Monday, 16 November 2026
Λευκωσία 13°
Η ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΙΚΗ ΜΑΣ ΕΚΔΟΣΗΑυτόφωρο της ΚυριακήςΓνωρίστε την ενότητα
Διεθνή

Ο Πούτιν ζητάει επικυριαρχία στην μισή Ευρώπη απομακρύνοντας την επίτευξη ειρήνης

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία για να την υποτάξει και σχεδόν πέντε χρόνια αργότερα, ζητάει από τη Δύση να του παραδώσει και τα κλειδιά της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Εφόσον οι απαιτήσεις που αποκαλύπτονται από…

16 November 2026 · 06:33

      

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία για να την υποτάξει και σχεδόν πέντε χρόνια αργότερα, ζητάει από τη Δύση να του παραδώσει και τα κλειδιά της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Εφόσον οι απαιτήσεις που αποκαλύπτονται από τις τελευταίες διαρροές αποτυπώνουν πράγματι τις διαπραγματευτικές επιδιώξεις της Μόσχας, ο Ρώσος πρόεδρος φιλοδοξεί να κερδίσει στο διπλωματικό τραπέζι πολύ περισσότερα από όσα κατάφερε με τον στρατό του, που αποδείχθηκε μάλλον ανεπαρκής.

Οι αξιώσεις του δεν περιορίζονται σε ουκρανικά εδάφη, αλλά αφορούν την Πολωνία, τις βαλτικές δημοκρατίες (Λετονία, Εσθονία, Λιθουανία), τη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Βρετανία και συνολικά το δικαίωμα των ευρωπαϊκών κρατών να αποφασίζουν πώς θα προστατεύουν την ανεξαρτησία τους.

Το ερώτημα είναι εάν η αποδοχή αυτών των όρων θα εξασφάλιζε ειρήνη ή θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για έναν επόμενο, ενδεχομένως πολύ μεγαλύτερο, ευρωπαϊκό πόλεμο.
Το ρωσικό σχέδιο

Στις 13 και 14 Νοεμβρίου, οι New York Times, η Washington Post και η γερμανική Bild αποκάλυψαν στοιχεία των ρωσικών απαιτήσεων που τέθηκαν κατά τις διαπραγματεύσεις στο Αμπού Ντάμπι.

Το έγγραφο που εξασφάλισαν οι αμερικανικές εφημερίδες φέρει ημερομηνία 10 Νοεμβρίου και η γνησιότητά του επιβεβαιώθηκε από πρόσωπα με γνώση των διαπραγματεύσεων. Πρόκειται για αρχική διαπραγματευτική θέση που ξεπερνάει τα όρια του μαξιμαλισμού.
Η Ρωσία απαιτεί επιστροφή των στρατιωτικών αναπτύξεων του ΝΑΤΟ στα δεδομένα του 1997, τερματισμό της περαιτέρω διεύρυνσης της Συμμαχίας, διακοπή της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία και περιορισμό των γαλλικών και βρετανικών πυρηνικών εγγυήσεων προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Παράλληλα, επιδιώκει περιορισμούς στην ουκρανική στρατιωτική ισχύ και στη δυτική στρατιωτική δραστηριότητα στην Ανατολική Ευρώπη, στον Νότιο Καύκασο και στην Κεντρική Ασία.

Η Bild δημοσίευσε πρόσθετες πληροφορίες για απαίτηση αποχώρησης της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ, ειδικό καθεστώς για τη Μολδαβία και αποστρατιωτικοποίηση ουκρανικών λιμανιών.

Επιστροφή στο 1997

Για να κατανοήσει κανείς το μέγεθος των απαιτήσεων, πρέπει να επιστρέψει στον χάρτη της Ευρώπης πριν από 29 χρόνια. Το 1997 το ΝΑΤΟ αριθμούσε 16 κράτη και σήμερα έχει 32.
Το 1999 προσχώρησαν η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Τσεχία. Το 2004 ακολούθησαν η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Σλοβακία, η Σλοβενία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία. Αργότερα εντάχθηκαν η Αλβανία, η Κροατία, το Μαυροβούνιο και η Βόρεια Μακεδονία. Η Φινλανδία έγινε μέλος το 2023 και η Σουηδία το 2024.

Η Μόσχα δεν ζητάει, σύμφωνα με το έγγραφο, την τυπική αποβολή αυτών των κρατών από τη Συμμαχία, αλλά περιορισμούς που θα μπορούσαν να καταστήσουν την ιδιότητα μέλους μάλλον τυπική.

Μια Πολωνία που θα διατηρούσε τη σημαία του ΝΑΤΟ αλλά δεν θα είχε τη δυνατότητα φιλοξενίας συμμαχικών δυνάμεων θα ήταν σαφώς πιο ευάλωτη σε μια ρωσική επίθεση, κάτι που διάφοροι Ρώσοι αξιωματούχοι προτείνουν στον Πούτιν. Το ίδιο ισχύει για τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και τη Σλοβακία, στις οποίες λειτουργούν πολυεθνικοί σχηματισμοί της Συμμαχίας.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια πρόταση δημιουργίας δύο κατηγοριών συμμάχων. Εκείνων που θα μπορούν να φιλοξενούν δυνάμεις και οπλικά συστήματα του ΝΑΤΟ και εκείνων που θα πρέπει να βασίζονται κυρίως στην υπόσχεση ότι θα φτάσουν ενισχύσεις όταν χρειαστούν.
Το σημαντικό είναι ότι η Ρωσία είχε προτείνει σχεδόν την ίδια ρύθμιση τον Δεκέμβριο του 2021. Τότε κατέθεσε δύο σχέδια συμφωνιών, ένα προς τις ΗΠΑ και ένα προς το ΝΑΤΟ, με αξιώσεις απαγόρευσης της διεύρυνσης και περιορισμού των στρατιωτικών αναπτύξεων μετά τις 27 Μαΐου 1997.

Η Δύση απέρριψε αυτές τις απαιτήσεις, προσφέροντας όμως διαπραγματεύσεις για αμοιβαίο έλεγχο εξοπλισμών και μέτρα περιορισμού της έντασης.

Οι Βαλτικές Δημοκρατίες

Η μεγαλύτερη στρατιωτική ανατροπή θα σημειωνόταν στην Εσθονία, στη Λετονία και στη Λιθουανία.

Σήμερα οι χώρες αυτές φιλοξενούν συμμαχικές δυνάμεις, οι οποίες ενισχύουν την άμυνά τους και καθιστούν μια ρωσική επίθεση πολύ δύσκολη καθώς θα προκαλούσε άμεση εμπλοκή στρατιωτικών μονάδων άλλων κρατών του ΝΑΤΟ. Στην Εσθονία ηγείται του πολυεθνικού σχηματισμού η Βρετανία, στη Λετονία ο Καναδάς και στη Λιθουανία η Γερμανία.

Η απομάκρυνσή τους θα δημιουργούσε σοβαρό πρόβλημα στην αποτροπή και ουσιαστικά θα άφηνε τρία κράτη μέλη του ΝΑΤΟ και της ΕΕ εκτεθειμένα στην ρωσική επιθετικότητα.
Ας υποθέσουμε ότι η Ρωσία πραγματοποιούσε μια περιορισμένη στρατιωτική επιχείρηση σε αυτές τις χώρες. Χωρίς τις προωθημένες συμμαχικές μονάδες, το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να μεταφέρει ενισχύσεις από άλλες χώρες, πιθανώς κάτω από ρωσικά πυραυλικά πλήγματα και ηλεκτρονικές παρεμβολές.

Οι χρόνοι αντίδρασης θα αυξάνονταν, ενώ η προστασία των αεροδρομίων, των λιμανιών και των γραμμών ανεφοδιασμού θα γινόταν δυσκολότερη. Τα συμμαχικά στρατεύματα θα έπρεπε να μεταφερθούν στην Λιθουανία, την Εσθονία αι την Λετονία από τον διάδρομο Σουβάλκι, που είναι μια στενή λωρίδα γης στα σύνορα Πολωνίας και Λιθουανίας, και εφάπτεται στον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ και τη Λευκορωσία.
Είναι η μοναδική χερσαία σύνδεση των Βαλτικών Χωρών με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους συμμάχους τους.

Η δυνατότητα της Ρωσίας να απειλήσει αυτή την περιοχή, σε συνεργασία με τη Λευκορωσία, αποτελεί βασικό πρόβλημα του αμυντικού σχεδιασμού του ΝΑΤΟ. Η ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας βελτίωσε σημαντικά τις δυνατότητες του ΝΑΤΟ στη Βαλτική Θάλασσα αλλά δεν εξαφάνισε τις γεωγραφικές δυσκολίες ανεφοδιασμού των Βαλτικών Δημοκρατιών.

Το άρθρο 5, που προβλέπει συλλογική άμυνα, θα εξακολουθούσε να ισχύει, χωρίς να επιβάλλει, ωστόσο, σε κάθε σύμμαχο μία προκαθορισμένη στρατιωτική ενέργεια.
Η αξιοπιστία του στηρίζεται επομένως και στην πραγματική δυνατότητα έγκαιρης στρατιωτικής αντίδρασης.

Αν παραδοθεί η Ουκρανία

Οι ρωσικές απαιτήσεις για την Ουκρανία δημιουργούν ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα, καθώς η Μόσχα διεκδικεί ολόκληρο το Ντονμπάς, περιλαμβανομένων περιοχών που δεν κατάφερε μετά από 5 χρόνια πολέμου να καταλάβει στρατιωτικά.

Παράλληλα, απαιτεί διατήρηση των υπόλοιπων κατεχόμενων ουκρανικών εδαφών, μόνιμο αποκλεισμό της Ουκρανίας από το ΝΑΤΟ, περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις της και τερματισμό της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας.
Αποδοχή αυτών των όρων θα δημιουργούσε μια χώρα με λιγότερα εδάφη, αποδυναμωμένο στρατό και περιορισμένη δυνατότητα αναζήτησης βοήθειας από τους συμμάχους της. Ουσιαστικά θα σήμαινε παράδοση ολόκληρης της Ουκρανίας στη Ρωσία.

Κάτω από τέτοιες συνθήκες ποιος θα εμπόδιζε τον Πούτιν να επιτεθεί ξανά;

Οι εγγυήσεις ασφαλείας έχουν αξία όταν συνοδεύονται από πραγματική δυνατότητα εφαρμογής τους και η Ουκρανία έχει ήδη πικρή εμπειρία. Το 1994, με το Μνημόνιο της Βουδαπέστης, της είχαν δοθεί διαβεβαιώσεις ασφαλείας από τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, στο πλαίσιο της εγκατάλειψης των πυρηνικών όπλων που είχαν παραμείνει στο έδαφός της μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Οι διαβεβαιώσεις εκείνες δεν ισοδυναμούσαν με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, αλλά περιλάμβαναν σεβασμό της ανεξαρτησίας και των συνόρων της Ουκρανίας. Η Ρωσία παραβίασε όλες αυτές τις δεσμεύσεις.

Επίσης η προσωρινή αποδοχή μιας γραμμής κατάπαυσης του πυρός δεν σημαίνει αναγνώριση ρωσικής κυριαρχίας στα κατεχόμενα εδάφη. Ότι ακριβώς δηλαδή συμβαίνει και στη Κύπρο. Η Γραμμή κατάπαυσης του Πυρός δεν είναι σύνορο και δεν σημαίνει αναγνώριση κυριαρχίας της Τουρκίας τις κατεχόμενες περιοχές.
Μια εκεχειρία μπορεί να παγώσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς να νομιμοποιήσει την κατοχή.

Η Μόσχα επιδιώκει ακόμη να επιτραπεί στην Ουκρανία η ευρωπαϊκή ένταξη, αλλά χωρίς συμμετοχή στην κοινή ευρωπαϊκή πολιτική άμυνας (ΚΕΠΑΑ).
Έτσι, ακόμη και ως πιθανό μελλοντικό μέλος της ΕΕ, το Κίεβο θα παρέμενε αντιμέτωπο με ειδικούς περιορισμούς που θα εξυπηρετούσαν μόνο τις ρωσικές επιδιώξεις και θα λειτουργούσε ουσιαστικά ως συμμετοχή της Ρωσίας στα όργανα της ΕΕ, μέσω μια ελεγχόμενης Ουκρανίας.

Τα πυρηνικά όπλα

Μια από τις σημαντικότερες ρωσικές απαιτήσεις αφορά τη Γαλλία και τη Βρετανία.
Η Μόσχα θέλει να περιορίσει τη δυνατότητα των δύο ευρωπαϊκών πυρηνικών δυνάμεων να παρέχουν πυρηνική προστασία σε άλλες χώρες.
Γιατί ενδιαφέρει αυτό τον Πούτιν;

Η πυρηνική αποτροπή λειτουργεί με μια σχετικά απλή αρχή. Ένας αντίπαλος αποφεύγει την επίθεση επειδή δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο να υποστεί καταστροφικά αντίποινα.
Η Βρετανία διαθέτει ανεξάρτητο πυρηνικό οπλοστάσιο, το οποίο έχει θέσει στην υπηρεσία της άμυνας του ΝΑΤΟ. Η τελική απόφαση χρήσης ανήκει αποκλειστικά στον Βρετανό πρωθυπουργό.

Η Γαλλία διατηρεί διαφορετική στρατηγική παράδοση και τον αποκλειστικό εθνικό έλεγχο των πυρηνικών της όπλων. Στις 2 Μαρτίου 2026, ο Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε την πρωτοβουλία της ενισχυμένης ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτροπής, επιτρέποντας βαθύτερη συνεργασία με ευρωπαίους εταίρους.

Στον σχετικό διάλογο εντάχθηκαν, μεταξύ άλλων, η Γερμανία, η Πολωνία, η Ελλάδα, η Σουηδία, η Δανία, η Ολλανδία και το Βέλγιο.
Ο Μακρόν ξεκαθάρισε ότι η απόφαση χρήσης των γαλλικών πυρηνικών παραμένει αποκλειστικά γαλλική και ότι η πρωτοβουλία δεν δημιουργεί αυτομάτως δεσμευτική πυρηνική εγγύηση για κάθε συμμετέχουσα χώρα.
Ωστόσο, αυξάνει την αβεβαιότητα που αντιμετωπίζει ένας πιθανός επιτιθέμενος, όπως η Ρωσία.

Στις 10 Νοεμβρίου, μάλιστα, Γαλλία και Βρετανία ανακοίνωσαν νέα πρόοδο στον συντονισμό των ανεξάρτητων πυρηνικών τους δυνάμεων.
Η Ρωσία επιχειρεί επομένως να περιορίσει μια αμυντική συνεργασία που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Αν οι ΗΠΑ περιόριζαν παράλληλα τη δική τους πυρηνική προστασία στην Ευρώπη, η Πολωνία, η Γερμανία και οι βαλτικές χώρες θα αντιμετώπιζαν άμεσο κίνδυνο κατάληψης από την Ρωσία. Η Μόσχα θα διατηρούσε το μεγάλο πυρηνικό της οπλοστάσιο, ενώ οι Ευρωπαίοι θα είχαν αποδεχθεί περιορισμούς στη δική τους αποτροπή!

Σφαίρες επιρροής

Η πολιτική φιλοσοφία των ρωσικών απαιτήσεων θυμίζει την Ευρώπη του Ψυχρού Πολέμου.
Τότε η Σοβιετική Ένωση διατηρούσε υπό τον έλεγχό της τα κράτη του Συμφώνου της Βαρσοβίας, περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητά τους να ακολουθήσουν ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική.

Ο Πούτιν δεν χρειάζεται να επανασυστήσει τη Σοβιετική Ένωση με τα παλαιά της σύνορα για να επιτύχει έναν ανάλογο στρατηγικό στόχο.
Αρκεί να αποκτήσει τη δυνατότητα να απαγορεύει στους γείτονές του να επιλέγουν τις συμμαχίες τους.

Η Γεωργία και η Μολδαβία θα ήταν ιδιαίτερα ευάλωτες σε μια τέτοια εξέλιξη, καθώς αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα εδαφικής ακεραιότητας με εδάφη τους να κατέχονται από ρωσικά στρατεύματα που στηρίζουν ψευδοκράτη.
Η Μόσχα επικαλείται τις δικές της ανάγκες ασφαλείας και υποστηρίζει ότι η επέκταση του ΝΑΤΟ δημιουργεί απειλές.

Οι ανησυχίες της Ρωσίας μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο σοβαρών διαπραγματεύσεων, αλλά δεν της δίνουν το δικαίωμα επιβολής των πολιτικών της αποφάσεων σε ανεξάρτητες χώρες. Αυτό ακριβώς προβλέπει η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας που διαμορφώθηκε με την Τελική Πράξη του Ελσίνκι και επιβεβαιώθηκε με τον Χάρτη Ευρωπαϊκής Ασφάλειας του ΟΑΣΕ το 1999.

Η ασφάλεια είναι αδιαίρετη, αλλά κάθε κυρίαρχο κράτος διατηρεί το δικαίωμα επιλογής ή αλλαγής των συμμαχιών του.
Η Ρωσία επικαλείται επιλεκτικά την πρώτη αρχή και επιχειρεί να περιορίσει τη δεύτερη.

Η αμερικανική επιλογή

Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιούνται υπό την αιγίδα της κυβέρνησης Τραμπ, με σημαντικό ρόλο των Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Και οι δύο δεν είναι διπλωμάτες αλλά πρόσωπα του στενού φιλικού και οικογενειακού περιβάλλοντος του Προέδρου των ΗΠΑ.

Η αμερικανική επιδίωξη τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία είναι θεμιτή και λογική. Το πρόβλημα προκύπτει όμως όταν η ειρηνευτική διαδικασία μετατρέπεται σε διαπραγμάτευση για δικαιώματα τρίτων κρατών, χωρίς αυτά να έχουν την δυνατότητα να αποφασίσουν για το μέλλον τους.

Η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να αποφασίσει μονομερώς ότι η Πολωνία δεν θα φιλοξενεί συμμαχικές δυνάμεις ή ότι η Γαλλία δεν θα χρησιμοποιήσει τα πυρηνικά της για την προστασία ευρωπαίων συμμάχων.
Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ απαιτεί συναίνεση των μελών του και οι αποφάσεις για τη διάταξη εθνικών στρατευμάτων και την πυρηνική πολιτική ανήκουν επίσης στις αρμόδιες κυβερνήσεις.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η αποκάλυψη που έκανε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, πως οι Αμερικανοί διαπραγματευτές έθεσαν ακόμη και το ενδεχόμενο ουκρανικής αποχώρησης από το Ντονμπάς με αντάλλαγμα ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
Αυτό αποτελεί αμερικανική διερευνητική ιδέα, όπως την περιέγραψε ο Ουκρανός πρόεδρος, και όχι αποδεκτή συμφωνία ενώ έρχεται και σε σύγκρουση με την απαίτηση της Ρωσίας για οριστικό αποκλεισμό της Ουκρανίας από το ΝΑΤΟ.

Την περασμένη εβδομάδα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να εκπροσωπούνται στη διπλωματική διαδικασία των διαπραγματεύσεων από ομάδα που περιλαμβάνει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Βρετανία, την Ιταλία και την Πολωνία.
Η εξέλιξη έχει σημασία, γιατί η Ευρώπη προσπαθεί να αποτρέψει μια συμφωνία για την ασφάλειά της στην οποία οι αποφάσεις θα λαμβάνονται ερήμην της.
Ελλάδα και Κύπρος

Οι συνέπειες μιας τέτοιας συμφωνίας θα έφταναν μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα, μέλος του ΝΑΤΟ από το 1952, στηρίζει σημαντικό μέρος της στρατηγικής της ασφάλειας στη συμμετοχή της στη Συμμαχία. Η αποδυνάμωση της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη και στη Μαύρη Θάλασσα θα επηρέαζε συνολικά τη συμμαχική ισορροπία. Δεν συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτικό πλεονέκτημα της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας. Θα αύξανε, όμως, τις αβεβαιότητες σε μια περιοχή όπου ήδη υπάρχουν σοβαρές διαφορές μεταξύ δύο συμμάχων.

Για την Κύπρο το πρόβλημα είναι διαφορετικό και εξίσου σοβαρό.
Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ανήκει στο ΝΑΤΟ. Συμμετέχει, όμως, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία διαθέτει τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η διάταξη υποχρεώνει τα κράτη μέλη να παράσχουν βοήθεια σε άλλο μέλος που δέχεται ένοπλη επίθεση, χωρίς να δημιουργεί αυτομάτως έναν ενιαίο ευρωπαϊκό στρατό.
Η στρατιωτική αποδυνάμωση της Ευρώπης θα επηρέαζε επομένως και τη δυνατότητα ουσιαστικής εφαρμογής της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.
Επιπλέον, η Κύπρος έχει αναπτύξει σημαντικές αμυντικές συνεργασίες με τη Γαλλία. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας αποτελεί συνεπώς και κυπριακό συμφέρον.

Το πιο σημαντικό όμως είναι πως η αποδοχή και νομιμοποίηση της απόκτησης εδαφών με χρήση στρατιωτικής βίας, θα αποτελούσε επικίνδυνο προηγούμενο που θα εκμεταλλευόταν η Τουρκία.

Η περίπτωση της Ουκρανίας δεν ταυτίζεται ιστορικά ή νομικά με το Κυπριακό, αλλά η βασική αρχή είναι κοινή. Τα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα δεν πρέπει να αλλάζουν επειδή ένα ισχυρότερο κράτος χρησιμοποίησε στρατιωτική βία.
Η Κύπρος γνωρίζει τι σημαίνει να παραμένουν στρατεύματα κατοχής σε ξένο έδαφος επί δεκαετίες. Γνωρίζει επίσης την τεράστια σημασία της διεθνούς μη αναγνώρισης των παράνομων εδαφικών τετελεσμένων. Τα ψηφίσματα 541 και 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας για το ψευδοκράτος αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αρχής.

Ο λογαριασμός πολέμου

Η μεγαλύτερη αντίφαση βρίσκεται ανάμεσα στις ρωσικές απαιτήσεις και στα πραγματικά αποτελέσματα του πολέμου.

Σύμφωνα με έρευνα του αμερικανικού Center for Strategic and International Studies, που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Ιανουάριο, η Ρωσία μετρούσε περίπου 1,2 εκατομμύρια απώλειες προσωπικού, περιλαμβανομένων νεκρών, τραυματιών και αγνοουμένων.
Η ίδια μελέτη εκτιμούσε ότι οι νεκροί Ρώσοι στρατιωτικοί μπορούσαν να φτάνουν τις 325.000, ενώ 10 μήνες μετά φαίνεται να έχουν ξεπεράσει τις 550.000
Οι απώλειες εξοπλισμού περιλαμβάνουν επίσης χιλιάδες άρματα μάχης και τεθωρακισμένα.
Σύμφωνα με το SIPRI, οι ρωσικές στρατιωτικές δαπάνες το 2025 ανήλθαν περίπου στα $190 δισ., ποσό που αντιστοιχούσε στο 7,5% του ΑΕΠ.

Παρά το τεράστιο κόστος, τα εδαφικά αποτελέσματα είναι πολύ περιορισμένα σε σχέση με τις αρχικές φιλοδοξίες της Μόσχας που θεωρούσε ότι η εισβολή στην Ουκρανία θα ήταν περίπατος.

Στις 11 Νοεμβρίου, σύμφωνα με τα στοιχεία της ομάδας DeepState που συγκεντρώνει το Russia Matters, η Ρωσία έλεγχε περίπου το 19% της ουκρανικής επικράτειας, περιλαμβανομένων της Κριμαίας και των περιοχών του Ντονμπάς που είχε καταλάβει πριν από το 2022.

Κατά τους προηγούμενους δώδεκα μήνες είχε καταγράψει καθαρό εδαφικό κέρδος περίπου 1.725 τετραγωνικών χιλιομέτρων, δηλαδή μόλις το 0,3% της συνολικής ουκρανικής επικράτειας. Και όμως, η Μόσχα απαιτεί από τη Δύση να παραχωρήσει στρατηγικά πλεονεκτήματα που ξεπερνούν κατά πολύ τα εδαφικά της κέρδη.

Ειρήνη ή ανακωχή;

Η διπλωματία παραμένει αναγκαία. Ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί και η Ευρώπη έχει κάθε συμφέρον να αναζητήσει μια συμφωνία που θα περιορίζει τον κίνδυνο νέας σύγκρουσης.
Υπάρχουν πεδία στα οποία μπορεί να επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος.
Μια κατάπαυση του πυρός, διεθνής επιτήρηση, ρυθμίσεις για την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα, αμοιβαίοι περιορισμοί ορισμένων πυραυλικών συστημάτων και μηχανισμοί πρόληψης στρατιωτικών επεισοδίων μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο σοβαρών συνομιλιών.

Η αποτελεσματικότητά τους θα εξαρτιόταν από την επιτήρηση, τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις κάθε πλευράς και τις συνέπειες ενδεχόμενων παραβιάσεων.
Υπάρχουν ουσιαστικά τρία ενδεχόμενα. Η πλήρης αποδοχή των ρωσικών όρων θα μπορούσε να τερματίσει προσωρινά τις μάχες, αφήνοντας όμως την Ουκρανία αποδυναμωμένη και την Ανατολική Ευρώπη στρατηγικά εκτεθειμένη.

Μια περιορισμένη συμφωνία, με αμοιβαίες και υποχρεώσεις, χωρίς αναγνώριση παράνομων εδαφικών προσαρτήσεων και με αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας, θα προσέφερε καλύτερες πιθανότητες διαρκούς ειρήνης. Η αποτυχία των διαπραγματεύσεων θα σήμαινε συνέχιση του πολέμου, με ακόμη μεγαλύτερο ανθρώπινο και οικονομικό κόστος.
Προφανώς δεν υπάρχει εύκολη επιλογή.

Υπάρχει, όμως, σαφής διαφορά ανάμεσα σε μια συμφωνία που μειώνει αμοιβαία τον κίνδυνο πολέμου και σε μια συμφωνία που δίνει στην επιτιθέμενη Ρωσία τη δυνατότητα να αποφασίζει πόσο ισχυροί θα επιτρέπεται να είναι οι υπόλοιποι.
Ο Πούτιν παρουσιάζει την αναδιαμόρφωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας ως προϋπόθεση για τον τερματισμό ενός πολέμου που ο ίδιος ξεκίνησε. Στην πραγματικότητα, ζητάει από τα κράτη που δεν κατάφερε να υποτάξει να αποδεχθούν περιορισμούς στην κυριαρχία και στην άμυνά τους.

Η Ρωσία μπορεί να διαπραγματευτεί την ασφάλειά της, αλλά δεν δικαιούται να αποφασίζει για την ασφάλεια των άλλων.

Αν η Ευρώπη αποδεχθεί ότι τα σύνορα αλλάζουν με στρατιωτική βία και ότι οι μικρότερες χώρες χρειάζονται την έγκριση μιας μεγάλης δύναμης για να επιλέξουν συμμάχους, τότε το πρόβλημα δεν θα περιοριστεί μόνο στην Ουκρανία, αλλά θα έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση ολόκληρη η ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας. Μια τέτοια υποχώρηση δύσκολα θα μπορούσε να ονομαστεί ειρήνη.

Πηγή – Cyprus Times

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Στήριξε την ανεξάρτητη ενημέρωση

Επίλεξε τη συνδρομή που προτιμάς. Η ασφαλής πληρωμή ολοκληρώνεται μέσω Stripe.