Podcast & ΒίντεοΝα δημιουργηθεί ένας κοινός χώρος όπου τα παιδιά θα μπορούν να ανακαλύψουν τη φωνή τους
Συναντήσεις/ Φωτογραφίες: Γιώργος Χαραλάμπους Ο Αντώνης Γωργίου συναντά τους Ειρήνη Ανδρέου, Ελένη Ιωάννου, Γιάννη Καραούλη και Ελένη Μολέσκη, συντελεστές του Third Space Project, μια καλλιτεχνική και εκπαιδευτική σύμπραξη του Διεθνούς Φεστιβάλ Λευκωσίας που απευθύνεται…
17 Νοεμβρίου 2026 · 10:38
Συναντήσεις/ Φωτογραφίες: Γιώργος Χαραλάμπους
Ο Αντώνης Γωργίου συναντά τους Ειρήνη Ανδρέου, Ελένη Ιωάννου, Γιάννη Καραούλη και Ελένη Μολέσκη, συντελεστές του Third Space Project, μια καλλιτεχνική και εκπαιδευτική σύμπραξη του Διεθνούς Φεστιβάλ Λευκωσίας που απευθύνεται σε εφήβους ηλικίας 14 έως 18 ετών

Τι περιλαμβάνει το Third Space Project και ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι του;
Γιάννης Καραούλης: Το πρόγραμμα Third Space Project στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας θα διαρκέσει από τον Νοέμβριο του 2026 μέχρι τον Μάιο του 2027 και περιλαμβάνει εργαστήρια θεάτρου και άλλων τεχνών, που απευθύνονται σε έφηβ@ και νέ@.
Βασικός στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ανοιχτή και συμμετοχική ομάδα, που να χωρά παιδιά με διαφορετικές καταβολές και εμπειρίες, είτε ενδιαφέρονται ήδη για το θέατρο και τις τέχνες είτε επιθυμούν απλώς να γνωριστούν και να επικοινωνήσουν με συνομηλίκους τους. Παράλληλα, επιδιώκουμε να προσφέρουμε πρόσβαση σε καλλιτεχνικά εργαστήρια και ευκαιρίες δημιουργικής έκφρασης σε παιδιά και νέ@ που ενδεχομένως δεν θα είχαν διαφορετικά αυτή τη δυνατότητα, καθώς η συμμετοχή είναι κατά βάση δωρεάν ή χαμηλού κόστους. Μας ενδιαφέρει να δημιουργηθεί ένας κοινός χώρος όπου τα παιδιά θα μπορούν να ανακαλύψουν τη φωνή τους, να δημιουργήσουν ως μέλη μιας ομάδας και να διεκδικήσουν την παρουσία τους στη σκηνή, στον δημόσιο χώρο και στη ζωή της πόλης, ως ενεργά μέλη της κοινότητάς τους και ισότιμοι συνδημιουργοί και συμπολίτες.
Πώς προέκυψε η ιδέα του προγράμματος και τι σηματοδοτεί το όνομα Third Space;
Γιάννης Καραούλης: Η πρόταση συνεργασίας ήρθε από τον Διευθυντή του Δημοτικού Θεάτρου, Πάρη Ερωτοκρίτου, ο οποίος γνώριζε τη δράση μας και το ενδιαφέρον μας, ως άτομα και ως ομάδα, για το εφηβικό θέατρο. Με αφετηρία και τον χαρακτήρα του Δημοτικού Θεάτρου, που ως θέατρο της πόλης συνομιλεί με τον αστικό της ιστό και δημιουργεί δράσεις για τους ανθρώπους της, σχεδιάσαμε ένα πρόγραμμα εργαστηρίων που εστιάζει, παράλληλα με την καλλιτεχνική του διάσταση, στη σχέση των εφήβων με την πόλη και τον δημόσιο χώρο. Το όνομα Third Space παραπέμπει στην έννοια του «τρίτου χώρου»: του ενδιάμεσου χώρου, της γκρίζας περιοχής όπου κουλτούρες, ταυτότητες και εμπειρίες συναντιούνται, διαπραγματεύονται και αναμειγνύονται. Είναι ένας χώρος που δεν ανήκει ούτε εδώ ούτε εκεί. Για μια πόλη, είναι οι γκρίζες και μεθοριακές ζώνες της, όπως μεθοριακή είναι και η εφηβεία: το ενδιάμεσο στάδιο μεταξύ ανήλικης και ενήλικης ζωής.
Παράλληλα, ο όρος «τρίτος τόπος» (third place) περιγράφει τους ανεπίσημους δημόσιους χώρους κοινωνικής συνάντησης, πέρα από το σπίτι και την εργασία. Για τους εφήβους, αφορά κάθε ανοιχτό και ισότιμο χώρο όπου μπορούν να συναντηθούν πέρα από τους ρόλους της οικογένειας και της εκπαίδευσης, να εκφραστούν, να πειραματιστούν και να διαμορφώσουν την ταυτότητά τους.
Ποια είναι η σημασία τέτοιων καλλιτεχνικών προγραμμάτων για τους εφήβους;
Ειρήνη Ανδρέου: Η σημασία τέτοιων προγραμμάτων εντοπίζεται όχι μόνο στην καλλιτεχνική εκπαίδευση που προσφέρουν, αλλά κυρίως στο ότι απαντούν στην ανάγκη των εφήβων να έχουν έναν χώρο δικό τους. Έναν χώρο όπου αισθάνονται ότι ανήκουν, ότι ακούγονται, ότι η γνώμη τους έχει αξία και ότι μπορούν να συμμετέχουν ουσιαστικά σε όσα συμβαίνουν γύρω τους. Κι αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αν αναλογιστούμε πόσο περιορισμένες είναι οι επιλογές που προσφέρονται σήμερα στους εφήβους. Υπάρχει πληθώρα δραστηριοτήτων και προγραμμάτων για παιδιά, ενώ οι έφηβοι συχνά μένουν στο περιθώριο. Σαν να τους ξεχνάμε σε αυτή την ενδιάμεση ηλικία, όπου δεν είναι πια παιδιά αλλά ούτε και ενήλικες. Κι όμως, είναι ακριβώς η περίοδος που έχουν ίσως περισσότερο ανάγκη από χώρους συνάντησης, επικοινωνίας, πειραματισμού και ελεύθερης έκφρασης, όπου να αισθάνονται αποδεκτοί και να έχουν ενεργό ρόλο.
Για εμάς, ισότιμη αντιμετώπιση σημαίνει να μη δημιουργούμε απλώς κάτι για τους εφήβους, αλλά μαζί τους. Να τους αναγνωρίζουμε ως ισότιμους συνομιλητές και συνδημιουργούς, με δική τους φωνή και άποψη, και να είμαστε έτοιμοι να αφήσουμε τις ιδέες τους να μας οδηγήσουν σε κατευθύνσεις που ίσως δεν είχαμε φανταστεί. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον αποδοχής και εμπιστοσύνης, μπορούν να εξερευνήσουν διαφορετικές πλευρές του εαυτού τους, να επικοινωνήσουν ουσιαστικά και να προσεγγίσουν τους προβληματισμούς και τα συναισθήματά τους μέσα από τη συλλογική δημιουργία.
Η αξία τέτοιων προγραμμάτων δεν είναι, λοιπόν, απλώς να προσφέρουν στους εφήβους κάτι να κάνουν στον ελεύθερο χρόνο τους, αλλά τους αναγνωρίζουν το δικαίωμα να έχουν τον δικό τους χώρο, να εκφράζονται, να δημιουργούν και να συμμετέχουν ενεργά στην πολιτιστική και κοινωνική ζωή. Όχι ως οι ενήλικες του αύριο, αλλά ως ισότιμα και ενεργά μέλη της κοινωνίας.
Η σημασία τέτοιων προγραμμάτων εντοπίζεται στο ότι απαντούν στην ανάγκη των εφήβων να έχουν έναν χώρο δικό τους
Οι έφηβοι δεν θα είναι απλώς αποδέκτες δραστηριοτήτων, αλλά θα έχουν ενεργό ρόλο και λόγο
Αν μπορούμε να μιλάμε για αυτόχθονες του δημόσιου χώρου τότε αυτοί είναι οι έφηβοι
Το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει ως ένα third space για τους εφήβους: ένας χώρος δημιουργικός, ζωντανός, διασκεδαστικός και ταυτόχρονα ουσιαστικός.
Η ομάδα σας έχει ήδη δουλέψει με εφήβους μέσα από το πρόγραμμα «νε@ σε έρημο νησί». Τι αποκομίσατε από εκείνη την εμπειρία και με ποιον τρόπο επηρέασε τον σχεδιασμό του Third Space Project;
Γιάννης Καραούλης: Το πρόγραμμα «νε@ σε έρημο νησί», μέσα από το οποίο δημιουργήθηκε η ομάδα μας και διαμορφώθηκε η πορεία της, υπήρξε μια πολύ σημαντική εμπειρία. Μας επιβεβαίωσε την ανάγκη των εφήβων να έχουν έναν χώρο που αισθάνονται δικό τους. Έναν χώρο που δεν συνδέεται απαραίτητα με έναν συγκεκριμένο τόπο, αλλά κυρίως με τις σχέσεις που αναπτύσσουν μεταξύ τους και με τους ανθρώπους που επιλέγουν να τους ακούσουν και να τους συμπεριλάβουν.
Σήμερα βλέπουμε νέους ανθρώπους που ξεκίνησαν μαζί μας ως μαθητές Γυμνασίου να συνεχίζουν την πορεία τους σε καλλιτεχνικές σχολές ή σε εντελώς διαφορετικά αντικείμενα, διατηρώντας τη σχέση τους με την ομάδα και την εμπειρία της συλλογικής δημιουργίας.
Αυτή η εμπειρία επηρέασε ουσιαστικά τον σχεδιασμό του Third Space Project. Θέλουμε να δημιουργήσουμε έναν αντίστοιχο χώρο συνάντησης και συνύπαρξης, όπου οι έφηβοι δεν θα είναι απλώς αποδέκτες δραστηριοτήτων, αλλά θα έχουν ενεργό ρόλο και λόγο. Άλλωστε, πιστεύουμε ότι και το ίδιο το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει ως ένα third space για τους εφήβους: ένας χώρος δημιουργικός, ζωντανός, διασκεδαστικός και ταυτόχρονα ουσιαστικός.
Τι διαφοροποιεί το εφηβικό θέατρο από το θέατρο που απευθύνεται σε άλλες ηλικιακές ομάδες;
Ελένη Μολέσκη: Δεν διαφέρει σε τίποτα όσον αφορά στον επαγγελματισμό με τον οποίο γίνεται. Αντίθετα είναι ένα πολύ απαιτητικό κοινό που θα κρίνει αυτό που βλέπει χωρίς το φίλτρο της αστικής ευγένειας. Σε αυτό που διαφέρει είναι ότι ο κεντρικός ήρωας ή ηρωίδα είναι έφηβος ή έφηβη. Τα θέματα είναι τα ίδια, η οπτική γωνία διαφέρει. Αυτό είναι το πιο σημαντικό. Να βρούμε τη δική τους οπτική γωνία κι όχι απλώς να μιμηθούμε την αισθητική που θεωρούμε ότι τους αρέσει.
Η πόλη και ο δημόσιος χώρος βρίσκονται στο επίκεντρο του προγράμματος. Μπορεί η ματιά των εφήβων να αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο οι υπόλοιποι αντιλαμβανόμαστε την πόλη;
Ελένη Ιωάννου: Aν μπορούμε να μιλάμε για αυτόχθονες του δημόσιου χώρου τότε αυτοί είναι οι έφηβοι. Ο έφηβος κατοικεί το δημόσιο χώρο με αυθορμητισμό και αυθεντικότητα αφού εκεί βρίσκει τόπο το πολύ άμεσο του διακύβευμα του να ανήκεις, να κοινωνικοποιείσαι, να υπάρχεις και να διαμορφώνεσαι. Για να διαμορφώσουμε τις πόλεις του μελλοντος όπου η εφηβική ζωή είναι ασυμβίβαστα μέρος της δημόσιας σφαίρας, πρέπει αφενός να εντοπίσουμε τους τρόπους με τους οποίους ο αστικός σχεδιασμος αποξενώνει την εφηβεία, κ αφετέρου να αρχίσουμε να τις φανταζόμαστε ως ένα πεδίο ανοικτών δυνατοτήτων -όπως ακριβώς κ ο έφηβος.
Ελένη Μολέσκη: Η σχεδόν εξάλειψη του δημόσιου χώρου είναι αποτέλεσμα μιας καπιταλιστικής θεώρησης που σαρώνει τα πάντα γύρω μας. Το ίδιο συμβαίνει και με την παιδεία και τον πολιτισμό, αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση. Στον δημόσιο χώρο υπάρχεις μαζί με άλλους, ανεξάρτητα από το ταξικό πλαίσιο και χωρίς να χρειάζεται να καταναλώσεις κάτι. Υπάρχεις δημόσια και ελεύθερα, μέσα και έξω από τις κοινωνικές συμβάσεις. Ιδανική συνθήκη για τους εφήβους.
Τι θα θεωρούσατε επιτυχία για το Third Space Project πέρα από την ολοκλήρωση της παράστασης;
Ελένη Μολέσκη: Να δημιουργήσουμε μια κοινότητα εφήβων που να τολμάει να σκέφτεται δημιουργικά, να βλέπει δρόμους πέρα από τα εμπόδια, να αγαπά την πόλη στην οποία μεγαλώνει και ταυτόχρονα να τολμά να την ονειρευτεί αλλιώς. Να γεννηθούν μέσα από την ομάδα οι καλλιτέχνες της επόμενης γενιάς και οι δημιουργικοί ενήλικες του μέλλοντος. Και πιο προσωπικά, εμείς ως καθοδηγητές τους να ανανεωθούμε, να ξανασκεφτούμε πάνω σε αυτό που κάνουμε μαζί με πιο ανατρεπτικά μυαλά.


Στο τηλέφωνο: 2797979 (Δευτέρα - Παρασκευή από τις 10:00 μέχρι τη 13:00) και στο e-mail: [email protected]

Πηγή – Διάλογος










