος και την κρατική βία, διαπερνώντας ολόκληρες κοινωνίες σαν ηλεκτρικό ρεύμα και αποτελώντας ίσως την πιο αυθεντική αντίδραση απέναντι σε ένα παγκοσμιοποιημένο σύστημα που έχει καταφέρει να εμπορευματοποιήσει κάθε πτυχή της ανθρώπινης ύπαρξης, διαλύοντας παράλληλα τους παραδοσιακούς κοινωνικούς δεσμούς αλληλεγγύης. Η απουσία ενός ενιαίου και ιεραρχικού καθοδηγητικού κέντρου τους προσδίδει μια ρευστή ευελιξία και μια ικανότητα να ανασυντάσσονται και να διαχέονται στον αστικό ιστό με τρόπους που οι κρατικοί μηχανισμοί αδυνατούν να προβλέψουν ή να ελέγξουν απόλυτα διατηρώντας έτσι ολοζώντανη τη φωτιά της αμφισβήτησης σε συνθήκες που η παραδοσιακή πολιτική θεωρία συχνά σηκώνει τα χέρια ψηλά σε ένδειξη παραίτησης ή τρέχει να απαξιώσει.

Το μεγάλο ερώτημα βέβαια που πλανάται πάνω από τις πλατείες και τα λαμπαδιασμένα δημαρχεία παραμένει το πώς ακριβώς όλα αυτά τα διάσπαρτα ρυάκια της κοινωνικής οργής θα καταφέρουν κάποια στιγμή να ενωθούν οργανικά και να βρουν έναν κοινό τόπο συνάντησης. Η απάντηση ίσως κρύβεται κυριολεκτικά σε έναν τόπο που παλεύει για την ύπαρξη και την ελευθερία του. Αυτός δεν είναι άλλος από την Παλαιστίνη που στέκεται σήμερα ως ο κορυφαίος αντιαποικιακός αγώνας της γενιάς μας. Η έμπρακτη αλληλεγγύη στη Γάζα και η ταύτιση με τον παλαιστινιακό λαό μπορεί να γίνει αυτός ακριβώς ο τόπος όπου ο μέχρι χθες κατακερματισμένος ακτιβισμός θα μετουσιωθεί σταδιακά σε ένα αρραγές διεθνιστικό μέτωπο προσφέροντας στις εξεγέρσεις την πολιτική τους πυξίδα μέσα από το παράδειγμα ενός λαού που μας υπενθυμίζει καθημερινά με το ίδιο του το αίμα πως η απελευθέρωση απαιτεί τεράστια αντοχή. Ξεπερνώντας έτσι κάθε μεταμοντέρνα αυταπάτη τα κινήματα μπορούν να αναπτύξουν επιτέλους εκείνη τη ζωτική γνωστική χαρτογράφηση για την οποία μιλάει ο Τζέιμσον και να αποκτήσουν την ιστορική βαρύτητα που θα τα μετατρέψει από διάσπαρτες εστίες αντίστασης σε πραγματικές επαναστάσεις ικανές να μετασχηματίσουν ριζικά τον κόσμο μας.

Παράλληλα, χρειαζόμαστε επειγόντως μια νέα θεωρητική και πρακτική σύνθεση όπου η φαντασία και η ευρηματικότητα των σημερινών κινημάτων θα συναντηθεί δημιουργικά με τη στρατηγική σκέψη και την αίσθηση του ιστορικού χρόνου που χαρακτήριζε τα κινήματα του παρελθόντος αποφεύγοντας την παγίδα μιας μεταμοντέρνας διαμαρτυρίας που λειτουργεί απλώς ως βαλβίδα εκτόνωσης της συστημικής πίεσης. Η οργή των δρόμων πρέπει να βρει τα δικά της κανάλια πολιτικοποίησης διαμορφώνοντας βήμα προς βήμα ένα συλλογικό υποκείμενο που θα έχει τη δύναμη να αγκαλιάζει την πολυπλοκότητα των σύγχρονων ταυτοτήτων και των επιμέρους αγώνων παραμένοντας ταυτόχρονα προσηλωμένο στο στόχο της ανατροπής των υλικών συνθηκών της εκμετάλλευσης. Και κάπως έτσι ίσως καταφέρουμε πραγματικά να δούμε το ποπ ροζ των σημερινών εξεγέρσεων να ξαναγίνεται το κόκκινο των επαναστάσεων του αύριο επιβεβαιώνοντας πανηγυρικά την παλιά εκείνη υπόσχεση πως έτσι κι αλλιώς η γη θα γίνει κόκκινη. Προς το παρόν είναι ροζ, είναι πάνθηρας και αλίμονο σε όποιον τολμήσει να την υποτιμήσει.

Πηγή – Εποχή

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy