Γεμίζουν τα κρατικά ταμεία από τους φόρους, αλλά μειώνονται οι επενδύσεις σε έργα υποδομής

Τα προκαταρκτικά στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας για το πρώτο εννεάμηνο του 2026 αναδεικνύουν τη μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην αύξηση των κρατικών εισπράξεων και στην πορεία των αναπτυξιακών δαπανών.

Συγκεκριμένα, το δημοσιονομικό πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης ανήλθε στα €1.609,7 εκατ., έναντι €1.167,6 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Πρόκειται για αύξηση περίπου €442 εκατομμυρίων μέσα σε έναν χρόνο, με το πλεόνασμα να αντιστοιχεί πλέον στο 4% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), από 3% πέρσι.

Τα συνολικά έσοδα της Γενικής Κυβέρνησης αυξήθηκαν κατά 6,5%, φθάνοντας τα €12,09 δισεκατομμύρια.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η αύξηση των εισπράξεων από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), οι οποίες ενισχύθηκαν κατά €293,1 εκατομμύρια ή 12,5%.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι υψηλές τιμές εξακολουθούν να περιορίζουν την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

Καθώς ο ΦΠΑ υπολογίζεται ως ποσοστό επί της αξίας των προϊόντων και υπηρεσιών, οι αυξήσεις στις τιμές μπορούν να ενισχύουν τις φορολογικές εισπράξεις, ακόμη και χωρίς αντίστοιχη αύξηση στην ποσότητα των αγαθών που αγοράζουν οι πολίτες.

Πάντως, η αύξηση των εισπράξεων από τον ΦΠΑ δεν οφείλεται αποκλειστικά στην ακρίβεια, καθώς επηρεάζεται επίσης από την κατανάλωση και την οικονομική δραστηριότητα.

Ακόμη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση σημείωσαν οι εισπράξεις από φόρους εισοδήματος και πλούτου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα σχετικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 15,3%, φθάνοντας τα €3,34 δισεκατομμύρια.

Παράλληλα, οι κοινωνικές εισφορές ενισχύθηκαν κατά περίπου €235 εκατομμύρια.

Η αυξημένη φορολογική απόδοση συνέβαλε καθοριστικά στη διεύρυνση του δημοσιονομικού πλεονάσματος.

Ωστόσο, η ενίσχυση των κρατικών εσόδων δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη αύξηση των δημόσιων επενδύσεων.

Η σημαντικότερη αντίθεση εντοπίζεται στις δαπάνες που σχετίζονται με έργα υποδομής και επενδύσεις.

Οι συνολικές κεφαλαιουχικές δαπάνες περιορίστηκαν στα €936,2 εκατομμύρια, έναντι €1.126,1 εκατομμυρίων το αντίστοιχο εννεάμηνο του 2025.

Η μείωση ανέρχεται σε €189,9 εκατομμύρια ή 16,9%.

Ειδικότερα, οι επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου, στις οποίες περιλαμβάνονται έργα όπως δρόμοι, δημόσια κτήρια και άλλες υποδομές, υποχώρησαν κατά €94,1 εκατομμύρια.

Από €780,5 εκατομμύρια την περσινή περίοδο, περιορίστηκαν στα €686,4 εκατομμύρια, καταγράφοντας πτώση 12,1%.

Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι, παρά την αύξηση των κρατικών εσόδων, οι πραγματοποιηθείσες επενδύσεις σε πάγια στοιχεία ήταν αισθητά χαμηλότερες.

Η μείωση των επενδυτικών δαπανών συνδέεται και με το ευρύτερο πρόβλημα καθυστερήσεων στην υλοποίηση του αναπτυξιακού προϋπολογισμού.

Κατά την πρόσφατη παρουσίαση της Δημοσιονομικής Έκθεσης του 2025 στη Βουλή, ο Γενικός Λογιστής της Δημοκρατίας, Ανδρέας Αντωνιάδης, αναφέρθηκε σε έλλειψη ώριμων έργων και σε καθυστερήσεις στην προώθηση σημαντικών υποδομών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, περίπου €289 εκατομμύρια από τον αναπτυξιακό προϋπολογισμό του 2025 παρέμειναν αναξιοποίητα.

Ενδεικτικά, μέχρι το τέλος του 2025 η υλοποίηση του Νέου Κυπριακού Μουσείου βρισκόταν στο 36%, του σχεδίου «ΚτίΖΩ» στο 6% και του δρόμου Πάφου – Πόλης Χρυσοχούς στο 26%.

Για άλλα έργα, όπως το Δικαστικό Μέγαρο Λευκωσίας και οι νέες Κεντρικές Φυλακές, δεν καταγράφονταν πραγματοποιηθείσες δαπάνες μέχρι το τέλος του 2025.

Τα δεδομένα αυτά αφορούν την προηγούμενη χρονιά, αλλά αναδεικνύουν τις διαχρονικές δυσκολίες στην υλοποίηση των δημόσιων επενδύσεων.

Την ίδια ώρα, οι συνολικές κρατικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 2,9%, φθάνοντας περίπου τα €10,48 δισεκατομμύρια.

Οι απολαβές προσωπικού αυξήθηκαν κατά €108,3 εκατομμύρια ή 3,8%, αγγίζοντας τα €2,99 δισεκατομμύρια.

Η ενδιάμεση ανάλωση, δηλαδή οι δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες που απαιτούνται για τη λειτουργία του κράτους, αυξήθηκε κατά 11%, φθάνοντας τα €1,16 δισεκατομμύρια.

Αύξηση 4,9% καταγράφηκε και στις κοινωνικές παροχές, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα €4,27 δισεκατομμύρια.

Αντίθετα, οι επιδοτήσεις μειώθηκαν κατά 15,5%, από €89,7 εκατομμύρια σε €75,8 εκατομμύρια.

Τα νέα δημοσιονομικά δεδομένα επαναφέρουν το ζήτημα της αξιοποίησης των αυξημένων κρατικών εισπράξεων προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας.

Η διατήρηση υψηλού δημοσιονομικού πλεονάσματος ενισχύει τη δημοσιονομική θέση της χώρας. Ωστόσο, η παράλληλη υποχώρηση των επενδύσεων σε δημόσιες υποδομές δημιουργεί ερωτήματα για τον ρυθμό υλοποίησης του αναπτυξιακού προγραμματισμού.

Το ζήτημα αποκτά πρόσθετη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία νοικοκυριά και επιχειρήσεις συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν πιέσεις από το κόστος ζωής.

Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο η αύξηση των κρατικών εσόδων μπορεί να μεταφραστεί σε ταχύτερη υλοποίηση αναπτυξιακών έργων και ουσιαστικότερη στήριξη των πολιτών, χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική σταθερότητα.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy