ΚύπροςReturn Hubs: Οι λεπτομέρειες των διαπραγματεύσεων με τη Ρουάντα – Πότε θα γίνουν οι πρώτες μεταφορές
Σε φάση εξειδίκευσης περνά ο σχεδιασμός για τη λειτουργία των return hubs (κόμβων επιστροφής μεταναστών), με τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία να προχωρούν τις διαπραγματεύσεις με τη Ρουάντα για τους όρους…
21 Νοεμβρίου 2026 · 08:52
Σε φάση εξειδίκευσης περνά ο σχεδιασμός για τη λειτουργία των return hubs (κόμβων επιστροφής μεταναστών), με τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία να προχωρούν τις διαπραγματεύσεις με τη Ρουάντα για τους όρους διαμονής και υποστήριξης των ανθρώπων που θα μεταφέρονται εκεί. Στο τραπέζι βρίσκονται πλέον οι λεπτομέρειες για τη χρηματοδότηση και την οργάνωση της δομής, αλλά και οι δυνατότητες ανάπτυξης ενός ευρύτερου πλαισίου συνεργασίας με τη χώρα υποδοχής. Η αρχική εφαρμογή του μοντέλου προβλέπεται να έχει πιλοτικό χαρακτήρα, διάρκειας περίπου δύο ετών, με δυνατότητα φιλοξενίας περίπου 100 ατόμων ταυτόχρονα, ενώ η συμφωνία με τη Ρουάντα επιδιώκεται να οριστικοποιηθεί στις αρχές του 2027.
Σύμφωνα με ανώτατες πηγές του υπουργείου, η συζήτηση με τη Ρουάντα αφορά τόσο τη λειτουργία της δομής όσο και τις δυνατότητες ένταξης και υποστήριξης των μεταναστών, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο αξιοποίησης ευρωπαϊκών πόρων για τα προγράμματα ένταξης και στήριξής τους.
Στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης με τη χώρα υποδοχής, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ανάπτυξη μιας αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, πέρα από τη συνεργασία στον τομέα της νόμιμης μετανάστευσης, η οποία έχει συζητηθεί, εξετάζεται και η δυνατότητα χορήγησης υποτροφιών σε αριστούχους μαθητές από τη Ρουάντα, προκειμένου να έρθουν στην Ελλάδα και να σπουδάσουν σε ξενόγλωσσα προγράμματα ελληνικών πανεπιστημίων. Η συγκεκριμένη προοπτική συνδέεται με την επιδίωξη της Ρουάντας να ενισχύσει την εξωστρέφειά της και τις σχέσεις της με την Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ομάδας των πέντε κρατών, η συμφωνία με τη χώρα υποδοχής επιδιώκεται να οριστικοποιηθεί στις αρχές του 2027. Οι πρώτες εθνικές αποφάσεις επιστροφής ή απομάκρυνσης θα μπορούν να εκδίδονται σύντομα μετά την ολοκλήρωση της σχετικής συμφωνίας, ενώ ο χρόνος πραγματοποίησης των μεταφορών θα εξαρτηθεί από τις διαδικασίες που θα ακολουθήσει κάθε κράτος ξεχωριστά.
Ποιοι θα μεταφέρονται στα return hubs
Το μοντέλο αφορά αποκλειστικά υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα σε ένα από τα πέντε κράτη-μέλη και για τους οποίους έχει εκδοθεί εκτελεστή απόφαση επιστροφής ή απομάκρυνσης. Δεν θα περιλαμβάνονται πρόσωπα που δικαιούνται άσυλο ή διεθνή προστασία, ούτε όσοι διαθέτουν άλλη νόμιμη βάση παραμονής στα συγκεκριμένα κράτη. Εκτός του πεδίου εφαρμογής θα βρίσκονται επίσης οι ασυνόδευτοι ανήλικοι.
Πριν από κάθε μεταφορά θα προηγείται ατομική αξιολόγηση της περίπτωσης, όπως προβλέπεται και για τις αποφάσεις επιστροφής και απομάκρυνσης. Βασική προϋπόθεση είναι η πλήρης τήρηση του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της αρχής της μη επαναπροώθησης.
Τι προβλέπεται για όσους φτάνουν στη Ρουάντα
Με την άφιξή τους στη χώρα υποδοχής, οι μεταφερόμενοι θα λαμβάνουν άδεια διαμονής και θα οδηγούνται αρχικά σε ένα κέντρο υποδοχής, το οποίο θα λειτουργεί ως προσωρινή και ανοιχτή δομή φιλοξενίας. Εκεί θα καλύπτονται οι βασικές ανάγκες τους, όπως η στέγαση, η σίτιση και οι συνθήκες υγιεινής, προτού μετακινηθούν σε μακροχρόνια καταλύματα.
Στη συνέχεια, θα έχουν τη δυνατότητα να παραμείνουν στη Ρουάντα και να ενταχθούν στην τοπική κοινωνία. Για τον σκοπό αυτό, προβλέπεται πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, στέγαση, εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση και στην αγορά εργασίας, με στόχο την οικονομική και κοινωνική τους αυτονομία.
Παράλληλα, όσοι δεν επιθυμούν να παραμείνουν στη χώρα θα μπορούν να αποχωρήσουν οικειοθελώς, είτε επιστρέφοντας στη χώρα καταγωγής τους είτε μεταβαίνοντας σε οποιαδήποτε άλλη χώρα στην οποία έχουν δικαίωμα νόμιμης εισόδου. Για όσους επιλέξουν την οικειοθελή επιστροφή, προβλέπεται η δυνατότητα πρόσβασης σε σχετικά προγράμματα υποστήριξης.
Το κόστος και ο ρόλος των διεθνών οργανισμών
Το άμεσο κόστος που συνδέεται με τη λειτουργία του μοντέλου, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων και των προγραμμάτων κατάρτισης, θα καλυφθεί από τις πέντε χώρες της ομάδας πρωτοβουλίας. Η αναλυτική κοστολόγηση βρίσκεται στο πλαίσιο των συζητήσεων με τη Ρουάντα, ενώ εξετάζεται η αξιοποίηση ήδη υφιστάμενων εγκαταστάσεων, ώστε να επιτευχθούν οικονομίες κλίμακας μέσα από την κοινή δράση των πέντε κρατών. Παράλληλα, βρίσκεται υπό συζήτηση η δυνατότητα ευρωπαϊκής χρηματοδότησης των προγραμμάτων ένταξης και υποστήριξης των μεταναστών.
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του πλαισίου εφαρμογής έχουν και οι διεθνείς οργανισμοί. Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ), έπειτα από αίτημα της χώρας υποδοχής, εξετάζει τη δυνατότητα συμμετοχής του στην παροχή φροντίδας και βοήθειας προς τους μεταφερόμενους, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχουν οι απαραίτητες εγγυήσεις. Στις πιθανές δραστηριότητές του περιλαμβάνονται η υποστήριξη κατά την υποδοχή, η συνδρομή στην ένταξη και η παροχή βοήθειας για οικειοθελή επιστροφή.
Αντίστοιχα, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες βρίσκεται σε συζητήσεις με τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες, προκειμένου να παράσχει συμβουλευτική υποστήριξη για τη διασφάλιση της συμβατότητας του μοντέλου με το προσφυγικό δίκαιο και τα διεθνή πρότυπα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Προβλέπεται, επίσης, η λειτουργία ανεξάρτητου μηχανισμού παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων, ο οποίος θα ελέγχει την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή της συμφωνίας. Οι μεταφερόμενοι θα διατηρούν πρόσβαση στο νομικό σύστημα και στη νομική συνδρομή υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους νόμιμους κατοίκους της χώρας υποδοχής.
Το ευρωπαϊκό και νομικό πλαίσιο
Οι πέντε χώρες που προωθούν την πρωτοβουλία υποστηρίζουν ότι η δημιουργία των return hubs εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει σαφή νομική βάση, χάρη στον νέο ευρωπαϊκό Κανονισμό Επιστροφών, ο οποίος προβλέπει τη δυνατότητα σύναψης συμφωνιών με τρίτες χώρες για τον σκοπό αυτό. Εκτιμούν ότι το μοντέλο μπορεί να εφαρμοστεί σε πλήρη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουν, ωστόσο, ότι οι δικαστικές προσφυγές σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο, καθώς και το ενδεχόμενο αρνητικών δικαστικών αποφάσεων, αποτελούν έναν από τους κινδύνους που καλούνται να αντιμετωπίσουν. Στο πλαίσιο αυτό, βρίσκονται σε στενή διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να διασφαλίσουν εκ των προτέρων τη νομική θωράκιση του σχεδίου και να περιορίσουν τις πιθανότητες αμφισβήτησής του. Παράλληλα, η προβλεπόμενη πιλοτική περίοδος θα λειτουργήσει ως δοκιμαστικό στάδιο, κατά το οποίο θα αξιολογηθεί στην πράξη η εφαρμογή του μοντέλου και η δυνατότητά του να ανταποκριθεί στον αρχικό σχεδιασμό.
Σύμφωνα με το πλαίσιο που έχει παρουσιαστεί, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελεί βασική προϋπόθεση για κάθε μεταφορά. Κανένα πρόσωπο δεν θα μεταφέρεται σε χώρα όπου αντιμετωπίζει πραγματικό κίνδυνο απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, ενώ θα εφαρμόζεται απαρέγκλιτα η αρχή της μη επαναπροώθησης.
Οι πέντε χώρες που προωθούν την πρωτοβουλία θεωρούν ότι η διαχείριση της μετανάστευσης αποτελεί παγκόσμια πρόκληση και, ως εκ τούτου, απαιτεί επιμερισμό της ευθύνης και όχι μετακύλισή της σε τρίτες χώρες. Όπως υποστηρίζουν, στόχος του μοντέλου δεν είναι η αποποίηση των ευρωπαϊκών ευθυνών, αλλά η αποτροπή επικίνδυνων και παράτυπων διαδρομών προς την Ευρώπη, που θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Παράλληλα, εντάσσουν τα return hubs σε μια ευρύτερη προσέγγιση, η οποία περιλαμβάνει μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή συνεργασία και συμπράξεις με χώρες που βρίσκονται κατά μήκος των βασικών μεταναστευτικών διαδρομών, με σκοπό τον περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης και τη διαμόρφωση ενός πιο αποτελεσματικού, ασφαλούς και οργανωμένου συστήματος διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ειδησεογραφικό μέσο στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
Πηγή – ΕΡΤ News










