Ο νόμος που ξέχασε η Κύπρος: Φυλάκιση για γυναίκες που τραγουδούν σε γιορτές – Χρειάστηκε προσφυγή στο Στρασβούργο για να ξυπνήσει το κράτος

Μια νομοθετική διάταξη που παραπέμπει σε άλλες εποχές εξακολουθεί να βρίσκεται στον Ποινικό Κώδικα της Κύπρου, προβλέποντας ακόμη και ποινή φυλάκισης για διοργανωτές συγκεκριμένων μουσουλμανικών εορτασμών στους οποίους συμμετέχουν γυναίκες με χορό ή τραγούδι. Χρειάστηκε μάλιστα να καταχωριστεί προσφυγή εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για να προωθηθεί η κατάργηση της διάταξης.

Την ύπαρξη μιας αναχρονιστικής πρόνοιας στον κυπριακό Ποινικό Κώδικα φέρνει στο προσκήνιο νομοσχέδιο που κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή και προβλέπει την πλήρη κατάργηση του άρθρου 97.

Πρόκειται για διάταξη η οποία στοχεύει συγκεκριμένα μουσουλμανικές γιορτές, χρησιμοποιεί διατυπώσεις που συνδέουν την αμειβόμενη συμμετοχή γυναικών σε μουσικές εκδηλώσεις με την πορνεία και προβλέπει ποινικές κυρώσεις για τους διοργανωτές ή τους υπεύθυνους των χώρων.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι η συγκεκριμένη απαγόρευση δεν προϋποθέτει την τέλεση κάποιου άλλου αδικήματος, όπως η διατάραξη της κοινής ησυχίας ή η παραβίαση κανονισμών λειτουργίας.

Το άρθρο 97 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, προβλέπει ποινές για πρόσωπα που διοργανώνουν μουσουλμανικές γιορτές ή είναι υπεύθυνα για τους χώρους όπου πραγματοποιούνται, εφόσον προσλαμβάνουν ή επιτρέπουν εν γνώσει τους τη συμμετοχή γυναίκας που εμπίπτει στον ειδικό ορισμό της «χορεύτριας».

Η διάταξη αφορά εορτασμούς που συνδέονται με γάμο ή περιτομή και προβλέπει χρηματική ποινή μέχρι 75 λίρες ή φυλάκιση έως έναν μήνα.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικός είναι ο τρόπος με τον οποίο η νομοθεσία ορίζει τη «χορεύτρια».

Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει τη διατύπωση: «γυναίκα πόρνη ή γυναίκα που χορεύει ή που τραγουδά με αμοιβή σε Μουσουλμανική γιορτή».

Η αναφορά αυτή συνδέει δύο διαφορετικές δραστηριότητες, αναπαράγοντας στερεότυπα σε βάρος των γυναικών.

Σημειώνεται ότι η ποινική ευθύνη που προβλέπει το άρθρο αφορά τους διοργανωτές και τους υπεύθυνους του χώρου, όχι αυτοτελώς τις γυναίκες που χορεύουν ή τραγουδούν.

Το γεγονός ότι η διάταξη παραμένει μέχρι σήμερα στον Ποινικό Κώδικα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία από τις συνθήκες που οδήγησαν στην προώθηση της κατάργησής της.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του Υπουργείου Δικαιοσύνης, η προετοιμασία του νομοσχεδίου συνδέεται με την υπόθεση Ziya κατά Κύπρου, με αριθμό προσφυγής 14182/25, η οποία εκκρεμεί ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Η υπόθεση αφορά ζητήματα σεβασμού της ιδιωτικής ζωής και τον φόβο ποινικής δίωξης λόγω της συγκεκριμένης νομοθεσίας.

Όπως αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση, το νομοσχέδιο ετοιμάστηκε κατόπιν εισήγησης της Νομικής Υπηρεσίας, στο πλαίσιο της διερεύνησης ενδεχόμενου φιλικού διακανονισμού της υπόθεσης.

Με άλλα λόγια, μια διάταξη που η ίδια η κυβέρνηση χαρακτηρίζει παρωχημένη οδηγείται προς κατάργηση ενώ εκκρεμεί διεθνής δικαστική διαδικασία εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η νομοθετική ρύθμιση εγείρει σοβαρά ερωτήματα και ως προς την ίση μεταχείριση των πολιτών.

Η απαγόρευση δεν εφαρμόζεται γενικά σε όλες τις γιορτές ή τις κοινωνικές εκδηλώσεις, αλλά αφορά ειδικά μουσουλμανικούς εορτασμούς.

Παράλληλα, η διατύπωση επικεντρώνεται αποκλειστικά στη συμμετοχή γυναικών, χωρίς αντίστοιχη ειδική πρόβλεψη για άνδρες.

Τα χαρακτηριστικά αυτά δημιουργούν ερωτήματα για τη συμβατότητα της διάταξης με τις σύγχρονες αρχές της θρησκευτικής ελευθερίας, της ισότητας και της προστασίας από διακρίσεις.

Το σχετικό νομοσχέδιο κατατέθηκε στην τελευταία συνεδρία της Ολομέλειας της Βουλής και αναμένεται να εξεταστεί από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών.

Η προτεινόμενη ρύθμιση προβλέπει την πλήρη κατάργηση του άρθρου 97, χωρίς αντικατάστασή του από άλλη αντίστοιχη απαγόρευση.

Το ερώτημα που παραμένει είναι γιατί χρειάστηκε να φτάσει η υπόθεση μέχρι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων προκειμένου να κινηθούν οι διαδικασίες για την κατάργηση μιας πρόνοιας που παραπέμπει σε νομοθετικές αντιλήψεις περασμένων δεκαετιών.

Η υπόθεση αναδεικνύει την ανάγκη συστηματικής επανεξέτασης παλαιών νομοθετικών διατάξεων, ώστε να διασφαλίζεται ότι η κυπριακή νομοθεσία ανταποκρίνεται στις σημερινές απαιτήσεις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy