CyprusΣτις 13 Νοεμβρίου,οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC)ανακοίνωσαν ότι η Αεροδιαστημική Δύναμή τους έπληξε και κατέστρεψε αμερικανική εγκατάσταση ραντάρ στο Μπαχρέιν,σε αντίποινα για την αεροπορική επίθεση εναντίον τηλεπικοινωνιακού πύργου στην πόληSirik,στην επαρχίαHormozgan του νότιου Ιράν, στις 12 Νοεμβρίου.
Η ιρανική πλευρά παρουσίασε την επιχείρηση ως σαφή προειδοποίηση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση κατά της ιρανικής επικράτειας θα μπορούσε να προκαλέσειαπάντηση χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς.
Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση(CENTCOM),ωστόσο, αμφισβήτησε την καταστροφή του ραντάρ, υποστηρίζοντας ότιαναχαίτισε δύο ιρανικά επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφηχωρίς να υπάρξουν ζημιές.
Ανεξαρτήτως της τελικής αποτίμησης των ζημιών, η επιλογή του στόχου αποκαλύπτει τη στρατηγική λογική της Τεχεράνης.
Το Ιράν δεν επιδιώκει απλώς να απαντήσει σε ένα μεμονωμένο πλήγμα.
Επιχειρεί να πλήξει εκείνα ακριβώς τα συστήματα από τα οποίαεξαρτάται η ικανότητα των ΗΠΑ να επιτηρούν τον εναέριο χώροκαι να προστατεύουν τις στρατιωτικές τους εγκαταστάσεις.
Πόλεμος εναντίον των «ματιών» της αμερικανικής αεράμυνας
Η επίθεση στο Μπαχρέιν αποτελεί συνέχεια μιας ευρύτερης ιρανικής στρατηγικής που αναπτύχθηκε μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
Αντί να περιοριστεί σε συμβολικά αντίποινα, η Τεχεράνη επέλεξε να στοχεύσει την τεχνολογική καρδιά της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή: τα ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης, τις εγκαταστάσεις επικοινωνιών, τις αεροπορικές βάσεις και τις υποδομές που υποστηρίζουν την αντιπυραυλική άμυνα.
Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι επιθέσεις εναντίον συστημάτων AN/FPS-132 στο Κατάρ και AN/TPY-2 στην Ιορδανία, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με έρευνες του Anadolu και του ABC News, δορυφορικές εικόνες κατέγραψαν πλήγματα σε πολλαπλές εγκαταστάσεις ραντάρ, με την εκτιμώμενη αξία των επηρεαζόμενων συστημάτων και τερματικών επικοινωνίας να ανέρχεται σε δισεκατομμύρια δολάρια.
Ωστόσο, η επιχειρησιακή σημασία των επιθέσεων υπερβαίνει την οικονομική αξία του εξοπλισμού.
Ένα προηγμένο αντιπυραυλικό σύστημα δεν εξαρτάται μόνο από τους αναχαιτιστικούς πυραύλους του.
Χρειάζεται πληροφορίες εντοπισμού, έγκαιρη προειδοποίηση, παρακολούθηση στόχων και αξιόπιστη επικοινωνία μεταξύ αισθητήρων και συστημάτων διοίκησης.
Όταν ένα ραντάρ τίθεται εκτός λειτουργίας, ακόμη και προσωρινά, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην απώλεια ενός μηχανήματος.
Επηρεάζεται ολόκληρη η αλυσίδα εντοπισμού και αναχαίτισης.
Αυτό ακριβώς επιδιώκει η ιρανική στρατηγική: να περιορίσει το τεχνολογικό πλεονέκτημα του αντιπάλου και να αυξήσει το κόστος κάθε νέας στρατιωτικής επιχείρησης.
Η δυνατότητα των Ηνωμένων Πολιτειών να αξιοποιούν εναλλακτικούς αισθητήρες, πολεμικά πλοία και διασυνδεδεμένα συστήματα αεράμυνας δεν εξαφανίζεται.
Όμως η απώλεια κρίσιμων κόμβων μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα του δικτύου και να δημιουργήσει επικίνδυνα επιχειρησιακά κενά.
Από το Κατάρ στο Κουβέιτ: Το κόστος της ιρανικής απάντησης
Η φθορά των αμερικανικών υποδομών δεν περιορίζεται στα ραντάρ.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, ιρανικοί πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε διάφορα κράτη του Περσικού Κόλπου, προκαλώντας ζημιές σε υπόστεγα αεροσκαφών, εγκαταστάσεις ανεφοδιασμού, συστήματα επικοινωνιών και κτίρια υποστήριξης.
Πρόσφατη έρευνα του Associated Press, βασισμένη σε δορυφορικό υλικό και περιφερειακές πηγές, κατέγραψε περισσότερα από 115 πλήγματα από ιρανικές ή φιλοϊρανικές δυνάμεις σε 26 αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και εγκαταστάσεις μέχρι τον Αύγουστο.
Το Κουβέιτ συγκαταλέγεται στις περιοχές που υπέστησαν ιδιαίτερα εκτεταμένες ζημιές, ενώ σημαντικά πλήγματα καταγράφηκαν και σε εγκαταστάσεις άλλων χωρών.
Η εικόνα αυτή αμφισβητεί την αντίληψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να πραγματοποιούν διαρκείς επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν χωρίς σοβαρό κόστος για το δικό τους στρατιωτικό δίκτυο.
Για την Τεχεράνη, η επιβολή αυτού του κόστους αποτελεί βασικό εργαλείο αποτροπής.
Το Ιράν δεν χρειάζεται να αποκτήσει απόλυτη στρατιωτική υπεροχή απέναντι στις ΗΠΑ για να επηρεάσει τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον.
Αρκεί να αποδεικνύει ότι η συνέχιση της σύγκρουσης συνεπάγεται απώλειες, οικονομική επιβάρυνση και αυξανόμενη ανασφάλεια για τις αμερικανικές βάσεις και τους περιφερειακούς συμμάχους τους.
Υπό αυτό το πρίσμα, το νέο επεισόδιο στο Μπαχρέιν αποκτά ιδιαίτερο βάρος.
Η ιρανική ηγεσία επιδιώκει να δείξει ότι η περίοδος σχετικής αποκλιμάκωσης δεν ισοδυναμεί με αποδοχή της αμερικανικής στρατιωτικής πίεσης.
Το Ιράν κατέρριψε αμερικανικό drone MQ 1 πάνω από το Qeshm – Είναι το 17ο που χάνουν οι ΗΠΑ
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσαν την κατάρριψη αμερικανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους MQ-1 πάνω από το στρατηγικής σημασίας νησί Qeshm.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της 14ης Νοεμβρίου, η Αεροδιαστημική Δύναμη των Φρουρών χρησιμοποίησε νέο προηγμένο αντιαεροπορικό σύστημα για την καταστροφή του αμερικανικού drone.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι πρόκειται για το 17ο MQ-1 που καταρρίπτουν οι ιρανικές δυνάμεις, ενώ αναφέρει ότι έχουν εξουδετερωθεί συνολικά 56 αμερικανικά MQ-9.
Κόλαση στο Hormuz – Τρία τάνκερ τυλίχθηκαν στις φλόγες – Ιράν: Σας περιμένουν φωτιές και εκρήξεις
Αυστηρή προειδοποίηση προς τα πλοία που παραβιάζουν τους περιορισμούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz απηύθυνε το Πολεμικό Ναυτικό του Ιράν, διαμηνύοντας ότι η περιοχή ανατολικά της στρατηγικής θαλάσσιας διόδου βρίσκεται υπό πλήρη στρατιωτικό έλεγχο και επιτήρηση.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της υπηρεσίας δημοσίων σχέσεων του ιρανικού Πολεμικού Ναυτικού, οι ναυτικές δυνάμεις παρακολουθούν διαρκώς τις κινήσεις των πλοίων, προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες σε περίπτωση παραβίασης των απαγορευμένων ζωνών.
«Πυρκαγιές και εκρήξεις είναι η μοίρα των παραβατικών πλοίων που απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού τους και κινούνται σε απαγορευμένες περιοχές», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.
Η προειδοποίηση έρχεται εν μέσω νέων περιστατικών στα Στενά του Hormuz με τις ιρανικές αρχές να αναφέρουν ότι τρία δεξαμενόπλοια προσέκρουσαν σε θαλάσσιες νάρκες και τυλίχθηκαν στις φλόγες.
Σύμφωνα με την Τεχεράνη, τα πλοία επιχειρούσαν να διασχίσουν τη θαλάσσια δίοδο χωρίς άδεια, έχοντας απενεργοποιήσει τα συστήματα αναγνώρισης και εντοπισμού τους
Η απομάκρυνση του Vance και η πολιτική κρίση στην Ουάσιγκτον
Την ίδια στιγμή που το Ιράν συνεχίζει να αμφισβητεί την αμερικανική στρατιωτική παρουσία, η κυβέρνηση του Donald Trump αντιμετωπίζει σοβαρές εσωτερικές αντιθέσεις για τη διαχείριση του πολέμου.
Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου να απομακρύνει ουσιαστικά τον αντιπρόεδρο JD Vance από τις προσπάθειες διαπραγμάτευσης με την Τεχεράνη δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το πολιτικό κόστος της σύγκρουσης.
Σύμφωνα με το Axios, ο Vance είχε αναλάβει ενεργό ρόλο στις έμμεσες επαφές με το Ιράν, διατηρώντας σχεδόν καθημερινή επικοινωνία με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, τον Πακιστανό στρατιωτικό ηγέτη Asim Munir και άλλους περιφερειακούς μεσολαβητές.
Στις διεργασίες συμμετείχαν επίσης ο ειδικός απεσταλμένος Steve Witkoff και ο Jared Kushner, με βασικό στόχο την επανέναρξη των συνομιλιών και την επίτευξη εκεχειρίας.
Ωστόσο, η βαριά ήττα των Ρεπουμπλικάνων στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου άλλαξε δραματικά το πολιτικό περιβάλλον.
Ο ίδιος ο Vance αναγνώρισε δημόσια ότι ο πόλεμος με το Ιράν αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα της εκλογικής αποτυχίας, συνδέοντας τη σύγκρουση με τις οικονομικές επιπτώσεις και την απώλεια πολιτικής υποστήριξης.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Trump του ανέθεσε να επικεντρωθεί σε υποθέσεις διαφθοράς και εγκληματικότητας σε πολιτείες και πόλεις που διοικούνται από Δημοκρατικούς, δηλώνοντας παράλληλα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρειάζονται πλέον συμφωνία με το Ιράν.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει μια βαθύτερη στρατηγική αντίφαση.
Από τη μία πλευρά, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να εμφανίζεται ως η δύναμη που επιβάλλει τους όρους της.
Από την άλλη, η συνέχιση του πολέμου δημιουργεί αυξανόμενο πολιτικό και οικονομικό κόστος, ενώ η στρατιωτική πίεση δεν έχει εξασφαλίσει την υποχώρηση της Τεχεράνης.
Reuters: Ο Trump κάνει πίσω για νέα επίθεση στο Ιράν – Πιέσεις από Σαουδική Αραβία και Τουρκία
Σοβαρά εξετάζει ο Donald Trump το ενδεχόμενο να αποφύγει νέες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη και οι Houthis δεν θα προχωρήσουν σε νέες ενέργειες που η Ουάσιγκτον θα θεωρήσει προκλητικές.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters από τρεις πηγές με γνώση των συζητήσεων, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εκφράσει σε ανώτερους συμβούλους του την πρόθεση να περιορίσει την κλιμάκωση, χωρίς ωστόσο να έχει λάβει οριστική απόφαση.
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζουν οι πιέσεις της Σαουδικής Αραβίας και της Τουρκίας.
Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Mohammed bin Salman και ο Τούρκος πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan φέρονται να κάλεσαν τον Trump, σε πρόσφατες τηλεφωνικές επικοινωνίες, να αποφύγει την επανέναρξη μεγάλης κλίμακας επιθέσεων.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Trump είχε εξετάσει νέα επίθεση μετά τις αμερικανικές εκλογές, αλλά ο Mohammed bin Salman τον προέτρεψε να μην προχωρήσει.
Blinken κατά Trump: Αρνείται να αποδεχθεί την πραγματικότητα για το Ιράν – Προειδοποίηση για στρατιωτική καταστροφή των ΗΠΑ
Σφοδρή κριτική στον Donald Trump για τη διαχείριση του πολέμου με το Ιράν άσκησε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Antony Blinken, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αρνείται να αναγνωρίσει τα όρια της στρατιωτικής ισχύος της Ουάσιγκτον.
Ο Blinken επισήμανε ότι το Ιράν, με πληθυσμό περίπου 90 εκατομμυρίων κατοίκων και τεράστια γεωγραφική έκταση, αποτελεί εξαιρετικά δύσκολο στρατιωτικό αντίπαλο.
Όπως τόνισε, οι ιρανικές εγκαταστάσεις παραγωγής όπλων βρίσκονται βαθιά στο εσωτερικό της χώρας, ενώ οι πύραυλοι και τα drones διαθέτουν σημαντικό βεληνεκές, καθιστώντας πρακτικά αδύνατη την ολοκληρωτική εξουδετέρωσή τους μέσω αεροπορικών βομβαρδισμών.
«Μια χερσαία εισβολή θα ήταν ολοκληρωτική καταστροφή», προειδοποίησε, υπογραμμίζοντας ότι η στρατιωτική λύση δεν μπορεί να εξασφαλίσει τους επιδιωκόμενους στόχους.
Ο πρώην επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας εκτίμησε ότι υπάρχει διέξοδος από τη σύγκρουση, αλλά αυτή προϋποθέτει συμβιβασμό με την Τεχεράνη.
Sanders (Γερουσιαστής ΗΠΑ) κατά Trump: Ο πόλεμος με το Ιράν βασίστηκε στο ψέμα – Σταμάτα τη χρηματοδότηση του Ισραήλ
Σκληρή επίθεση κατά του Donald Trump εξαπέλυσε ο ανεξάρτητος Αμερικανός γερουσιαστής Bernie Sanders, καταγγέλλοντας τον πόλεμο εναντίον του Ιράν ως παράνομο και καταστροφικό για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο γερουσιαστής του Βερμόντ υποστήριξε ότι «οι πόλεμοι εναντίον του Βιετνάμ, του Ιράκ και τώρα του Ιράν βασίζονται σε ψέματα», κατηγορώντας την αμερικανική ηγεσία για τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες χωρίς ουσιαστική λογοδοσία.
Ο Sanders τόνισε ότι το Πεντάγωνο έχει αποτύχει επανειλημμένα σε οικονομικούς ελέγχους, παρά τα τρισεκατομμύρια δολάρια που διαχειρίζεται.
«Ο παράνομος πόλεμος του Trump εναντίον του Ιράν θα μας κοστίσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια. Πρέπει να τερματίσουμε αυτόν τον καταστροφικό πόλεμο, να διακόψουμε την οικονομική βοήθεια προς την ισραηλινή κυβέρνηση και να μειώσουμε δραστικά τις στρατιωτικές δαπάνες», δήλωσε.
Τα Στενά του Hormuz και ο αγώνας για τον έλεγχο της περιοχής
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται τα Στενά του Hormuz μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Ο Trump επαναλαμβάνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει τον έλεγχό τους στη στρατηγική θαλάσσια δίοδο.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι περισσότερο σύνθετη.
Η αμερικανική ναυτική παρουσία και ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών συνυπάρχουν με την ικανότητα της Τεχεράνης να απειλεί τη ναυσιπλοΐα και να επηρεάζει τις συνθήκες ασφαλείας στην περιοχή.
Οι εκατέρωθεν ισχυρισμοί περί πλήρους ελέγχου δεν αποτυπώνουν αυτή τη ρευστή ισορροπία.
Η ιρανική πρόταση επτά σημείων, την οποία παρουσίασε ο Mohammad Bagher Ghalibaf μέσω του Κατάρ, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, την άρση κυρώσεων, την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και την επίσημη λήξη του πολέμου.
Η Ουάσιγκτον απορρίπτει την ικανοποίηση αυτών των απαιτήσεων χωρίς προηγούμενες δεσμεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Η Τεχεράνη, αντίθετα, επιμένει ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική διπλωματική διαδικασία υπό τη διαρκή απειλή νέων αμερικανικών βομβαρδισμών.
Πρόκειται για σύγκρουση δύο διαφορετικών αντιλήψεων: η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει παραχωρήσεις μέσω στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης, ενώ το Ιράν απαιτεί εγγυήσεις και αναγνώριση των δικών του συμφερόντων ασφαλείας.
Το μήνυμα της Τεχεράνης: Πανίσχυρη η αποτροπή
Το πλήγμα που ανακοίνωσαν οι Φρουροί της Επανάστασης στο Μπαχρέιν αποκτά επομένως σημασία πολύ μεγαλύτερη από εκείνη ενός μεμονωμένου στρατιωτικού επεισοδίου.
Η Τεχεράνη επιχειρεί να συνδέσει τη στρατιωτική της αντίδραση με τη διπλωματική διαπραγμάτευση, επιδεικνύοντας ότι εξακολουθεί να διαθέτει μέσα πίεσης παρά τους μήνες αμερικανικών επιθέσεων και οικονομικού αποκλεισμού.
Οι νέες απειλές του Trump για ενδεχόμενα πλήγματα δεν αναιρούν το γεγονός ότι η στρατηγική της Ουάσιγκτον παραμένει χωρίς σαφή πολιτική διέξοδο.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ βρίσκεται ανάμεσα σε τρεις επιλογές: συμφωνία με την Τεχεράνη, συνέχιση της οικονομικής ασφυξίας ή επανάληψη μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Καμία από αυτές δεν προσφέρει εγγυημένο αποτέλεσμα.
Το βασικό μήνυμα που επιδιώκει να στείλει το Ιράν είναι ότι η ασφάλεια των αμερικανικών εγκαταστάσεων στον Περσικό Κόλπο δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη όσο συνεχίζεται η στρατιωτική αντιπαράθεση.
H καταστροφή του ραντάρ στο Μπαχρέιν συνιστά ένα ακόμη σημαντικό πλήγμα στο αμερικανικό δίκτυο έγκαιρης προειδοποίησης.
Η στοχοποίηση τέτοιων εγκαταστάσεων αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη προσπάθεια του Ιράν να μεταφέρει το κόστος του πολέμου στον αντίπαλο.
Οκτώ και πλέον μήνες μετά την έναρξη των επιθέσεων, η Τεχεράνη δεν έχει εξαναγκαστεί να αποδεχθεί τους όρους της Ουάσιγκτον.
Και αυτό αποτελεί το κεντρικό στρατηγικό πρόβλημα για τον Donald Trump: η δυνατότητα να πλήττει το Ιράν δεν ισοδυναμεί με τη δυνατότητα να το υποτάξει πολιτικά.
