Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Τι επιδιώκει και τι διακινδυνεύει ο Σαντάμ Χαφτάρ

Η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης συνδέεται με τις φιλοδοξίες του Σαντάμ Χαφτάρ, γιου του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος επιδιώκει να εξασφαλίσει την υποστήριξη της Άγκυρας για να αναλάβει την προεδρία της χώρας, σύμφωνα με το Al-Monitor.

Το δημοσίευμα φωτίζει το πολιτικό παρασκήνιο της απόφασης, με την απομάκρυνση του Ακίλα Σάλεχ, ο οποίος είχε παραμείνει επί 12 χρόνια στην προεδρία της λιβυκής Βουλής και αντιτασσόταν στο μνημόνιο, καθώς και τις επιπτώσεις της εξέλιξης αυτής στις σχέσεις της οικογένειας Χαφτάρ με την Ελλάδα και άλλες χώρες της περιοχής.

Κατά τη συνεδρίαση της Τρίτης, οι βουλευτές ενέκριναν ομόφωνα τη συμφωνία που είχε υπογράψει η Τουρκία με την κυβέρνηση της Τρίπολης το 2019.

Η συμφωνία, που είχε συναφθεί μεταξύ της Τουρκίας και της τότε διεθνώς αναγνωρισμένης Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, είχε αρχικά απορριφθεί από την αντίπαλη πλευρά στην ανατολική χώρα. Το 2020, η Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης είχε εγκρίνει απόφαση με την οποία απέρριπτε τη συμφωνία και διέκοπτε κάθε σχέση με την Άγκυρα.

Η τουρκική εμπλοκή στη Λιβύη

Η Τουρκία ενεπλάκη στρατιωτικά στη λιβυκή σύγκρουση το 2019, υποστηρίζοντας την κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στις δυνάμεις του Χαλίφα Χαφτάρ, οι οποίες είχαν τη στήριξη της Αιγύπτου, της Ρωσίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Αξιοποιώντας τη σχέση με την Τρίπολη, η Άγκυρα υπέγραψε το 2019 το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με το οποίο επιχειρείται η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, αγνοώντας τα δικαιώματα ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων και η Κρήτη.

Μετά την κατάπαυση του πυρός που επιτεύχθηκε το 2020, η Άγκυρα άρχισε να προσεγγίζει τις αρχές της ανατολικής Λιβύης, επιδιώκοντας να διαφυλάξει τα στρατηγικά και οικονομικά της συμφέροντα.

Αλλαγή ηγεσίας στη λιβυκή Βουλή

Έπειτα από αλλεπάλληλες συναντήσεις μεταξύ Τούρκων αξιωματούχων και μελών της οικογένειας Χαφτάρ, η Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης άρχισε τον Ιούνιο του 2025 να επανεξετάζει τη συμφωνία, με προοπτική την επικύρωσή της.

Ωστόσο, η επικύρωση δεν ήρθε παρά μόνο μετά την αντικατάσταση του Ακίλα Σάλεχ, ο οποίος βρισκόταν επί 12 χρόνια στην προεδρία της λιβυκής Βουλής, με ψηφοφορία στις 6 Οκτωβρίου.

Παρά την προσέγγιση μεταξύ της Άγκυρας και των αρχών της ανατολικής Λιβύης, ο Σάλεχ παρέμενε σθεναρός πολέμιος της συμφωνίας για τις θαλάσσιες ζώνες, την οποία είχε χαρακτηρίσει «νομικά άκυρη» τον Δεκέμβριο του 2025.

Ο Αλ Σαλιχίν Αμπντελνάμπι αλ Ομπέιντι, που τον διαδέχθηκε, είχε διατελέσει πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Φιλίας Λιβύης-Τουρκίας.

Σύμφωνα με την Κλόντια Γκατσίνι, ανώτερη αναλύτρια του International Crisis Group για τη Λιβύη, η επικύρωση του μνημονίου συνδέεται εν μέρει με τις πολιτικές φιλοδοξίες του Σαντάμ Χαφτάρ, ο οποίος επιδιώκει να αναλάβει την προεδρία της χώρας και προσβλέπει στην υποστήριξη της Τουρκίας.

«Ήταν σαφές ότι ο Σαντάμ Χαφτάρ ήθελε η Βουλή των Αντιπροσώπων να επικυρώσει τη συμφωνία με την Τουρκία. Τους το είχε πει», δήλωσε στο Al-Monitor η Γκατσίνι, προσθέτοντας ότι «ελπίζει να εξασφαλίσει την υποστήριξη της Τουρκίας για την προσπάθειά του να αναλάβει την προεδρία».

Πλήγμα στην πολιτική ισορροπιών της οικογένειας Χαφτάρ

Σύμφωνα με τον Τζαλέλ Χαρσαουί στο Al-Monitor, ειδικό σε θέματα Λιβύης στο Royal United Services Institute (RUSI), με έδρα το Λονδίνο, η επικύρωση «ευθυγραμμίζει πλέον τη Λιβύη στο σύνολό της με την ερμηνεία της Τουρκίας για το Δίκαιο της Θάλασσας».

Ο αναλυτής εκτιμά, ωστόσο, ότι η απόφαση ενδέχεται να δυσκολέψει την οικογένεια Χαφτάρ να διατηρήσει τις ισορροπίες μεταξύ της Άγκυρας και άλλων χωρών της περιοχής, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ.

Παρά την ενίσχυση της συνεργασίας με την Τουρκία, «μέχρι σήμερα, ένας ταχέως ανερχόμενος διοικητής όπως ο Σαντάμ Χαφτάρ μπορούσε ακόμη να παρουσιάζει τον εαυτό του ως εταίρο της Ελλάδας, του Ισραήλ, της Κύπρου και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων», ανέφερε ο Χαρσαουί.

«Η σημερινή επικύρωση από τη Βουλή σηματοδοτεί σημείο καμπής», πρόσθεσε.

Πηγή – Cyprus Times (skai.gr)

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy