Η σταθερότητα του ευρώ και η δημοσιονομική κρίση της Γαλλίας

Η Γαλλία, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας δημοσιονομικής δοκιμασίας, ταυτόχρονα με την κοινωνική και πολιτικής κρίση που έχει ξεσπάσει, με τα ζητήματα αυτά να ξεπερνούν τα εθνικά της σύνορα. Το δημόσιο χρέος της χώρας κινείται προς το 120% του ΑΕΠ, ενώ το έλλειμμα παραμένει πάνω από το 5%. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμούσε ήδη ότι, χωρίς πρόσθετα μέτρα, η κατάσταση θα επιδεινωνόταν περαιτέρω το 2027. Οι χρηματοδοτικές ανάγκες της είναι τεράστιες: η Γαλλία σχεδιάζει δανεισμό περίπου 340 δισ. ευρώ το 2027. Την ίδια ώρα, οι αποδόσεις των ομολόγων της έχουν αυξηθεί αισθητά, καθώς οι αγορές αμφισβητούν την ικανότητα του πολιτικού συστήματος να επιβάλει μια αξιόπιστη δημοσιονομική προσαρμογή.

Πρώτο ζήτημα, επομένως, είναι η ίδια η γαλλική δημοσιονομική εξίσωση. Η κυβέρνηση της πρέπει να περιορίσει δαπάνες και έλλειμμα, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπη με τις ισχυρές κοινωνικές αντιδράσεις που παρακολουθούμε τις τελευταίες εβδομάδες και μέρες, ταυτόχρονα με ένα κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό. Συντάξεις, κοινωνικό κράτος και φορολογία αποτελούν πεδία έντονης αντιπαράθεσης, ενώ οι προεδρικές εκλογές του 2027 καθιστούν πολιτικά δυσκολότερη κάθε επώδυνη προσαρμογή. Έτσι, ένα βασικό ερώτημα είναι εάν η Γαλλία μπορεί να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των αγορών χωρίς να οδηγηθεί σε κοινωνική και πολιτική κρίση.

Ένα δεύτερο ζήτημα είναι ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αν χρειαστεί. Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει πάντως καταστήσει σαφές ότι η λύση πρέπει να αναζητηθεί πρωτίστως στη Γαλλία. Σε κάθε περίπτωση, η ΕΚΤ διαθέτει δύο ισχυρά εργαλεία: -τις λεγόμενες «Οριστικές Νομισματικές Συναλλαγές», (Outright Monetary Transactions-OMT), που δημιουργήθηκαν το 2012 και επιτρέπουν αγορές κρατικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, αλλά προϋποθέτουν πρόγραμμα του ESM (δηλαδή μνημόνιο), καθώς και αυστηρή αιρεσιμότητα (τήρηση κανόνων) –το αποκαλούμενο επίσης «Μέσο Προστασίας της Μετάδοσης» (Transmission Protection Instrument-TPI) που δημιουργήθηκε το 2022 για την αντιμετώπιση αδικαιολόγητων αποκλίσεων στις αγορές ομολόγων. Το TPI είναι πιο ευέλικτος μηχανισμός της ΕΚΤ από τον ΟΜΤ έχει λιγότερο αυστηρό πλαίσιο, αλλά προϋποθέτει κι αυτό υγιείς και βιώσιμες δημοσιονομικές και μακροοικονομικές πολιτικές. Συνεπώς, η ΕΚΤ δεν μπορεί απλώς να χρηματοδοτήσει ή να καλύψει μια δημοσιονομική κρίση που οι αγορές θεωρούν ότι έχει εσωτερικά αίτια.

Τρίτο ζήτημα είναι κατά πόσο η ίδια η Ευρωζώνη μπορεί να αντέξει. Δε βρισκόμαστε ακόμη σε επανάληψη της κρίσης του 2010-2012. Οι τράπεζες είναι ισχυρότερες και η ΕΚΤ διαθέτει περισσότερα εργαλεία. Όμως ο συνδυασμός υψηλού δημόσιου και ιδιωτικού χρέους, ακριβότερης ενέργειας, πληθωριστικών πιέσεων και υψηλότερων επιτοκίων δημιουργεί νέους κινδύνους. Επιπλέον, η άνοδος των αμερικανικών αποδόσεων μεταδίδει πιέσεις διεθνώς: το αμερικανικό δεκαετές έχει κινηθεί πρόσφατα πάνω από το 5%, αυξάνοντας το κόστος του χρήματος και τον ανταγωνισμό για διεθνή κεφάλαια. Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η δημοσιονομική χαλάρωση στις μεγάλες οικονομίες δεν σταματά στα εθνικά σύνορα.

Ένα τέταρτο ζήτημα αφορά τη δική μας χώρα. Προς το παρόν η Ελλάδα εμφανίζεται περισσότερο προστατευμένη: το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται στο 3,6% του ΑΕΠ το 2026, η ανάπτυξη στο 2%, ενώ το χρέος εκτιμάται ότι υποχωρεί από 146,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 136,7% το 2026 και 128,8% το 2027. Παράλληλα, η μεγάλη διάρκεια και το σχετικά χαμηλό κόστος σημαντικού μέρους του ελληνικού χρέους περιορίζουν την άμεση επίδραση των υψηλότερων επιτοκίων. Όμως, αυτή η ασπίδα δεν είναι μόνιμη, καθώς η περίοδος χάριτος για την αποπληρωμή των δανείων έχει ημερομηνία λήξης. Επίσης, όσο μεγαλύτερο μέρος του χρέους περνά σταδιακά στις αγορές από την επίσημο τομέα (ΕΚΤ, δημόσιο λογιστικό των χωρών μελών, Κομισιόν), τόσο σημαντικότερη γίνεται η διατήρηση δημοσιονομικής και πολιτικής αξιοπιστίας της χώρας.

Και υπάρχει, τέλος, μια πέμπτη, ευρύτερη διάσταση: η υπονόμευση της διεθνούς φιλελεύθερης οικονομικής τάξης. Δασμοί, εμπορικοί πόλεμοι, κρατικές επιδοτήσεις, γεωπολιτικές συγκρούσεις και χρήση της οικονομικής ισχύος ως πολιτικού όπλου επιταχύνουν τα τελευταία χρόνια τον κατακερματισμό της παγκόσμιας οικονομίας. Ταυτόχρονα, παλαιότερες ανισορροπίες παραμένουν: μεγάλα ελλείμματα και χρέη στις ΗΠΑ, εξαγωγικός προσανατολισμός και υψηλή αποταμίευση στην Κίνα, καθώς και διεύρυνση των παγκόσμιων ανισορροπιών τρεχουσών συναλλαγών. Το ΔΝΤ προειδοποιεί μάλιστα ότι οι δασμοί αποτελούν ακριβό και αβέβαιο τρόπο αντιμετώπισης αυτών των ανισορροπιών.

Τα ζητήματά αυτά εξετάζονται στο 88ο podcast της «Διεθνούς Ματιάς», που δημιουργεί ο Πολυδεύκης Παπαδόπουλος για το ΕRTΝews Radio και το ERTecho. Καλεσμένος είναι ο Θεόδωρος Πελαγίδης, Καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς και πρώην Υποδιοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος. Το τελευταίο βιβλίο του έχει τον τίτλο «Από τον Πληθωρισμό στους Δασμούς – Η Υπονόμευση της Διεθνούς Φιλελεύθερης Οικονομικής Τάξης», εκδόσεις Παπαζήση, 2025.

Στη «Διεθνή Ματιά» κάθε βδομάδα δύο φορές (με πρώτη ανάρτηση στο ERTecho τα Σάββατα και τις Κυριακές στην ενότητα Podcasts>ERTNews), ανοίγει ένα παράθυρο ώστε να κοιτάμε από την Ελλάδα τον Κόσμο, αλλά για να επιστρέφουμε ξανά στη χώρα μας και τα δικά της ζητήματα μέσα από αυτό το γύρο και μια ευρύτερη σκοπιά. Σε κάθε pod εξετάζεται ένα σημαντικό γεγονός, ένα φαινόμενο παγκόσμιας σημασίας, μια μεγάλη τάση από το χώρο της πολιτικής, των διεθνών σχέσεων, της οικονομίας, της οικολογίας, της επιστήμης και τεχνολογίας ή και του πολιτισμού, που επηρεάζει καθοριστικά και καθολικά τη ζωή, αλλά και την κατάσταση στη χώρα μας. Και κάθε φορά το κάνουμε με τη συμμετοχή ιδιαίτερα επιλεγμένων καλεσμένων, που είναι ειδικοί σε καθέναν από αυτούς τους τομείς.

Πηγή – ΕΡΤ News

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy