Τρίτη, 17 Νοεμβρίου 2026
Λευκωσία 18°
Η ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΙΚΗ ΜΑΣ ΕΚΔΟΣΗΑυτόφωρο της ΚυριακήςΓνωρίστε την ενότητα
Κύπρος

Καρκίνος παχέος εντέρου: Ύποπτη η λιπαρή διατροφή

Μπορεί η διατροφή μας να αφήνει ένα μακροχρόνιο «αποτύπωμα» στα κύτταρα του εντέρου, επηρεάζοντας ακόμη και τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου; Νέα αμερικανική μελέτη δείχνει ότι η μεγάλη κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά…

17 Νοεμβρίου 2026 · 08:54

      

Μπορεί η διατροφή μας να αφήνει ένα μακροχρόνιο «αποτύπωμα» στα κύτταρα του εντέρου, επηρεάζοντας ακόμη και τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου; Νέα αμερικανική μελέτη δείχνει ότι η μεγάλη κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά μπορεί να προκαλεί αλλαγές στα εντερικά βλαστοκύτταρα, οι οποίες δεν εξαφανίζονται πλήρως όταν αλλάζουν οι διατροφικές συνήθειες.

Οι επιστήμονες του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Αριζόνα (Arizona State University) διαπίστωσαν ότι μια δίαιτα δυτικού τύπου, ιδιαίτερα πλούσια σε λιπαρά, επηρέασε τον τρόπο λειτουργίας και ανάπτυξης των βλαστοκυττάρων του εντέρου σε πειραματόζωα, δημιουργώντας συνθήκες που ενδέχεται να ευνοούν την ανάπτυξη όγκων.

Η μελέτη, τα ευρήματα της οποίας δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Stem Cell Reports, προσφέρει νέα στοιχεία για τους βιολογικούς μηχανισμούς που ενδέχεται να συνδέουν τη διατροφή με τον καρκίνο παχέος εντέρου. Ωστόσο, τα ευρήματα προέρχονται από πειράματα σε ποντίκια και χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί εάν ισχύουν και στον άνθρωπο.

Τι συμβαίνει στα κύτταρα του εντέρου

Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες χορήγησαν σε ποντίκια μια δίαιτα δυτικού τύπου, με ιδιαίτερα υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, για περίπου έξι μήνες. Στη συνέχεια, συνέκριναν τα αποτελέσματα με εκείνα άλλης ομάδας ποντικών που ακολουθούσε διατροφή χαμηλή σε λιπαρά.

Τα ποντίκια που κατανάλωναν περισσότερα λιπαρά πήραν περισσότερο βάρος, ενώ παρουσίασαν αυξημένο αριθμό εντερικών βλαστοκυττάρων, τα οποία πολλαπλασιάζονταν ταχύτερα.

Τα βλαστοκύτταρα αυτά έχουν καθοριστικό ρόλο στη φυσιολογική ανανέωση του εντερικού επιθηλίου. Όταν όμως διαταράσσεται ο έλεγχος της ανάπτυξής τους, μπορεί να δημιουργηθούν συνθήκες που ευνοούν την εμφάνιση όγκων. Μάλιστα, στα ποντίκια που είχαν γενετική προδιάθεση για καρκίνο του εντέρου, η διατροφή με πολλά λιπαρά συνδέθηκε με την ανάπτυξη περισσότερων και μεγαλύτερων όγκων.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη Miyeko Mana, εντόπισαν επίσης αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης και προσβασιμότητας του DNA μέσα στα βλαστοκύτταρα. Οι αλλαγές αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν την ενεργοποίηση γονιδίων που σχετίζονται με την κυτταρική ανάπτυξη και επιβίωση.

Τα κύτταρα «θυμούνται» την προηγούμενη διατροφή

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της μελέτης προέκυψε όταν οι επιστήμονες άλλαξαν τη διατροφή των ποντικών, αντικαθιστώντας τη δίαιτα με πολλά λιπαρά με μια δίαιτα χαμηλότερης περιεκτικότητας σε λιπαρά. Η λειτουργία των εντερικών βλαστοκυττάρων επανήλθε σταδιακά στα προηγούμενα επίπεδα. Ωστόσο, ορισμένες από τις μοριακές αλλαγές παρέμειναν. Συγκεκριμένα, τέσσερις εβδομάδες μετά την αλλαγή της διατροφής, περίπου το 18% των αλλαγών στην οργάνωση του DNA εξακολουθούσε να ανιχνεύεται.

Όταν τα ποντίκια εκτέθηκαν ξανά σε διατροφή με πολλά λιπαρά, τα βλαστοκύτταρά τους αντέδρασαν ταχύτερα και εντονότερα σε σύγκριση με εκείνα των ποντικών που ακολουθούσαν για πρώτη φορά την ίδια δίαιτα. Σε ζώα με γενετική προδιάθεση για καρκίνο του εντέρου, η επαναλαμβανόμενη έκθεση συνδέθηκε επίσης με μεγαλύτερη ανάπτυξη όγκων.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η προηγούμενη διατροφή μπορεί να αφήνει μια μορφή «μοριακής μνήμης», η οποία επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα ανταποκρίνονται σε μελλοντικές διατροφικές επιβαρύνσεις.

Δεν είναι όλα τα λιπαρά ίδια

Παρά το ενδιαφέρον των αποτελεσμάτων, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν πρέπει να εξισώνονται όλα τα λιπαρά ούτε να μεταφέρονται αυτομάτως τα ευρήματα των πειραμάτων στον άνθρωπο.

Η διατροφολόγος Dalia Perelman, από το Πανεπιστήμιο Stanford, εξηγεί ότι η πειραματική δίαιτα ήταν εξαιρετικά πλούσια σε λιπαρά, τα οποία αντιστοιχούσαν στο 60% της συνολικής ενεργειακής πρόσληψης και προέρχονταν κυρίως από ζωικό λίπος.

Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί πως μια διατροφή πλούσια σε ακόρεστα λιπαρά, όπως εκείνα του ελαιολάδου, των ξηρών καρπών και των σπόρων, θα προκαλούσε τις ίδιες επιδράσεις.

Επιπλέον, οι επιστήμονες μελέτησαν κυρίως βλαστοκύτταρα του λεπτού εντέρου και όχι του παχέος εντέρου. Παρότι οι δύο ιστοί παρουσιάζουν ορισμένες ομοιότητες, υπάρχουν σημαντικές βιολογικές διαφορές.

Ένας ακόμη περιορισμός είναι ότι τα ποντίκια που ακολουθούσαν τη δίαιτα με πολλά λιπαρά πήραν περισσότερο βάρος. Επομένως, δεν είναι εύκολο να διαχωριστεί η επίδραση των ίδιων των λιπαρών από εκείνη της αύξησης του σωματικού βάρους και των μεταβολικών αλλαγών που τη συνοδεύουν.

Ποιες διατροφικές συνήθειες προστατεύουν το έντερο

Η νέα μελέτη δεν σημαίνει ότι πρέπει να αφαιρεθούν τα λιπαρά από τη διατροφή. Αντίθετα, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι μεγαλύτερη σημασία έχει η ποιότητα των λιπαρών και συνολικά το διατροφικό πρότυπο. Η συστηματική κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος, τηγανητών και υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με περιορισμένη πρόσληψη φυτικών ινών, μπορεί να επιβαρύνει τη μεταβολική υγεία και να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων.

Αντίθετα, ένα διατροφικό πρότυπο με έμφαση στα λαχανικά, τα φρούτα, τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης, το ελαιόλαδο και τα ψάρια προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία. Η αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών και δημητριακών ολικής άλεσης έχει συνδεθεί σε μελέτες σε ανθρώπους με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.

Οι ειδικοί συνιστούν, μεταξύ άλλων, την αντικατάσταση των επεξεργασμένων κρεάτων με ψάρια, πουλερικά ή όσπρια, τον περιορισμό των τηγανητών και την προτίμηση του ελαιολάδου αντί του βουτύρου στην καθημερινή μαγειρική.

Το βασικό μήνυμα της έρευνας είναι ότι οι διατροφικές μας συνήθειες ενδέχεται να επηρεάζουν τη λειτουργία των κυττάρων σε βάθος χρόνου. Παρότι απαιτούνται μελέτες σε ανθρώπους για να επιβεβαιωθεί ο συγκεκριμένος μηχανισμός, τα νέα ευρήματα ενισχύουν το επιστημονικό ενδιαφέρον για τη σχέση ανάμεσα στη μακροχρόνια διατροφή, την υγεία του εντέρου και την ανάπτυξη καρκίνου.

Πηγή – Cyprus Times (ygeiamou.gr)

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Στήριξε την ανεξάρτητη ενημέρωση

Επίλεξε τη συνδρομή που προτιμάς. Η ασφαλής πληρωμή ολοκληρώνεται μέσω Stripe.