Το Όραμα 2040 και δράσεις για αλιεία και υδατοκαλλιέργεια παρουσίασε ο Καδής

Το Όραμα 2040 για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια, ένα στρατηγικό πλαίσιο για τα επόμενα 15 χρόνια, παρουσίασε σήμερα ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών, Κώστας Καδής, μαζί με τον Εκτελεστικό Αντιπρόεδρο της Κομισιόν για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις, Ραφαέλε Φίτο. Στόχος είναι η ενίσχυση της περιβαλλοντικής και οικονομικής βιωσιμότητας του τομέα.

«Πρόκειται για δύο κρίσιμους τομείς που φέρνουν στο τραπέζι μας τοπικά παραγόμενα τρόφιμα. Είναι ζωτικής σημασίας για την επισιτιστική μας ασφάλεια, στηρίζουν τις παράκτιες και αγροτικές οικονομίες και προσδιορίζουν την ταυτότητα εκατοντάδων ευρωπαϊκών κοινοτήτων», τόνισε ο κ. Καδής. Όπως είπε, οι τομείς αυτοί δοκιμάζονται από την κλιματική αλλαγή, το ασταθές ενεργειακό κόστος, τον ανταγωνισμό για τον θαλάσσιο χώρο και τις γεωπολιτικές πιέσεις, ενώ η μείωση των αποθεμάτων, η χαμηλή κερδοφορία, η γήρανση του εργατικού δυναμικού και των στόλων και η περιορισμένη ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας απαιτούν δράση. «Όλοι περιμένουν από εμάς συγκεκριμένες ενέργειες για πολύ συγκεκριμένα προβλήματα και να δώσουμε ελπίδα για το μέλλον», πρόσθεσε.

Ο τομέας απασχολεί στην ΕΕ πάνω από 200.000 άτομα, εκ των οποίων περίπου 124.500 στην αλιεία και σχεδόν 76.000 στην υδατοκαλλιέργεια, ενώ πολλοί ακόμη εργάζονται στη μεταποίηση, το εμπόριο και τη διανομή.

Το πακέτο περιλαμβάνει, εκτός από το Όραμα 2040, τον Χάρτη Πορείας για την ενεργειακή μετάβαση, «μια ρεαλιστική, οικονομικά προσιτή και κοινωνικά δίκαιη πορεία για να απομακρυνθούν σταδιακά οι τομείς από τα ορυκτά καύσιμα», όπως είπε ο Επίτροπος, και τη στρατηγική για την εξωτερική δράση στην αλιεία, με τον Επίτροπο να προτάσσει πέντε προϋποθέσεις επιτυχίας, την ανανέωση των γενεών, την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, το ρυθμιστικό πλαίσιο, την δυνατότητα πρόσβασης σε αλιευτικό χώρο και πέμπτον την έρευνα και καινοτομία. «Το εργατικό δυναμικό γερνά και το ενδιαφέρον των νέων είναι περιορισμένο. Η ανανέωση απαιτεί κερδοφόρες επιχειρήσεις, καλές συνθήκες εργασίας, σύγχρονους χώρους εργασίας και τις κατάλληλες δεξιότητες,» τόνισε, προαναγγέλοντας την Στρατηγική για την Ανανέωση των Γενεών στη Γαλάζια Οικονομία που θα παρουσιάσει η Κομισιόν το 2027, ώστε να προσελκύσει και να κρατήσει νέους στον κλάδο.

Όσον αφορά την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ο κ. Καδής σημείωσε ότι «η μετάβαση θα απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις» και ότι η δημόσια χρηματοδότηση θα έχει στρατηγικό ρόλο, μεταξύ άλλων μέσω του επόμενου ΠΔΠ, αλλά «οι δημόσιοι πόροι από μόνοι τους δεν αρκούν. Πρέπει να κινητοποιήσουμε και ιδιωτικά κεφάλαια», ανέφερε. Η Επιτροπή έχει προτείνει ελάχιστη δεσμευμένη κατανομή 2 δισ. ευρώ για βασικές λειτουργίες της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής στο πλαίσιο των μελλοντικών Εθνικών και Περιφερειακών Εταιρικών Σχεδίων του προϋπολογισμού 2028-2034, με συμπληρωματική στήριξη από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.

Τρίτη προϋπόθεση είναι το ρυθμιστικό πλαίσιο. «Χρειαζόμαστε έξυπνους κανόνες. Μετά την αξιολόγηση του κανονισμού της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, διερευνούμε τρόπους να αντιμετωπίσουμε τις αδυναμίες που ανέδειξε», είπε ο Επίτροπος, καταγράφοντας στις αδυναμίας την αναποτελεσματικότητα της υποχρέωσης εκφόρτωσης, την ανάγκη εκσυγχρονισμού και απανθρακοποίησης του γερασμένου αλιευτικού στόλου, την ανάγκη για δίκαιη μεταχείριση και περαιτέρω στήριξη των μικρής κλίμακας αλιέων, και την ανάγκη διασφάλισης ισότιμων όρων ανταγωνισμού και προστασίας από τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Για την υδατοκαλλιέργεια, η Κομισιόν άκουσε τις φωνές για δράση και θα εργαστεί για νομοθετική πρόταση, μέχρι το τέλος του 2027, για ένα συνεκτικό και απλοποιημένο πλαίσιο σε ολόκληρη την ΕΕ, όπως υπογράμμισε ο Επίτροπος.

Τέταρτη είναι η πρόσβαση στον θαλάσσιο χώρο, με ιδιαίτερη σημασία εξαιτίας του αυξανόμενου ανταγωνισμού ανάμεσα στις διάφορες δραστηριότητες. Η Πράξη για τους Ωκεανούς (Ocean Act), η νομοθετική συνιστώσα της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας για τους Ωκεανούς, θα βασιστεί στην αναθεώρηση της Οδηγίας για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, αναμένεται να προταθεί στις αρχές του ερχόμενου έτους. Τέλος, πέμπτη προϋπόθεση είναι η έρευνα και η καινοτομία: «Το μέλλον αυτών των τομέων θα εξαρτάται όλο και περισσότερο από την ικανότητά τους να κατανοούν την αλλαγή, να καινοτομούν και να προσαρμόζονται». Στο πλαίσιο αυτό θα συμβάλουν η επερχόμενη στρατηγική για την έρευνα και καινοτομία στους ωκεανούς και τα ύδατα και η πρωτοβουλία παρατήρησης των ωκεανών Ocean Eye.

Όσον αφορά την ενεργειακή μετάβαση, αυτή θα γίνει σε δύο φάσεις. «Στην πρώτη, η έμφαση θα δοθεί στην ενεργειακή απόδοση, την έρευνα και την καινοτομία, καθώς και σε πιλοτικά έργα. Η δεύτερη θα επικεντρωθεί στην κλιμάκωση αποδεδειγμένων τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών, παράλληλα με τις αναγκαίες υποδομές, τη χρηματοδότηση και τις δεξιότητες», εξήγησε ο Επίτροπος. Μέχρι το 2030 κύριος στόχος είναι η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και η χρήση των διαθέσιμων καθαρών καυσίμων, ενώ από το 2030 το βάρος μετατοπίζεται στις τεχνολογίες χαμηλών και μηδενικών εκπομπών. Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης πώς μπορεί να οριστεί καλύτερα η πραγματική αλιευτική ικανότητα και θα επικαιροποιήσει τις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για την ισορροπία μεταξύ αλιευτικής ικανότητας και αλιευτικών δυνατοτήτων. Ο τομέας παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτος στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας, όπως φάνηκε το 2022 και το 2026.

Στο σκέλος της ζήτησης, η Κομισιόν θα προωθήσει την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα για όλα τα προϊόντα της αλυσίδας εφοδιασμού έως το 2029. Το 2023 τα προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ κάλυπταν μόλις το 38% της κατανάλωσης, ενώ πέντε είδη (τόνος, σολομός, μπακαλιάρος, πολλακίδα Αλάσκας και γαρίδα) αντιστοιχούσαν στο 42% της κατανάλωσης, με αυτάρκεια της ΕΕ μόλις 12%. Για το 2027 προγραμματίζεται εκστρατεία ενημέρωσης για την αξία της ευρωπαϊκής και βιώσιμης υδρόβιας διατροφής.

«Οι αλιευτικές δραστηριότητες της ΕΕ συνδέονται βαθιά με τον υπόλοιπο κόσμο. Αλιεύουμε εκτός ΕΕ και εξαρτόμαστε από το εμπόριο για να καλύψουμε τη ζήτηση των καταναλωτών», είπε ο κ. Καδής. Η στρατηγική για την εξωτερική δράση προβλέπει προώθηση της βιώσιμης διαχείρισης σε διεθνές επίπεδο με βάση τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, αντιμετώπιση της υπερχωρητικότητας και του αθέμιτου ανταγωνισμού, κυρίως μέσω του ΠΟΕ, και επικύρωση και εφαρμογή των διεθνών εργασιακών προτύπων από όλες τις χώρες. Περιλαμβάνει ακόμη ενίσχυση της καταπολέμησης της παράνομης, αδήλωτης και άναρχης αλιείας (IUU) και νέα γενιά συμφωνιών βιώσιμης αλιευτικής εταιρικής σχέσης (SFPAs).

Από πλευράς του, ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος Φίτο ευχαρίστησε τον Επίτροπο Καδή για την εξαιρετική δουλειά που έγινε από κοινού, και υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία του τομέα, ιδίως την εδαφική και γεωπολιτική του διάσταση. «Η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια δεν είναι μόνο οικονομικές δραστηριότητες. Είναι ουσιώδεις για την ταυτότητα, την ευημερία και το μέλλον πολλών ευρωπαϊκών περιοχών. Για τα νησιά μας, τις παράκτιες κοινότητες και τις εξόχως απομακρυσμένες περιοχές, ο τομέας αυτός αποτελεί σημαντική πηγή βιοπορισμού», είπε.

Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος επισήμανε ότι οι δυσκολίες του τομέα βαραίνουν ακόμη περισσότερο τους μικρής κλίμακας αλιείς. «Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε οι άνθρωποι, ιδίως οι νέοι, να χτίσουν το μέλλον τους σε αυτές τις περιοχές», τόνισε, και πρόσθεσε ότι αυτό σημαίνει επενδύσεις, καλύτερες συνθήκες εργασίας, νέες δεξιότητες, καινοτομία και οικονομικές ευκαιρίες, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να ζουν και να εργάζονται εκεί όπου αισθάνονται σπίτι τους. Η δεύτερη διάσταση, είπε, είναι η γεωπολιτική σημασία της πρωτοβουλίας, που ξεπερνά το εμπόριο και αφορά την πρόσβαση σε παγκόσμιους πόρους, τη βιώσιμη διαχείριση των κοινών αποθεμάτων, τις διεθνείς εταιρικές σχέσεις και τη διακυβέρνηση των ωκεανών.

Απαντώντας σε ερωτήσεις, ο κ. Καδής ανέφερε ότι οι μικρής κλίμακας αλιείς βρίσκονται «στο επίκεντρο της προσοχής» της Επιτροπής. «Η αξιολόγηση του κανονισμού της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής ανέδειξε ότι πρέπει να τους στηρίξουμε περαιτέρω. Χρειάζεται δικαιότερη μεταχείριση», είπε. Σημείωσε ότι ήδη η τρέχουσα πρόταση για την αναθεώρηση του κανονισμού του EMFAF προβλέπει ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης γι’ αυτούς, ενώ εξετάζεται και αλλαγή της νομοθεσίας για την κατανομή αλιευτικών δυνατοτήτων, ώστε να γίνει πιο διαφανής και δίκαιη.

Ερωτηθείς γιατί δεν δεσμεύτηκε για συγκεκριμένες τροποποιήσεις στον κανονισμό της ΚΑλΠ, ο Επίτροπος απάντησε ότι οι αδυναμίες αντιμετωπίζονται με μέτρα που περιγράφονται στην στρατηγική του Οράματος 2040, το οποίο όμως δεν αποκλείει την αναθεώρηση του κανονισμού. «Θα συζητήσουμε με τους ενδιαφερόμενους φορείς αν τα μέτρα που ανακοινώσαμε σήμερα επαρκούν. Στη συνέχεια θα αποφασίσουμε τα επόμενα βήματα», πρόσθεσε. Για το αν το Όραμα φέρνει πραγματική αλλαγή, απάντησε ότι όποιος το διαβάσει θα δει «πολλές συγκεκριμένες δράσεις» που στοχεύουν στις αδυναμίες της αξιολόγησης και στις προϋποθέσεις επιτυχίας. Σε σχετική ερώτηση για το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων στην αλιεία πέραν της 31ης Δεκεμβρίου, ο κ. Καδής είπε ότι το ενδεχόμενο παράτασης εξετάζεται με θετικό τρόπο και ότι ανακοινώσεις αναμένονται πολύ σύντομα.

Για τη συμφωνία αλιείας με τη Μαυριτανία, ο Επίτροπος δήλωσε ότι η Κομισιόν δεν έχει εντολή να παρατείνει την τρέχουσα συμφωνία. «Προσπαθούμε πολύ να καταλήξουμε σε συμφωνία μέσω των διαπραγματεύσεων με τις αρχές της Μαυριτανίας», προαναγγέλοντας τηλεδιάσκεψη με τον αρμόδιο Υπουργό της Μαυριτανίας την Πέμπτη. «Ελπίζω να βρούμε κοινό έδαφος, γιατί γνωρίζουμε ότι η συμφωνία αυτή έχει κρίσιμη σημασία για τον ευρωπαϊκό αλιευτικό στόλο», είπε.

Πηγή – Cyprus Times (ΚΥΠΕ)

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy