Τεχνητή νοημοσύνη: Ο κλάδος έχει τεράστια χρέη – Ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό αν σκάσει η φούσκα;

Η ανησυχία ότι οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποδειχθούν φούσκα έχει αρχίσει να απασχολεί σοβαρά την αγορά. Αφορμή, τα χρέη. Και το γεγονός ότι η τιμή ενός πενταετούς ομολόγου της CoreWeave, η οποία μισθώνει υποδομές κέντρων δεδομένων για μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης— έχει υποχωρήσει κατά 16% από τον Ιούλιο.

Η απόδοση του ομολόγου ανέρχεται πλέον στο 15%, δηλαδή στο επίπεδο που συνδέεται με εταιρείες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσχέρειες, από 10% που ήταν τον Ιούλιο. Και το κόστος των συμβολαίων ασφάλισης έναντι αθέτησης πληρωμών για την CoreWeave υποδηλώνει ότι η πιθανότητα αδυναμίας της εταιρείας να εξυπηρετήσει τα χρέη της τα επόμενα πέντε χρόνια έχει ξεπεράσει το 60%.

Κλυδωνισμοί

Σύμφωνα με τον Economist, οι επενδυτές ανησυχούν όλο και περισσότερο ότι οι εταιρείες που βρίσκονται στο επίκεντρο της άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης δεν θα μπορέσουν να παράγουν τις ταμειακές ροές που απαιτούνται για να εξυπηρετηθούν τα τεράστθα χρέη τους. Οι επενδυτές ενσωματώνουν στις αποτιμήσεις τους ένα χρέος που διογκώνεται, γίνεται λιγότερο διαφανές, συνεπώς ολοένα πιο επικίνδυνο.

Εκτός από την CoreWeave, υπάρχουν κι άλλες εταιρείες του είδους της («neocloud»), που προκαλούν προβληματισμό. Από τις δέκα εταιρείες «neocloud» που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο, μόνο οι δύο είναι κερδοφόρες. Το συνολικό χρέος αυτής της ομάδας ανέρχεται στα 100 δισ. δολάρια, ποσό τριπλάσιο των ετήσιων εσόδων της. Από αυτό το χρέος, τα 57 δισ. δολάρια εκδόθηκαν εντός του τρέχοντος έτους.

Χρέη και άλλα χρέη

Τα ποσά αυτά αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος του ταχέως αυξανόμενου όγκου χρέους που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη. Η Oracle έχει συσσωρεύσει χρέη ύψους 169 δισ. δολαρίων, εκ των οποίων τα 25 δισ. δολάρια εκδόθηκαν φέτος. Η SoftBank και η SpaceX, δύο ακόμη εταιρείες με μεγάλες φιλοδοξίες στον τομέα του cloud, έχουν αντλήσει επιπλέον δανειακά κεφάλαια ύψους 91 δισ. δολαρίων από τις αρχές Ιανουαρίου. Επίσης, οι τέσσερις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες που αποκαλούνται «hyperscalers», Alphabet, Amazon, Microsoft και Meta, έχουν δανειστεί συνολικά 214 δισ. δολάρια εντός του 2026. Ποσό αυξημένο σε σχέση με τα 83 δισ. δολάρια ολόκληρου του προηγούμενου έτους.

Και data centers

Επιπλέον 79 δισ. δολάρια χρέους, που αφορούν κέντρα δεδομένων (data centers), έχουν εκδοθεί από οντότητες ειδικού σκοπού (SPVs) —οι περισσότερες εκ των οποίων αποτελούν κοινοπραξίες μεταξύ παρόχων υπηρεσιών cloud και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Σε αυτά προστίθενται 84 δισ. δολάρια που δανείστηκαν κατασκευαστές τσιπ, όπως η Nvidia και άλλες εταιρείες στην εφοδιαστική αλυσίδα των ημιαγωγών. Αν συνυπολογίσει κανείς τα κεφάλαια που άντλησαν άλλες επιχειρήσεις οι οποίες προμηθεύουν εξοπλισμό για κέντρα δεδομένων, καθώς και οι αμερικανικές εταιρείες κοινής ωφέλειας —οι οποίες καλούνται επίσης να επενδύσουν για να συμβαδίσουν με την άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης (AI)—, το συνολικό ποσό του δανεισμού μέχρι στιγμής φέτος ανέρχεται σε σχεδόν 850 δισ. δολάρια.

Συνολικά, οι ισολογισμοί τους επιβαρύνονται με χρέη που υπερβαίνουν τα 3 τρισ. δολάρια.

Τα κέρδη δεν επαρκούν

Μέχρι πρόσφατα, η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης χρηματοδοτούνταν από τις ταμειακές ροές των «hyperscalers». Ωστόσο, οι επενδυτικές ανάγκες έχουν ξεπεράσει πλέον τη δυνατότητα να καλύψουν αυτά τα χρέη από τις άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες αυτών των εταιρειών, καθώς και κατά πολύ τα ποσά που δαπανούν μέχρι στιγμής καταναλωτές και επιχειρήσεις για την τεχνητή νοημοσύνη.

Σύμφωνα με την τράπεζα JPMorgan Chase, έως το 2030, θα απαιτηθούν κεφαλαιουχικές δαπάνες ύψους περίπου 5,5 τρισ. δολαρίων για τη στήριξη της εν λόγω τεχνολογίας. Τα τρία τέταρτα θα καλυφθούν μέσω δανεισμού. Οι δανειολήπτες στρέφονται σε ευρηματικές στρατηγικές χρηματοδότησης, αξιοποιώντας κάθε είδους πηγή δανεισμού.

Τα ομόλογα —συμπεριλαμβανομένων εκδόσεων-μαμούθ, όπως αυτή της Alphabet ύψους 32 δισ. δολαρίων τον Φεβρουάριο— παραμένουν δημοφιλής επιλογή. Ωστόσο, ακόμη και για αυτά τα συνήθη χρηματοοικονομικά μέσα, η απαιτούμενη κλίμακα αναγκάζει τους εκδότες να επιστρατεύσουν τη δημιουργικότητά τους. Παρατηρείται αυξανόμενη στροφή προς τις ξένες πιστωτικές αγορές.

Μέχρι στιγμής φέτος, περίπου το 30% των ομολόγων που εξέδωσαν οι πέντε μεγαλύτεροι πάροχοι υπηρεσιών cloud —δηλαδή η τετράδα των «hyperscalers» συν την Oracle— ήταν σε νομίσματα πλην του δολαρίου, όπως το ευρώ, η στερλίνα και το γεν.

Χρέη σε μικροτσίπ

Παράλληλα, κερδίζουν έδαφος και άλλα χρηματοοικονομικά μέσα. Οι οντότητες ειδικού σκοπού (SPVs) αποτελούν πλέον συνηθισμένο φαινόμενο. Ένα παράδειγμα είναι το Sopaipilla, ένα έργο που σχεδίασε η Meta. Αποτελείται από δέκα κέντρα δεδομένων στο Ελ Πάσο του Τέξας, τα οποία συνολικά θα παρέχουν υπολογιστική ισχύ περίπου ενός gigawatt. Η εγκατάσταση ανήκει σε μια εταιρεία συμμετοχών με την ονομασία Wurldwide, στην οποία μετέχουν η Meta (με ποσοστό 20%) και η BlackRock —ένας κολοσσός διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων— που κατέχει το υπόλοιπο 80%. Τον Αύγουστο, η Wurldwide εξέδωσε χρέος ύψους 13 δισ. δολαρίων για τη χρηματοδότηση της κατασκευής του συγκροτήματος, το οποίο η Meta συμφώνησε να μισθώσει για διάστημα 20 ετών.

Σε άνοδο βρίσκεται επίσης η χρηματοδότηση με εξασφάλιση σε τσιπ, η οποία προβλέπει τη χρήση των ημιαγωγών που εγκαθίστανται σε ένα κέντρο δεδομένων ως εγγύηση. Σύμφωνα με πληροφορίες, η SpaceX επιδιώκει να εξασφαλίσει χρηματοδότηση ύψους 40 δισ. δολαρίων μέσω αυτής της μεθόδου, προκειμένου να αγοράσει περισσότερα τσιπ από την Nvidia. Συχνά, η χρηματοδότηση αυτή υλοποιείται μέσω μιας εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV). Η Oracle βρίσκεται σε συνομιλίες με την Apollo —έναν κολοσσό των ιδιωτικών επενδυτικών αγορών— και την επενδυτική τράπεζα Goldman Sachs, για τη χρηματοδότηση μιας μεγάλης αγοράς ημιαγωγών. Οι ημιαγωγοί αυτοί θα ανήκουν σε μια ξεχωριστή νομική οντότητα και θα μισθώνονται στην Oracle. Ανάλογες συμφωνίες διαπραγματεύονται η Anthropic και η OpenAI.

Σύμφωνα με τη Fitch, η χρηματοδότηση με εξασφάλιση σε μικροτσίπ καθιστά την αξιολόγηση του κινδύνου «απεριόριστα πιο περίπλοκη». Επιπλέον, υπάρχουν υποχρεώσεις που δεν συνιστούν ακριβώς χρέος, αλλά προσεγγίζουν τη μορφή του. Σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών CreditSights, οι πέντε μεγαλύτεροι πάροχοι υπηρεσιών cloud εμφανίζουν στους ισολογισμούς τους υποχρεώσεις από μισθώσεις που υπερβαίνουν συνολικά τα 250 δισ. δολάρια. Επιπλέον, έχουν συμφωνηθεί μισθώσεις αξίας 1,2 τρισ. δολαρίων, οι οποίες όμως δεν έχουν ακόμη ενεργοποιηθεί. Υπάρχουν, επίσης, δεσμεύσεις για την αγορά προϊόντων από προμηθευτές, ύψους επιπλέον 1,5 τρισ. δολαρίων.

Και η αλυσίδα διαρκώς μακραίνει, αυξάνοντας και τις δανειακές υποχρεώσεις.

Ποιοι είναι εκτεθειμένοι στα χρέη;

Σε αυτή την ερώτηση, η απάντηση είναι απλή: όλοι. Κάθε είδους χρηματοπιστωτικός οργανισμός κατέχει χρέος που σχετίζεται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, εν μέρει λόγω του τεράστιου όγκου του. Οι μεγάλοι διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων υπήρξαν οι μεγαλύτεροι αγοραστές. Διαχειριστές κεφαλαίων, θεσμικοί επενδυτές, συνταξιοδοτικά ταμεία και ασφαλιστικές εταιρείες.

Στην αγορά χρέους που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη έχουν εισέλθει μαζικά και τα αμοιβαία κεφάλαια υψηλού κινδύνου (hedge funds).

Παρά την πρόσφατη αστάθεια στην αγορά, οι επενδυτές, σε γενικές γραμμές, δεν έχουν πανικοβληθεί ακόμη από την υπερβολική συσσώρευση χρέους. Μόλις το 15% περίπου της αξίας των ομολόγων που σχετίζονται με την AI και εκδόθηκαν φέτος, εμπίπτει στην κατηγορία των ομολόγων χαμηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης («junk bonds»). Οι ισχυρές ταμειακές θέσεις εταιρειών όπως η Nvidia θα μπορούσαν να απορροφήσουν τυχόν κλυδωνισμούς.

Ωστόσο, επισημαίνει ο Economist, ελλοχεύουν κίνδυνοι από αυτά τα χρέη. Μία απειλή προέρχεται από το αυξανόμενο κόστος δανεισμού. Ο πόλεμος στον Κόλπο, ο επίμονος πληθωρισμός και η ανησυχία για την αύξηση του δημόσιου χρέους έχουν οδηγήσει σε ραγδαία άνοδο τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων τους τελευταίους μήνες. Και συμπαρασύρει ανοδικά τα επιτόκια για τις επιχειρήσεις που δανείζονται. Το μέγεθος του χρέους που εκδόθηκε για τη στήριξη της «έκρηξης» στην τεχνητή νοημοσύνη έχει παίξει και αυτό τον ρόλο του.

Για τους κολοσσούς της τεχνολογίας (hyperscalers) που διαθέτουν άφθονα κεφάλαια, αυτό αποτελεί πηγή δυσκολιών. Για πιο ευάλωτους δανειολήπτες, όπως η CoreWeave η κατάσταση θα μπορούσε να αποβεί μοιραία από τα χρέη.

Στασιμότητα ζήτησης

Την ίδια στιγμή, υπάρχει και μια άλλη απειλή. Η στασιμότητα στη ζήτηση για τεχνητή νοημοσύνη. Στοιχεία από την Ramp, πάροχο εταιρικών καρτών πληρωμών, δείχνουν ότι οι δαπάνες των πελατών της για την τεχνητή νοημοσύνη παραμένουν στάσιμες από τον Ιούλιο, καθώς οι επιχειρήσεις προσπαθούν να περιορίσουν το ραγδαία αυξανόμενο κόστος.

Αυτή η επιβράδυνση της ανάπτυξης θα μπορούσε, με τη σειρά της, να οδηγήσει εταιρείες όπως η Anthropic ή η OpenAI στην επ’ αόριστον αναβολή της πολυαναμενόμενης εισαγωγής τους στο χρηματιστήριο. Και αυτό το γεγονός ενδέχεται να αναγκάσει τους επενδυτές να επανεξετάσουν την έκθεσή τους στον τομέα της AI. Όσο μεγαλύτερο γίνεται το «οικοδόμημα» του χρέους που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη, τόσο πιο ευάλωτο καθίσταται. Συνεπώς, τόσο σοβαρότερες θα είναι οι συνέπειες σε περίπτωση που καταρρεύσει…

Πηγή – in.gr

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy