ΚύπροςΠαγκόσμιες συνομιλίες για τη φύση: Ολοκληρώθηκαν με σημαντικά κενά σε δράση και χρηματοδότηση
Έπειτα από δύο εβδομάδες παγκόσμιων διαπραγματεύσεων για την προστασία της άγριας ζωής και των οικοσυστημάτων, οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το Σάββατο στο Ερεβάν της Αρμενίας. Τα κράτη επιβεβαίωσαν εκ νέου τις δεσμεύσεις τους για την…
3 Νοεμβρίου 2026 · 10:33
Έπειτα από δύο εβδομάδες παγκόσμιων διαπραγματεύσεων για την προστασία της άγριας ζωής και των οικοσυστημάτων, οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το Σάββατο στο Ερεβάν της Αρμενίας. Τα κράτη επιβεβαίωσαν εκ νέου τις δεσμεύσεις τους για την προστασία της φύσης, ωστόσο εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός πορείας ως προς την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων που έχουν τεθεί με ορίζοντα το 2030.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η βιοποικιλότητα –η ποικιλία της ζωής στον πλανήτη– συρρικνώνεται με ρυθμούς πρωτοφανείς στην ανθρώπινη ιστορία.
Το 2022, μέσω μιας συμφωνίας-ορόσημο στο πλαίσιο της Σύμβασης του ΟΗΕ για τη Βιοποικιλότητα, τα κράτη δεσμεύτηκαν να αναστρέψουν αυτές τις απώλειες. Υιοθέτησαν 23 στόχους, στους οποίους περιλαμβάνονται η προστασία του 30% της χερσαίας και θαλάσσιας έκτασης του πλανήτη, καθώς και η μεταρρύθμιση των βιομηχανιών που ευθύνονται για τη συρρίκνωση της άγριας ζωής.
Η φετινή διάσκεψη σηματοδότησε το μέσο της διαδρομής για την εκπλήρωση αυτών των δεσμεύσεων. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν τη μοναδική χώρα –με εξαίρεση το Βατικανό– που δεν έχει προσχωρήσει στη Σύμβαση, παρότι εκπρόσωποί της παρακολουθούν τις εργασίες και συμμετέχουν στο περιθώριο των διαπραγματεύσεων.
Λίγο πριν από την έναρξη των συνομιλιών, ο ΟΗΕ δημοσίευσε μια έκθεση προόδου, η οποία διαπίστωνε ότι οι χώρες έχουν μείνει δραματικά πίσω. Ένα από τα βασικά θέματα συζήτησης ήταν η δημιουργία ενός «Οδικού Χάρτη του Ερεβάν» (Yerevan Pathway), ο οποίος θα βοηθούσε να επανέλθουν οι προσπάθειες σε σωστή τροχιά και να απεμπλακεί η διαδικασία.
Εντέλει, οι σύνεδροι επιβεβαίωσαν τις δεσμεύσεις τους και έθεσαν προτεραιότητες, ασκώντας πίεση για ανάληψη δράσης σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τη χρηματοδότηση της προστασίας της φύσης –ειδικά σε χώρες με περιορισμένους οικονομικούς πόρους αλλά πλούσια βιοποικιλότητα– παρέμειναν αναπάντητα.
Παράλληλα, αξιωματούχοι της διάσκεψης ανέφεραν ότι οι χώρες δεσμεύτηκαν για νέες χρηματοδοτήσεις ύψους σχεδόν 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
«Μέσα στα αναπόφευκτα όρια του συστήματος του ΟΗΕ, θεωρώ ότι έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο», δήλωσε ο Στίβεν Γκιλμπό (Steven Guilbeault), πρώην υπουργός Περιβάλλοντος του Καναδά, ο οποίος είχε συμβάλει καθοριστικά στην επίτευξη της παγκόσμιας συμφωνίας του 2022 για τη βιοποικιλότητα. Ο ίδιος εμφανίστηκε ενθαρρυμένος από την παρουσία περισσότερων υπουργών Οικονομικών στο Ερεβάν, τονίζοντας ότι η δράση για τη βιοποικιλότητα καθιστά απαραίτητη τη δική τους εμπλοκή.
Σύμφωνα με τον ίδιο αλλά και άλλους συμμετέχοντες, ένα από τα σημαντικότερα σημεία της διάσκεψης ήταν η εστίαση στην αντιμετώπιση ενός από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα: των περίπου 2,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων από δημόσιους πόρους που, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, κατευθύνονται ετησίως σε δραστηριότητες επιβλαβείς για το περιβάλλον.
«Η Αρμενία αξίζει τα εύσημα επειδή άγγιξε το “ταμπού” των διαπραγματεύσεων για τη βιοποικιλότητα: τις επιδοτήσεις στη γεωργία, την αλιεία και άλλους τομείς, οι οποίες συντηρούν ένα σύστημα που οδηγεί τη βιοποικιλότητα σε παγκόσμια κατάρρευση», δήλωσε ο Άλφρεντ ΝτεΤζέμις (Alfred DeGemmis), διευθυντής διεθνών πολιτικών της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Wildlife Conservation Society.
Αυτές οι επιζήμιες επιδοτήσεις θεωρούνται κρίσιμος παράγοντας για να καλυφθεί το τεράστιο χρηματοδοτικό κενό που απαιτείται για την προστασία της φύσης –ένα κενό που, σύμφωνα με το ερευνητικό ινστιτούτο Paulson Institute και άλλους φορείς, υπολογίζεται σε περίπου 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Ενόψει των συνομιλιών, από όλες τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν τα κράτη το 2022, η μεταρρύθμιση των επιδοτήσεων αποδείχθηκε ένα από τα πλέον δυσεπίλυτα ζητήματα.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στο Ερεβάν, δρομολογήθηκαν τρεις πρωτοβουλίες προκειμένου να βοηθήσουν τις χώρες να σημειώσουν πρόοδο σε αυτόν τον τομέα. Μία εξ αυτών είναι ένας συνασπισμός, υπό την ηγεσία της Κολομβίας και της Φινλανδίας, που στοχεύει στη σύγκληση υπουργικών κλιμακίων για την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, εμπειριών και στρατηγικών.
«Δεν χρειάζεται να ξοδεύουμε περισσότερα για να καλύψουμε το χρηματοδοτικό κενό για τη βιοποικιλότητα· πρέπει να ξοδεύουμε πιο έξυπνα», δήλωσε σε σχετική ανακοίνωση η Μαρίνα φον Βάισενμπεργκ (Marina Von Weissenberg), ανώτερη σύμβουλος της φινλανδικής κυβέρνησης και συμπρόεδρος της εν λόγω προσπάθειας. «Οι κυβερνήσεις έχουν τώρα μια πραγματική ευκαιρία να αναδιαρθρώσουν τις δημόσιες δαπάνες με γνώμονα τις μελλοντικές γενιές, ωστόσο δεν μπορούν να το πετύχουν μόνες τους. Ο διεθνής συντονισμός είναι κομβικής σημασίας για να αποκτήσουν οι κυβερνήσεις την αυτοπεποίθηση να ηγηθούν αυτής της αλλαγής».
Ένα ακόμη αντικείμενο των διαπραγματεύσεων ήταν ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της προηγούμενης παγκόσμιας διάσκεψης στο Κάλι της Κολομβίας το 2024: ένα ταμείο μέσω του οποίου οι φαρμακευτικές και άλλες βιομηχανίες, που βασίζονται στη βιοποικιλότητα, θα συνεισφέρουν στις προσπάθειες προστασίας. Από τη λειτουργία του το 2025, το εγχείρημα αντιμετωπίζει δυσκολίες, έχοντας συγκεντρώσει μόλις 10.000 δολάρια. Οι σύνεδροι στο Ερεβάν επαναβεβαίωσαν το προτεινόμενο ποσοστό συνεισφοράς για τις μεγάλες εταιρείες: το 1% των κερδών τους. Ωστόσο, η συμμετοχή στο ταμείο παραμένει εθελοντική και μένει να φανεί ποια θα είναι η εξέλιξή του.
Καθ’ όλη τη διάρκεια των συνομιλιών, αρκετοί ακτιβιστές εξέφρασαν την έντονη απογοήτευσή τους, εκφράζοντας φόβους ότι η παγκόσμια συμφωνία του 2022 θα έχει την ίδια μοίρα με την προκάτοχό της, η οποία απέτυχε να εκπληρώσει στο ακέραιο έστω και έναν από τους παγκόσμιους στόχους της.
Η επόμενη συνάντηση θα λάβει χώρα το 2028 στο Εκουαδόρ.
Catrin Einhorn
THE NEW YORK TIMES
Πηγή – Commonality









