ΕλλάδαΗ αναγκαιότητα της σύγκρουσης
φωτογραφία: ΔΑΝΑΗ ΔΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ/EUROKINISSI Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι η Ευρώπη φλέγεται. Η νεολαία, και όχι μόνο, έχει βγει στον δρόμο για να διαλαλήσει ότι δεν δέχεται το μέλλον που της επιφυλάσσουν. Οι…
9 Νοεμβρίου 2026 · 09:37
φωτογραφία: ΔΑΝΑΗ ΔΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ/EUROKINISSI
Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι η Ευρώπη φλέγεται. Η νεολαία, και όχι μόνο, έχει βγει στον δρόμο για να διαλαλήσει ότι δεν δέχεται το μέλλον που της επιφυλάσσουν. Οι κυβερνήσεις βρίσκονται υπό μια αυξανόμενη και πολλές φορές ασφυκτική λαϊκή πίεση. Η γαλλική κυβέρνηση γυρνάει πίσω το ημερολόγιο σε ψυχροπολεμικούς καιρούς, κατηγορώντας την «άκρα αριστερά» και τους Ρώσους για τις ταραχές. Ταυτόχρονα, τόσο η γαλλική όσο και η ιταλική κυβέρνηση κατεβάζουν στρατό στον δρόμο για να αντιμετωπίσουν τις ταραχές. Δεν νομίζω να σας θυμίζει κάτι αυτό; Όλα βαίνουν καλώς στις πολύτιμες δυτικές δημοκρατίες μας. Αναπόφευκτα, τέτοια μέτρα θα εξαπλωθούν και στην υπόλοιπη Ευρώπη, και η αντιμετώπιση μιας φωτιάς με βενζίνη έχει αποδειχθεί μια επιτυχημένη πρακτική…
Στην Ισπανία, το κίνημα για το στεγαστικό κατέβασε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στον δρόμο και η Αλβανία αυτή τη στιγμή φλέγεται, με εκατοντάδες τραυματίες από την αστυνομική βία. Παρ’ όλα αυτά, καμία τέτοια φωτιά δεν έχει ανάψει στη χώρα μας. Ακόμα και οι αξιοσημείωτες φοιτητικές και μαθητικές συγκεντρώσεις των προηγούμενων ημερών δεν μπόρεσαν μόνες τους να κλιμακώσουν τη σύγκρουση.
Περίεργος όρος η σύγκρουση. Ο καθένας την αντιλαμβάνεται διαφορετικά. Κάποιοι μεταφορικά, άλλοι κυριολεκτικά. Κάποιοι την επιζητούν εδώ, άλλοι στο εξωτερικό. Η Αριστερά πάντως την αποφεύγει όπως ο διάολος το λιβάνι. Είμαστε υπέρ; Είμαστε κατά; Τι επιζητάμε; Επιζητάμε καν κάτι από αυτήν; Συνηθίσαμε, στην πραγματικότητα, την άνεση των κοινοβουλευτικών μας προνομίων, τη μικρή αλλά σημαντική δύναμη της σφραγίδας και της νομιμότητας. Οι πορείες καταλήγουν περαντζάδες στις οποίες θα πούμε τα νέα μας, θα φωνάξουμε κάνα σύνθημα αν είμαστε τυχεροί και έχει παλμό το μπλοκ, θα βρίσουμε και κάνα μπάτσο και μετά θα πάμε στα σπίτια μας με ένα αίσθημα εκπλήρωσης του αγωνιστικού μας καθήκοντος.
Κάποτε η Αριστερά όλων των αποχρώσεων, μέχρι και η «θεσμική», συγκρουόταν με τους κρατικούς μηχανισμούς καταστολής. Στις διαδηλώσεις για την Κύπρο, στα ταραχώδη χρόνια της δεκαετίας του 1960 πριν από τη δικτατορία… Δεν χρειάζεται να απαριθμήσουμε τις περιστάσεις. Όλοι το ξέρουμε. Αυτό συνεχίστηκε σπασμωδικά και στα χρόνια της Μεταπολίτευσης, αλλά ατονούσε όσο η πολιτική ζωή του τόπου ομαλοποιούνταν.
Φυσικά, κάποιος θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι αυτές οι συγκρούσεις ήταν απότοκες των καιρών τους και ως τέτοιες είναι πια παρωχημένες. Αυτός ο κάποιος δεν θα είχε απολύτως άδικο. Πολλά διαφέρουν από τότε, αλλά και πολλά μοιάζουν ίδια. Θολά τα όρια μεταξύ κυβέρνησης και κράτους, θολά και μεταξύ κράτους και κυβερνώντος κόμματος, οικονομικά σκάνδαλα, πελατειακές σχέσεις, ανεξιχνίαστες πολιτικές δολοφονίες, μέχρι και υπονοήσεις για πραξικοπήματα. Το γεγονός ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα είναι νόμιμο και ότι έχουμε μεγαλύτερη ελευθερία έκφρασης μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν σημαίνει ότι απέχουμε πολύ από τις διαλυτικές καταστάσεις της δεκαετίας του ’60.
Σε αυτές τις περίφημες δημοκρατίες της Δύσης, ο στρατός κατέβηκε στον δρόμο όταν η κοινωνική οργή εκδηλώθηκε πέρα από τα επιτρεπτά όρια. Εμείς γιατί θα διαφέρουμε αν το μαχαίρι φτάσει κι εδώ στο κόκαλο;
Στην πραγματικότητα, δεν έχει μεγάλη σημασία πώς θα συνδέσουμε τις δυο αυτές περιόδους. Η σύνδεση αυτή δεν είναι παρά ένα «λογοτεχνικό» τέχνασμα για να κινητοποιηθεί, να ανησυχήσει ο αναγνώστης. Σημασία έχει να μορφοποιήσουμε στρατηγικές αντίστασης στην καθιέρωση του αυταρχικού κρατισμού στην ευρωπαϊκή ήπειρο, αρχίζοντας φυσικά από την ίδια μας τη χώρα. Όσοι, από την άλλη, προτάσσουν τη σύγκρουση γενικά και αόριστα σαν πανάκεια για τα προβλήματά μας είναι αφελείς στην καλύτερη περίπτωση, επικίνδυνοι στη χειρότερη. Η σύγκρουση, σε οποιαδήποτε μορφή της, είναι η κατάληξη μιας διαδικασίας. Αυτή η διαδικασία δεν είναι μια αόριστη, μακροχρόνια πίστη στην «ωρίμανση των συνθηκών». Δεν είναι όμως ούτε η ακατάσχετη σκανδαλολογία και ο αυτοπεριορισμός στην έκδοση ανακοινώσεων καταδίκης. Και οι δυο αυτοί τρόποι έχουν κριθεί ανεπαρκείς από τη σύγχρονη ελληνική πολιτική ιστορία. Ποια είναι, άρα, αυτή η διαδικασία;
Αυτή η διαδικασία αρχίζει με την αναδιοργάνωση του «χώρου», δηλαδή των αριστερών που επιθυμούν να συγκρουστούν με το υπάρχον σύστημα. Όχι με τη μορφή εσωστρεφούς ενδοσκόπησης, αυτομαστιγώματος και αλληλοσπαραγμού, αλλά με τη μορφή ισότιμης συζήτησης μεταξύ των οργανώσεων, με στόχο να καταλήξουμε σε συμπεράσματα και σε αποφάσεις για κοινή δράση. Σε μια περίοδο υπαρξιακής κρίσης της Αριστεράς, εμείς οι οργανωμένοι και οι οργανωμένες πρέπει να μπορούμε να αντιλαμβανόμαστε ότι ο μόνος τρόπος υπέρβασης της κρίσης είναι η σύνθεση και το ξεπέρασμα των εγώ μας και των οργανωτικών και κομματικών «μύθων» που ακολουθεί ο καθένας και η καθεμία από εμάς. Η δημιουργία ενός ενιαίου πόλου δράσης θα μας δώσει τη δυνατότητα να περάσουμε στη δεύτερη φάση της διαδικασίας, την πολιτική δουλειά στο πεδίο. Να οργώσουμε μαζικά τους χώρους δουλειάς, τις γειτονιές, τα πανεπιστήμια, δίνοντας νέο αίμα στα παραπαίοντα σωματεία αλλά και στις ίδιες τις οργανώσεις μας. Ενωνόμαστε όχι για να είμαστε απλώς όλοι μαζί και να τα λέμε κάπου, αλλά για να είμαστε αποτελεσματικοί στα πεδία παρέμβασής μας, όπως έλεγε και ο Γιάννης Μπανιάς. Από τις έδρες στα διοικητικά συμβούλια και τις αποφάσεις των φοιτητικών συλλόγων μέχρι τα μαζικά μπλοκ στις διαδηλώσεις, η ενότητα έχει πάντα υλικά αποτελέσματα, τα οποία δεν πρέπει να αγνοήσουμε. Εκτός κι αν τα πάμε καλά μοναχοί μας και απλώς πρέπει να ξέρουμε καλύτερα τη γραμμή και να τη λέμε με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Μόνο μέσω της ενότητας θα έχει αποτέλεσμα οποιαδήποτε σύγκρουση. Αυτή η περιβόητη σύγκρουση έχει πολλές πλευρές, όλες εξίσου σημαντικές. Σύγκρουση είναι να πάμε κόντρα στη συνδικαλιστική πεπατημένη με τις απεργίες-πυροτεχνήματα που ποτέ δεν κλιμακώνονται. Σύγκρουση είναι να γεμίσει επιτέλους και να χρησιμοποιηθεί το απεργιακό ταμείο του σωματείου. Σύγκρουση είναι να αλλάξουμε τους συσχετισμούς μέσα στις τριτοβάθμιες ενώσεις σωματείων και να μην πιστεύουμε ότι είναι χαμένη υπόθεση. Σύγκρουση είναι να ξεφεύγεις από τα ψεύτικα όρια που θέτει συχνά η δημόσια συζήτηση και να θέτεις δικά σου όρια. Παραδείγματος χάριν, στη συζήτηση που έχει ανοίξει για τον χαρακτήρα του ΟΣΕ, να τεθεί το ζήτημα της αυτοδιαχείρισης του οργανισμού και όχι απλώς του κρατικού ελέγχου του. Σύγκρουση, όμως, είναι και να σπας τον κλοιό της αστυνομίας όταν αυτή παρεμποδίζει το συνταγματικό σου δικαίωμα να διαδηλώσεις. Σύγκρουση είναι να διαλέγεις πλευρά, να ξέρεις και να το λες ότι δεν είσαι με όλους, ότι είσαι με τους εργαζόμενους και όχι με τους μαγαζάτορες, ότι δεν υπάρχει υπερεκμετάλλευση αλλά εκμετάλλευση, ότι οι αστυνόμοι δεν είναι κι αυτοί παιδιά του λαού, αλλά είναι στην άλλη πλευρά. Αυτοί το ξέρουν. Εσύ πότε;
Ώρα να ενωθούμε και να συγκρουστούμε με το σύστημα που μας θέλει σκλάβους, ικανοποιημένους με τα λίγα, δεκτικούς στην ιδέα του πολέμου, ήρεμους μπροστά στις απελάσεις και τα πογκρόμ κατά μεταναστών. Κοινές εκδηλώσεις όπως αυτή της 14ης Νοέμβρη, που συνδιοργανώνουν η Εποχή, το Jacobin και το RedLines, δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο η Αριστερά θα ξαναρχίσει να σκέφτεται και να αγωνίζεται μαζί. Δεν αρκούν, όμως. Τέτοιες εκδηλώσεις πρέπει να εξαπλωθούν σε όλη την Ελλάδα και το πνεύμα αυτής της συζήτησης να περάσει, για αρχή, και στα υπόλοιπα πεδία πολιτικής παρέμβασης της Αριστεράς. Κι αυτό πρέπει να γίνει με την αίσθηση του κατεπείγοντος, καθώς ο διαθέσιμος χρόνος λιγοστεύει. Οι φασίστες βγήκαν πια από τις τρύπες τους, η Δεξιά φαντάζει ανίκητη. Τώρα αρχίζει η εποχή των τεράτων. Το επίδικο παραμένει αν εμείς θα καταφέρουμε να δείξουμε στον λαό έναν νέο δρόμο, έναν νέο κόσμο, τον σοσιαλιστικό.
Πηγή – Εποχή










