ΕΚΛΟΓΕΣ ΗΠΑ Η συζήτηση για μεταρρυθμίσεις και επανάσταση στην Αριστερά του Δημοκρατικού Κόμματος, του Μανώλη Δουβίτσα

Με το κείμενο αυτό ολοκληρώνεται η σειρά άρθρων για τη συζήτηση που διεξάγεται εντός και γύρω από το DSA σε θέματα που άπτονται της πολιτικής του τακτικής και στρατηγικής, αλλά και της οργανωτικής του υπόστασης. Οι εκλογικές επιτυχίες της 3ης Νοεμβρίου, με την ενίσχυση της παρουσίας των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών στο Κογκρέσο, κάνουν τα ερωτήματα αυτά ακόμη πιο επίκαιρα. Όσο μεγαλώνει η θεσμική παρουσία της αμερικανικής Αριστεράς, τόσο πιο πιεστικά τίθεται το ζήτημα της σχέσης της με το κράτος, τους θεσμούς και το Δημοκρατικό Κόμμα, αλλά και το ζήτημα της ρήξης.

Στο πρώτο μέρος, με τίτλο «Αισιόδοξες εξελίξεις στην αμερικανική Αριστερά», παρουσιάστηκαν μέσα από άρθρο του ιστορικού της αμερικανικής Αριστεράς Paul Heideman η ιστορία του DSA, η οργανωτική του γιγάντωση και οι εσωτερικές του αντιπαραθέσεις. Στο δεύτερο μέρος εξετάστηκε κριτικά η άποψη του Max Elbaum για την παρουσία της Αριστεράς στο κράτος και τους θεσμούς, καθώς και για τη σχέση της κυβερνητικής συμμετοχής με την επαναστατική ρήξη. Σε αυτό το τελευταίο μέρος παρουσιάζεται το κείμενο του Bhaskar Sunkara, ιδρυτή του περιοδικού Jacobin, το οποίο εξετάζει τη διαλεκτική σχέση ανάμεσα στις φιλολαϊκές μεταρρυθμίσεις και την υπέρβαση του καπιταλιστικού συστήματος.

Ο Bhaskar Sunkara και η αναγκαιότητα της ρήξης με το κεφάλαιο

Το τρίτο κείμενο που θα παρουσιάσουμε είναι του Bhaskar Sunkara και τιτλοφορείται «Η αναγκαιότητα της επανάστασης» (The Necessity of Revolution). Ο Sunkara ίδρυσε το 2010, σε ηλικία περίπου 21 ετών, το γνωστό περιοδικό Jacobin, το οποίο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες φωνές της σύγχρονης Αριστεράς σε πλανητικό επίπεδο. Είναι επίσης εκδότης του θεωρητικού περιοδικού Catalyst και συγγραφέας του βιβλίου The Socialist Manifesto. Το 2007, σε ηλικία 17 ετών, εντάχθηκε στο DSA, όπου έχει διατελέσει και αντιπρόεδρος.

Το κείμενο, που προέρχεται από ομιλία του στη Μελβούρνη της Αυστραλίας τον Ιούνιο του 2026, εξετάζει τη διαλεκτική σχέση ανάμεσα στις φιλολαϊκές μεταρρυθμίσεις και την υπέρβαση του καπιταλιστικού συστήματος, δηλαδή πώς οι άμεσες κατακτήσεις μπορούν να ενισχύσουν τη δύναμη των εργαζομένων χωρίς να μετατραπούν σε υποκατάστατο της αναγκαίας ρήξης με το σύστημα.

Η κρίση της σοσιαλδημοκρατίας

Ο Sunkara ξεκινά με την εκτίμηση ότι η εποχή που επέτρεψε στη σοσιαλδημοκρατία να αποσπάσει σημαντικές παραχωρήσεις υπέρ των εργαζομένων, διατηρώντας ταυτόχρονα την ιδιωτική ιδιοκτησία και τον έλεγχο των επενδύσεων στα χέρια του κεφαλαίου, έχει παρέλθει. Οι συνθήκες που το έκαναν δυνατό, όπως η μεταπολεμική ανάπτυξη, η αύξηση της παραγωγικότητας, τα ισχυρά συνδικάτα, οι λιγότερο διεθνοποιημένες οικονομίες και η ευνοϊκότερη ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού, έχουν πλέον μεταβληθεί σημαντικά.

Η υποχώρηση, όμως, του «ρεφορμιστικού σοσιαλισμού» έβλαψε, κατά τον ίδιο, και τον «επαναστατικό σοσιαλισμό». Γιατί η κρίση του ρεφορμισμού και τα αδιέξοδά του δεν έφεραν τις επαναστατικές δυνάμεις στο προσκήνιο; Σύμφωνα με τον Sunkara, η σοσιαλδημοκρατία και τα μαζικά συνδικάτα (και εδώ μιλάμε για χώρες με ισχυρή παράδοση μαζικών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων και συνδικάτων), παρά τον μεταρρυθμιστικό χαρακτήρα τους και τα όρια που έθεταν στη ρήξη με τον καπιταλισμό, είχαν και μια άλλη όψη. Μέσα από τα συνδικάτα, τις εργατικές ενώσεις και τον εργατικό τύπο, βοηθούσαν τον μεμονωμένο εργαζόμενο να αναγνωρίσει τον εαυτό του ως μέρος μιας τάξης και να αποκτήσει εμπειρία συλλογικής οργάνωσης. Πάνω σε αυτή τη βάση μπορούσε να αναπτυχθεί η συνείδηση τόσο της θέσης της εργατικής τάξης μέσα στο σύστημα όσο και των δυνατοτήτων της να το αμφισβητήσει.

Έτσι, όπως σημειώνει, «ένα κομμουνιστικό κόμμα μπορούσε να βρει και να στρατολογήσει τους πιο μαχητικούς, τους πιο συνειδητοποιημένους εργάτες, ακριβώς επειδή υπήρχαν εκατομμύρια οργανωμένων εργατών από τους οποίους μπορούσε να στρατολογήσει». Όταν, όμως, αυτοί οι μαζικοί εργατικοί θεσμοί αποδυναμώθηκαν, οι εργαζόμενοι δεν έγιναν πιο επαναστατικοί, αλλά, αντιθέτως, φαίνεται να έγιναν «πιο αποστασιοποιημένοι από την πολιτική, πιο εξατομικευμένοι και μερικές φορές πιο εθνικιστές ή ξενοφοβικοί, ή τουλάχιστον πιο βαθιά κυνικοί απέναντι σε κάθε είδους πολιτική».

Εδώ, όμως, πρέπει να πούμε ότι στο κείμενο δεν μπαίνει η άλλη όψη αυτής της πραγματικότητας που περιγράφει ο Sunkara, η οποία, σε τελική ανάλυση, διαμόρφωσε και τους όρους για παραχωρήσεις προς όφελος των εργαζομένων και των λαϊκών στρωμάτων. Οι παραχωρήσεις της σοσιαλδημοκρατίας δεν ήταν απλώς αποτέλεσμα μιας κοινωνικής πολιτικής που μπορούσε να είναι και με τον εργάτη και με το κεφάλαιο, ούτε μόνο της ενδυνάμωσης των κομμάτων που υποστήριζαν έμπρακτα αυτή τη λογική. Γιατί, πολύ απλά, αυτή η λογική δεν υπάρχει. Το κεφάλαιο επιδιώκει να περιορίζει τη δύναμη και τις διεκδικήσεις της εργασίας, ώστε να εξασφαλίζει τους όρους της κερδοφορίας και της αναπαραγωγής του. Ό,τι παραχωρεί στους εργαζομένους είναι και αποτέλεσμα της δύναμης που εκείνοι έχουν συγκροτήσει απέναντί του.

Οι παραχωρήσεις αυτές εξέφραζαν, επομένως, την πίεση συγκεκριμένων εργατικών και επαναστατικών αγώνων, που σε ορισμένες ιστορικές στιγμές έθεταν το ενδεχόμενο να πάνε μέχρι τέλους, αλλά και την ευρύτερη κοινωνική ισχύ του κομμουνιστικού κινήματος, το οποίο δεν στοχεύει απλώς στη βελτίωση της θέσης της εργατικής τάξης, αλλά στην άρση της ίδιας της ύπαρξής της ως τάξης μέσα από την κατάργηση των τάξεων. Η προωθητική δυναμική της Οκτωβριανής Επανάστασης και, προηγουμένως, της Κομμούνας, οι επαναστατικές απόπειρες στη Γερμανία και την Ουγγαρία, τα εργατικά συμβούλια στην Ιταλία, οι επαναστατικές διεργασίες μέσα στον Ισπανικό Εμφύλιο, οι επαναστάσεις στην Κίνα, το Βιετνάμ και την Κούβα, η αντιφασιστική νίκη, αλλά και η μαζική ενίσχυση των κομμουνιστικών κομμάτων και του μαχόμενου εργατικού κινήματος, είναι μερικές μόνο από τις εμπειρίες που έδειχναν υλικά στους εργάτες όχι μόνο ποια ήταν η θέση τους, αλλά και ποια μπορούσε να γίνει. Ακόμη και στις ΗΠΑ, το New Deal δεν μπορεί να εξηγηθεί χωρίς τις μεγάλες απεργίες του 1934 και τον ρόλο των κομμουνιστών στην οργάνωση των βιομηχανικών συνδικάτων του CIO.

Ρήξη, μεταρρύθμιση, πολιτικό και κοινωνικό υποκείμενο

Σε σχέση τώρα με τη στρατηγική της Αριστεράς, ο Sunkara περιγράφει έναν «τρίτο δρόμο», πέρα από την επιστροφή στην παλιά σοσιαλδημοκρατία αλλά και από αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «καθαρή αντιπολίτευση». Κλειδί αυτής της λογικής αποτελούν οι «μη ρεφορμιστικές μεταρρυθμίσεις», όρος που προέρχεται από τον Αντρέ Γκορζ. Πρόκειται για μεταρρυθμίσεις που δεν περιορίζονται σε άμεσες οικονομικές και δημοκρατικές βελτιώσεις, αλλά ενισχύουν τη συλλογική δύναμη των εργαζομένων, ανοίγοντας δυνατότητες για μεγαλύτερο κοινωνικό έλεγχο και αλλαγές στο πεδίο της ιδιοκτησίας. Όπως το θέτει ο ίδιος, πρέπει να κρίνονται «όχι μόνο από το καλό που κάνουν σήμερα, αλλά και από το αν αλλάζουν τον συσχετισμό δυνάμεων και ανοίγουν τον δρόμο για το αύριο».

Για να διεκδικηθούν και να εφαρμοστούν τέτοιες μεταρρυθμίσεις, χρειάζεται, κατά τον Sunkara, ένα πολιτικό υποκείμενο, ένα κόμμα με σαφή σοσιαλιστικό προσανατολισμό. Αυτό δεν μπορεί να είναι ένα γενικό εκλογικό «κόμμα-καλάθι» (catch-all party), που προσπαθεί να χωρέσει κάθε ακροατήριο χωρίς συγκεκριμένο στόχο, αλλά ένα μαζικό κόμμα, ανοιχτό στη συμμετοχή και προσηλωμένο σε ένα πρόγραμμα σοσιαλιστικής μετάβασης. Παράλληλα, ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στην κυβέρνηση, πρέπει να αναπτύσσεται ένα αυτόνομο εξωκοινοβουλευτικό εργατικό κίνημα, το οποίο με τους δικούς του αγώνες θα πυροδοτεί πολιτικές εξελίξεις και θα πιέζει για αλλαγές πέρα από τα όρια της κοινοβουλευτικής δράσης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει, ωστόσο, ο Sunkara στο ζήτημα της «ρήξης». Στον πυρήνα της βρίσκεται το ερώτημα της ιδιοκτησίας, δηλαδή ποιος κατέχει τον αποφασιστικό παραγωγικό πλούτο και ποιος ελέγχει τις επενδύσεις. Η σοσιαλιστική μετάβαση θέτει, επί της ουσίας, το «ποιος ποιον» και προκαλεί αναγκαστικά την αντίδραση εκείνων που θίγονται. «Το κεφάλαιο δεν είναι κάστρο» που περιμένει ακίνητο, τονίζει ο Sunkara, ασκώντας κριτική τόσο στη λογική ότι μια μακρά σειρά μεταρρυθμίσεων θα οδηγήσει σχεδόν αυτόματα στον σοσιαλισμό, όσο και σε μια δεξιόστροφη ανάγνωση του γκραμσιανού «πολέμου θέσεων» (όπως στην περίπτωση του «ιστορικού συμβιβασμού» του ΚΚ Ιταλίας τη δεκαετία του 1970), που τον αντιμετωπίζει ως υποκατάστατο της ρήξης. Καθώς το εργατικό κίνημα οργανώνεται, οι επιχειρήσεις μπορούν από την πλευρά τους να μεταφέρουν την παραγωγή, να αυτοματοποιούν τομείς όπου οι εργαζόμενοι είναι ισχυροί, να παρεμβαίνουν στους θεσμούς και να διασπούν τις συμμαχίες ανάμεσα στο λαϊκό κίνημα και την Αριστερά.

Η ρήξη, λοιπόν, δεν αποτελεί απλώς εμβάθυνση των προηγούμενων μεταρρυθμίσεων, αλλά μια ποιοτική τομή στις σχέσεις ιδιοκτησίας. Επί της ουσίας, εδώ βρίσκεται ο ριζοσπαστικός πυρήνας της σκέψης του Sunkara, ακόμη κι αν δεν εξηγεί αναλυτικά πώς θα εξελιχθεί αυτή η σύγκρουση. Η λέξη-κλειδί, όμως, βρίσκεται στον τίτλο, παρότι στο ίδιο το κείμενο δεν αναπτύσσεται ως στρατηγική έννοια. Είναι η «επανάσταση». Και δεν βρίσκεται εκεί μόνο για τον συμβολισμό της. Δείχνει ότι η επανάσταση επιστρέφει ως ορίζοντας στη σκέψη του Sunkara, αλλά και ενός τμήματος της Αριστεράς μέσα και γύρω από το DSA. Το ερώτημα είναι τι περιεχόμενο αποκτά αυτή η λέξη στην πολιτική τους πρακτική και αν η ρήξη που επικαλούνται προετοιμάζεται πραγματικά από τη στρατηγική που προτείνουν.

Στη συνέχεια, ο αρθρογράφος αναφέρεται στον κίνδυνο της γραφειοκρατικοποίησης, όταν ο μηχανισμός που δημιουργείται για να κατοχυρώσει τις κατακτήσεις της οργάνωσης και του ευρύτερου λαϊκού κινήματος διστάζει να τις διακινδυνεύσει σε νέες συγκρούσεις. Η γραφειοκρατία, επομένως, κατά τον Sunkara, δεν είναι απαραίτητα αποτέλεσμα μικροαστικού εκφυλισμού ή προδοσίας αρχών, αλλά μπορεί να αναπτυχθεί μέσα από τον φόβο ότι ένα περαιτέρω ρηξιακό άνοιγμα θα θέσει σε κίνδυνο όσα έχουν ήδη κατακτηθεί. Ως απάντηση, ο Sunkara προτείνει την εναλλαγή στις θέσεις ευθύνης, τη διαφάνεια στις αποφάσεις, τη δυνατότητα ανάκλησης των εκπροσώπων και τον περιορισμό των προνομίων τους. Πάνω απ’ όλα, όμως, όπως γράφει, «το σημαντικότερο αντίβαρο είναι ένα κίνημα από τα κάτω, το οποίο ένα κόμμα δεν μπορεί ούτε να ελέγξει ούτε να παρακάμψει».

Οι βασικές αρχές της σοσιαλιστικής οικονομίας κατά τον Sunkara

Στο τελευταίο κομμάτι του κειμένου, ο Sunkara υποστηρίζει ότι δεν αρκεί κανείς να διακηρύσσει τον σοσιαλισμό, αλλά πρέπει να περιγράφει και ορισμένες βασικές πλευρές του, «δίνοντας συνταγές για τα μαγειρεία του μέλλοντος». Σε αυτή την προσπάθεια, προτείνει ένα μοντέλο που δεν θα αποτελεί επιστροφή ούτε στην παλιά σοσιαλδημοκρατία, η οποία άφηνε τις επενδύσεις στον έλεγχο του κεφαλαίου, ούτε στον απόλυτο κεντρικό σχεδιασμό σοβιετικού τύπου.

Κομβικά σημεία σε αυτή την περιγραφή του σοσιαλισμού είναι η διοίκηση των επιχειρήσεων από τους ίδιους τους εργαζομένους και ο κοινωνικός έλεγχος των επενδύσεων, με βασικό εργαλείο τις δημόσιες τράπεζες υπό δημοκρατικό έλεγχο. Οι εργαζόμενοι θα διοικούν τις επιχειρήσεις τους, χωρίς όμως να αποφασίζει η καθεμία χωριστά πού θα κατευθύνονται οι επενδύσεις.

Ταυτόχρονα, προτάσσει την απεξάρτηση της επιβίωσης από την αγορά, χωρίς ωστόσο να απορρίπτει κάθε χρήση της. Βασικά αγαθά και υπηρεσίες, όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η κατοικία, θα παρέχονται με βάση τις ανάγκες. Για άλλα προϊόντα και υπηρεσίες, θεωρεί ότι οι ρυθμιζόμενες αγορές και οι τιμές μπορούν να λειτουργούν ως σήματα πληροφόρησης για το τι χρειάζεται και τι σπανίζει. Τελικός στόχος, πάντως, δεν είναι απλώς η αύξηση της παραγωγικότητας, αλλά η μετατροπή της σε λιγότερες ώρες εργασίας και περισσότερο ελεύθερο χρόνο.

Η ουσιαστική διαχείριση των μονάδων από τους ίδιους τους εργαζομένους και η μη υπαγωγή τους σε μια στείρα παραγωγιστική Γκοσπλάν, από ένα κόμμα που στέκεται πάνω και πέρα από αυτούς, είναι αναμφίβολα απαραίτητες. Παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα βασικά ερωτήματα στη συλλογιστική του κειμένου. Δίχως έναν πανκοινωνικό σχεδιασμό της παραγωγής και των αναγκών, υπάρχει ο κίνδυνος οι μονάδες να εκφυλιστούν σε μια ατομικού τύπου «συλλογική» ιδιοκτησία επιχειρήσεων που ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Οι τράπεζες, από την πλευρά τους, μπορούν μεν να κατανέμουν πίστη, ακόμη και με κοινωνικούς όρους, δεν μπορούν όμως να αντικαταστήσουν τον σχεδιασμό του τι παράγεται, πώς και για ποιον. Ταυτόχρονα, οι αγορές και οι τιμές δεν είναι απλώς ουδέτερα σήματα πληροφόρησης, αλλά συμπυκνώνουν τον νόμο της αξίας, ο οποίος, σε μια μεταβατική κοινωνία, πρέπει να ατονεί και όχι να αναπαράγεται. Πολύ περισσότερο, ένας πανκοινωνικός σχεδιασμός δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την εργατική πολιτική εξουσία και τους θεσμούς που η ίδια θα επιβάλει. Όπως και να έχει, κάθε διαδικασία σοσιαλιστικής μετάβασης, όπως μας έδωσε να καταλάβουμε και η εμπειρία των πρώτων χρόνων της σοβιετικής επανάστασης, είναι ένας ιστορικά πρωτότυπος πειραματισμός, επικαθορισμένος από ειδικές συγκυρίες. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι στην πολιτική λογική της επαναστατικής Αριστεράς ανατρέπονται οι βασικοί οδοδείκτες που οδηγούν από «τη διακυβέρνηση των ανθρώπων στη διαχείριση των πραγμάτων».

Εν είδει συμπερασμάτων: Η αμερικανική Αριστερά σε μια νέα εποχή

Τα κείμενα που παρουσιάσαμε δίνουν μια εικόνα της συζήτησης γύρω και μέσα στο DSA, αλλά ταυτόχρονα λειτουργούν και ως εισαγωγή για κάποιον μη εξοικειωμένο με το τι είναι αυτή η οργάνωση, τι τάσεις υπάρχουν εντός της και πώς η ιδιαίτερη αμερικανική συγκυρία τροφοδοτεί τη συζήτηση για τη στρατηγική και την τακτική.

Οι τρεις αρθρογράφοι αποτελούν φωνές ενός ετερογενούς χώρου, που περιλαμβάνει την αμερικανική Αριστερά μέσα και έξω από το DSA. Υπάρχουν, όμως, και άλλες πολιτικές λογικές που δίνουν μεγαλύτερο βάρος στη βελτίωση των όρων ζωής των εργαζομένων μέσα από θεσμικές κατακτήσεις και φιλολαϊκές μεταρρυθμίσεις, παραπέμποντας σε μια αμερικανική αριστερή σοσιαλδημοκρατία της παράδοσης του Harrington. Το κρίσιμο ερώτημα είναι μέχρι πού μπορεί να φτάσει μια τέτοια πορεία όσο η ιδιοκτησία και ο έλεγχος των επενδύσεων παραμένουν στα χέρια του κεφαλαίου και κατά πόσο αυτό θα αποδεχτεί μεταρρυθμίσεις που αρχίζουν να περιορίζουν την εξουσία του.

Στο κείμενο του Elbaum δίνεται έμφαση στην κατάκτηση θεσμικών θέσεων από την Αριστερά και στην κυβερνητική της παρέμβαση στην κρατική δομή, με στόχο τη διεύρυνση των φιλολαϊκών μεταρρυθμίσεων, την αποδυνάμωση των μηχανισμών που στηρίζουν την αστική εξουσία και την αντίστοιχη ενδυνάμωση της θέσης των κινημάτων. Ο αρθρογράφος στέκεται στη σχέση κράτους και Αριστεράς, χωρίς να φωτίζει ιδιαίτερα το ζήτημα της σύγκρουσης με την ιδιωτική ιδιοκτησία και το κεφάλαιο, παρότι μιλά ρητά για ρήξη με την υπάρχουσα κρατική δομή.

Αντίστοιχα, στο κείμενο του Sunkara, η έμφαση δίνεται στην αλλαγή των σχέσεων ιδιοκτησίας. Μας δείχνει ξεκάθαρα ότι η μεγάλη αναμέτρηση που πρέπει να επιδιώκεται από την αμερικανική Αριστερά αφορά το πέρασμα του παραγωγικού πλούτου από τα χέρια του κεφαλαίου σε κοινωνικό έλεγχο. Ως προς το περιεχόμενο της ρήξης, ο Sunkara είναι έτσι πιο συγκεκριμένος και πιο ριζοσπαστικός από τον Elbaum, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει απαντήσει σε όλα τα ερωτήματα για το πώς θα γίνει αυτή η μετάβαση. Και οι δύο αποδίδουν σημαντικό ρόλο στην κατάκτηση κυβερνητικής εξουσίας, χωρίς να θεωρούν ότι μια ατελείωτη ακολουθία μεταρρυθμίσεων αρκεί για την υπέρβαση του καπιταλισμού.

Το ζήτημα, όμως, είναι ότι η ρήξη που στοχεύει στην υπέρβαση του καπιταλισμού, διακηρυγμένος στόχος τόσο του Elbaum όσο και του Sunkara, δεν προκύπτει απλώς επειδή μια κυβέρνηση έχει ανοίξει ένα σύνολο ρωγμών στο αστικό σύστημα εξουσίας, δρώντας μέσα στο υπάρχον κράτος. Δεν υπάρχει κυβερνητικός «δρόμος» προς τον σοσιαλισμό. Η δυνατότητα της ρήξης γεννιέται μέσα από την ενδυνάμωση των εργατικών και λαϊκών δυνάμεων, τη συγκρότηση δικών τους οργάνων αγώνα και απόφασης, τα οποία μπορούν να μετεξελιχθούν σε θεσμούς στο πλαίσιο συνθηκών δυαδικής εξουσίας, και την ικανότητά τους να αμφισβητήσουν έμπρακτα την εξουσία του κεφαλαίου και τους μηχανισμούς που τη στηρίζουν. Αν μέσα σε μια τέτοια διαδικασία προκύψει μια αριστερή κυβέρνηση, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης, να διευρύνει τα περιθώρια δράσης του κινήματος και να οξύνει τη σύγκρουση και τη ρήξη με τον δομικό πυρήνα του κράτους. Δεν είναι όμως αυτή που δημιουργεί από μόνη της την επαναστατική δυνατότητα.

Όπως και να έχει, τα τρία άρθρα που παρουσιάστηκαν δείχνουν ότι η κατάσταση σε ένα σημαντικό κομμάτι της αμερικανικής Αριστεράς έχει ενδιαφέρον και κινητικότητα, ενώ είναι πιο σύνθετη από τα δίπολα που πολλές φορές κατασκευάζονται. Η ίδια ταξική και κοινωνική πραγματικότητα στις ΗΠΑ γεννά πολιτικά τέρατα, όπως ο τραμπισμός και οι φασιστικές δυναμικές που αυτός εμπεριέχει. Ταυτόχρονα, όμως, γεννά και έντονες, αντιφατικές τάσεις ριζοσπαστικοποίησης, τις οποίες βλέπουμε να αποκρυσταλλώνονται σε νέες μορφές πολιτικής οργάνωσης και δράσης. Το αν αυτή η ριζοσπαστικοποίηση θα ριζώσει στην εργατική τάξη ή θα εξαντληθεί σε εκλογικές νίκες και θεσμικές προσαρμογές είναι το κρίσιμο διακύβευμα και αποτελεί πεδίο πολιτικής σύγκρουσης.

[1]Economic Policy Institute, «The Productivity–Pay Gap», ενημέρωση 14 Σεπτεμβρίου 2026,

[2]Michael Roberts, «Labour’s share», The Next Recession, 1 Οκτωβρίου 2026,

[2] Paul Heideman, «Where Is DSA Going?», Catalyst, Σεπτέμβριος 2026.

[3] Max Elbaum, «The Dilemmas of Socialist Governance of a Capitalist State», Jacobin, Σεπτέμβριος 2026.

[4] Bhaskar Sunkara, «The Necessity of Revolution», Catalyst, Σεπτέμβριος 2026.

Πηγή – KOMMON

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy