Ποια είναι τα πραγματικά όρια της κρίσης καυσίμων διεθνώς και στην Ευρώπη;

Η νέα ενεργειακή κρίση δε θυμίζει ακριβώς εκείνη του 2021-2022. Αυτή τη φορά το πρόβλημα δεν είναι μόνο το φυσικό αέριο ούτε καν η συνολική διαθεσιμότητα αργού πετρελαίου. Η μεγαλύτερη πίεση έχει μεταφερθεί στα διυλισμένα προϊόντα και ιδιαίτερα στο ντίζελ, ένα καύσιμο κρίσιμο για τις μεταφορές, τη βιομηχανία και τη θέρμανση, ειδικά στην Ευρώπη.

Η πολεμική κρίση στη Μέση Ανατολή περιόρισε δραστικά τις εξαγωγές ντίζελ από τον Κόλπο, ενώ οι επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια και οι περιορισμοί της Μόσχας στις εξαγωγές επιδείνωσαν την κατάσταση. Παράλληλα, η Κίνα μείωσε τις δικές της εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων για να προστατεύσει την εσωτερική αγορά. Έτσι, ακόμη κι αν η ροή αργού μέσω του Ορμούζ έχει σε σημαντικό βαθμό αποκατασταθεί, η διεθνής αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει στενότητα στα λεγόμενα μεσαία αποστάγματα.

Η Ευρώπη βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση. Δεν αντιμετωπίζει γενικευμένη φυσική έλλειψη καυσίμων, αλλά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ντίζελ και πληρώνει πολύ ακριβότερα για να εξασφαλίσει τις αναγκαίες ποσότητες. Μετά την απαγόρευση των ρωσικών πετρελαϊκών προϊόντων, στράφηκε περισσότερο στη Μέση Ανατολή και τώρα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το αποτέλεσμα είναι ότι μια εξάρτηση αντικαθίσταται εν μέρει από άλλες.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους να περιορίσουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Στη Σύνοδο Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου οι «27» εξέτασαν στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης, αλλά και μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, χωρίς προς το παρόν να καταλήξουν σε συγκεκριμένες αποφάσεις. Απ΄ την άλλη, μια δυνατότητα χρηματοδότησης επιδοτήσεων από τους εθνικούς προϋπολογισμούς μπορεί να προσφέρει άμεση ανακούφιση στους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις. Δεν εξαφανίζει όμως το ενεργειακό κόστος: ουσιαστικά μεταφέρει μέρος του από τον καταναλωτή στον κρατικό προϋπολογισμό και, τελικά, στον φορολογούμενο.

Την ίδια ώρα, μια ακόμη πιο δύσκολη συζήτηση αφορά τη Ρωσία. Η πιθανότητα επανεμφάνισης μεγαλύτερων ποσοτήτων ρωσικού ντίζελ στη διεθνή αγορά θα μπορούσε να περιορίσει κάπως την πίεση στις τιμές. Οι ποσότητες που έχουν συζητηθεί, όμως, δεν φαίνεται να αρκούν από μόνες τους για να ανατρέψουν το παγκόσμιο έλλειμμα. Επιπλέον, ειδικά στις χώρες της ΕΕ παραμένουν τα πολιτικά και νομικά εμπόδια από τις κυρώσεις, που οι 27 αρνούνται να χαλαρώσουν έστω προσωρινά, όπως οι ΗΠΑ.

Για την Ευρώπη το δίλημμα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο, καθώς η ΕΕ έχει ήδη θεσμοθετήσει τη πλήρη κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, εκ των οποίων έχει αποφασίσει να αποκοπεί εντελώς έως το τέλος του 2027. Σε ό,τι αφορά τη χρήση των στρατηγικών αποθεμάτων μιας σειράς χωρών, αυτά μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρα σε μια περίοδο κρίσης, όχι όμως ως μόνιμη πηγή προσφοράς.

Παράλληλα, εμφανίζεται κι ένα δεύτερο μέτωπο: το φυσικό αέριο. Η Ευρώπη μπήκε στη χειμερινή περίοδο με τις υπόγειες αποθήκες περίπου στο 72% την 1η Οκτωβρίου, ιστορικά χαμηλό επίπεδο για την εποχή. Η δυναμικότητα εισαγωγής αυξημένου LNG παρέχει μια ασφάλεια, αλλά σε υψηλές τιμές, ενώ ένας τυχόν πολύ ψυχρός χειμώνας ή νέες διαταραχές στις διεθνείς προμήθειες θα περιόριζαν επικίνδυνα τα περιθώρια.

Και πίσω από όλα αυτά βρίσκεται το στρατηγικό ερώτημα: επιταχύνει η σημερινή κρίση την ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση ή, αντιθέτως, αναγκάζει την Ευρώπη να επιστρέψει προσωρινά στα ορυκτά καύσιμα για να εξασφαλίσει επάρκεια και ανεκτές τιμές;

Τα ερωτήματα αυτά εξετάζονται στο 87ο podcast της «Διεθνούς Ματιάς», που δημιουργεί ο Πολυδεύκης Παπαδόπουλος για τον ΕRTΝews Radio και το ERTecho. Kαλεσμένος είναι ο Δρ. Χαράλαμπος Έλληνας, πρώην επικεφαλής του ενεργειακού προγράμματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, σύμβουλος εταιρειών για τους υδρογονάνθρακες στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και Ανώτερος Εταίρος στο Global Energy Center του Atlantic Council.

Στη «Διεθνή Ματιά» κάθε βδομάδα δύο φορές (με πρώτη ανάρτηση στο ERTecho τα Σάββατα και τις Κυριακές στην ενότητα Podcasts>ERTNews), ανοίγει ένα παράθυρο ώστε να κοιτάμε από την Ελλάδα τον Κόσμο, αλλά για να επιστρέφουμε ξανά στη χώρα μας και τα δικά της ζητήματα μέσα από αυτό το γύρο και μια ευρύτερη σκοπιά. Σε κάθε pod εξετάζεται ένα σημαντικό γεγονός, ένα φαινόμενο παγκόσμιας σημασίας, μια μεγάλη τάση από το χώρο της πολιτικής, των διεθνών σχέσεων, της οικονομίας, της οικολογίας, της επιστήμης και τεχνολογίας ή και του πολιτισμού, που επηρεάζει καθοριστικά και καθολικά τη ζωή, αλλά και την κατάσταση στη χώρα μας. Και κάθε φορά το κάνουμε με τη συμμετοχή ιδιαίτερα επιλεγμένων καλεσμένων, που είναι ειδικοί σε καθέναν από αυτούς τους τομείς.

Πηγή – ΕΡΤ News

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy