Από την Αμερική στην Ελλάδα – Όταν η κοινωνία στέλνει τον λογαριασμό στην εξουσία

Η εκλογική ανατροπή στην Αμερική και η ήττα των Ρεπουμπλικανών του Ντόναλντ Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές δεν αποτελούν απλώς μια αμερικανική πολιτική εξέλιξη. Είναι ένα μήνυμα που αξίζει να διαβαστεί προσεκτικά και στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου σε λίγους μήνες οι πολίτες θα κληθούν να αποφασίσουν για την επόμενη κυβέρνηση.

Προφανώς, οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις δεν είναι ίδιες. Στην Αμερική οι πολίτες ανανέωσαν το Κογκρέσο χωρίς να αλλάξουν τον πρόεδρο. Στην Ελλάδα θα κληθούν να επιλέξουν κυβέρνηση. Υπάρχει, όμως, ένας κοινός παρονομαστής: η δυσαρέσκεια της κοινωνίας απέναντι στην εξουσία όταν αυτή αδυνατεί να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες της.

Ο Τραμπ κέρδισε το 2024 με ένα ισχυρό αφήγημα. Υποσχέθηκε μια ξανά μεγάλη Αμερική, ισχυρή οικονομία, έλεγχο της μετανάστευσης και επιστροφή στην εθνική αυτοπεποίθηση. Δύο χρόνια αργότερα, οι Αμερικανοί τον έκριναν όχι μόνο για τις υποσχέσεις του, αλλά κυρίως για την καθημερινότητά τους. Η ακρίβεια, το κόστος ζωής, η πολεμική εμπλοκή με το Ιράν και η αίσθηση ότι η κυβέρνηση ασχολείται περισσότερο με τη δική της πολιτική ατζέντα παρά με τα προβλήματα των πολιτών αποτυπώθηκαν στην κάλπη.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρώτο δίδαγμα για την Ελλάδα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν θα κριθεί το 2027 μόνο για τους ρυθμούς ανάπτυξης, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, τις επενδύσεις και τις διεθνείς διακρίσεις που επικαλείται.

Θα κριθεί από το αν ο συνταξιούχος μπορεί να ζήσει με τη σύνταξή του, αν ο εργαζόμενος μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, αν ο νέος μπορεί να δημιουργήσει οικογένεια, αν ο αγρότης μπορεί να παραμείνει στον τόπο του και αν η μικρομεσαία επιχείρηση μπορεί να επιβιώσει. Γιατί άλλο είναι οι θετικοί δείκτες της οικονομίας και άλλο η οικονομία που βιώνει καθημερινά ο πολίτης.

Το δεύτερο δίδαγμα αφορά την απόσταση ανάμεσα στην πολιτική επικοινωνία και την κοινωνική πραγματικότητα. Ο Τραμπ επένδυσε στην προσωπική του εικόνα, στην ισχυρή παρουσία του στα μέσα ενημέρωσης και στην πολιτική αντιπαράθεση. Όμως η επικοινωνία δεν μπορεί να υποκαταστήσει επ’ αόριστον την αποτελεσματικότητα.

Κανένας πρωθυπουργός δεν μπορεί να θεωρεί ότι η επικοινωνιακή υπεροχή αποτελεί μόνιμο εκλογικό πλεονέκτημα. Ούτε μπορεί να αντιμετωπίζει κάθε κριτική ως επίθεση της αντιπολίτευσης ή ως αποτέλεσμα οργανωμένων συμφερόντων. Όταν η κοινωνία εκφράζει δυσαρέσκεια, το πρώτο καθήκον μιας κυβέρνησης είναι να αναζητήσει τις αιτίες και όχι να αμφισβητήσει εκείνους που τη διατυπώνουν.

Το τρίτο δίδαγμα αφορά την πολιτική βάση των κομμάτων. Στην Αμερική ο Τραμπ διαπίστωσε ότι ακόμη και ψηφοφόροι που τον είχαν στηρίξει μπορούν να απομακρυνθούν όταν αισθανθούν ότι η πολιτική του δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους. Η κομματική ταυτότητα δεν αποτελεί ισόβια υποχρέωση.

Το ίδιο ισχύει και στην Ελλάδα. Η Νέα Δημοκρατία δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη την υποστήριξη του παραδοσιακού νεοδημοκράτη, επειδή αυτός ψήφιζε το κόμμα επί δεκαετίες. Ούτε μπορεί να αγνοεί ότι ένα μέρος της εκλογικής της βάσης έχει διαφορετικές προσδοκίες από εκείνες που εκφράζει σήμερα η κυβερνητική πολιτική.

Ο παραδοσιακός κεντροδεξιός ψηφοφόρος θέλει αποτελεσματικό κράτος, κοινωνική ευαισθησία, ασφάλεια, αξιοκρατία, σεβασμό στους θεσμούς και μια οικονομία που να δημιουργεί πραγματικές ευκαιρίες. Δεν αρκεί να του υπενθυμίζεις τι ψήφισε το 2023. Πρέπει να του εξηγήσεις τι θα αλλάξει στη ζωή του από το 2027 και μετά.

Υπάρχει, όμως, και μια ακόμη σημαντική παράμετρος. Η δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση δεν σημαίνει αυτομάτως και αποδοχή της αντιπολίτευσης. Αυτό φάνηκε και στην Αμερική, όπου οι Δημοκρατικοί αξιοποίησαν την κοινωνική δυσαρέσκεια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εξαφανίστηκαν τα δικά τους πολιτικά προβλήματα.

Αυτό είναι ένα κρίσιμο ζήτημα και για την Ελλάδα. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν αρκεί να καταγράφουν τα λάθη της κυβέρνησης. Χρειάζεται να παρουσιάσουν συγκεκριμένες, εφαρμόσιμες και κοστολογημένες προτάσεις για την επόμενη ημέρα. Η διαμαρτυρία μπορεί να δημιουργήσει πολιτικό ρεύμα, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της κυβερνητική πρόταση.

Και εδώ βρίσκεται μια μεγάλη πρόκληση για ολόκληρο το πολιτικό σύστημα. Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από μια ακόμη αναμέτρηση προσωπικών αντιπαραθέσεων, επικοινωνιακών συνθημάτων και τεχνητών διλημμάτων. Έχει ανάγκη από πολιτική που να απαντά στο δημογραφικό, στην ερήμωση της περιφέρειας, στην κρίση του πρωτογενούς τομέα, στο κόστος ζωής, στη λειτουργία του κράτους και στην εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.

Η αμερικανική κάλπη υπενθύμισε κάτι που συχνά ξεχνούν όσοι βρίσκονται στην εξουσία: η εκλογική νίκη δεν αποτελεί λευκή επιταγή για τα επόμενα χρόνια.

Πηγή – Καρδίτσα Στα Άκρα

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy