Το νησί-φάντασμα όπου οι επισκέπτες κάνουν ακόμη κράτηση – Χωρίς μόνιμους κατοίκους, υποδέχεται ταξιδιώτες τρεις μήνες τον χρόνο

Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι αυτό το μικροσκοπικό νησί, το Battle Harbour (Μπατλ Χάρμπορ), ένα ιστορικό ψαροχώρι-νησί στον Καναδά, μήκους περίπου 800 μέτρων, κάποτε έσφυζε από ψαράδες και εμπόρους.

Στην αποβάθρα έχουν μαζευτεί μερικοί μόνιμοι κάτοικοι. Τέσσερις ψαράδες με ανασηκωμένα μανίκια καθαρίζουν μπακαλιάρους. Πίσω τους, έμποροι με κοστούμια και κι άλλοι ψαράδες με αδιάβροχα λαδόπανα ποζάρουν για ομαδική φωτογραφία μπροστά σε ένα λευκό ξύλινο κτίριο με κοκκινωπά πλαίσια. Καθώς όμως το μικρό πλοίο πλησιάζει, κάτι δεν πάει καλά: όλοι είναι γκρίζοι σαν τον ουρανό και κανείς δεν κουνιέται.

Η Τζένιφερ Μπέιν, που ταξίδεψε ως εκεί για λογαριασμό του ΒBC, θυμάται τότε πού βρίσκεται. Ο τόπος συστήνεται με περηφάνια ως «εννιά μίλια μακριά από το κανονικό». Οι άνθρωποι αυτοί έζησαν γύρω στο 1900, όταν το μικρό νησί στα ανοιχτά του Λαμπραντόρ ήταν η παγκόσμια πρωτεύουσα του αλατισμένου μπακαλιάρου. Σήμερα είναι χάρτινα ομοιώματα σε φυσικό μέγεθος, φτιαγμένα από φωτογραφίες του αρχείου.

Χωρίς αυτοκίνητα, χωρίς σήμα κινητού

«Καλώς ήρθατε στο Μπάτλ Χάρμπορ», λέει ο Πίτερ Μπουλ, εκτελεστικός διευθυντής του Ιστορικού Καταπιστεύματος του νησιού, καθώς οι επισκέπτες κατεβαίνουν από ένα ξύλινο σανίδι. Οι πρακτικές πληροφορίες έρχονται γρήγορα: μεσημεριανό στις 12:30, ξενάγηση στις 13:30. Μια οικογένεια αρκτικών αλεπούδων ζει στο παλιό νεκροταφείο. Δύο ιστορικοί πύργοι ασύρματης τηλεγραφίας πρέπει να σωθούν.

Σήμα κινητής δεν υπάρχει, μόνο ένα κοινόχρηστο σημείο ασύρματης σύνδεσης στο διαδίκτυο. Δίπλα στο δωμάτιό της στο Merchant Building, η Γουάντα Φάιφιλντ τής δείχνει έναν ασύρματο πομποδέκτη στον διάδρομο. «Αν υπάρξει πρόβλημα τη νύχτα, αν είστε άρρωστη ή χτυπήσετε, πατήστε αυτό το τετράγωνο κουμπί. Πείτε τους το πρόβλημα και ότι μένετε στο Merchant Building, γιατί πρέπει να ξέρουν σε ποιο σπίτι να έρθουν».

Παγόβουνα, φάλαινες και βόρειο σέλας

Η διαδρομή ως εκεί είναι από μόνη της περιπέτεια. Πρώτα πτήση για το Χάπι Βάλεϊ-Γκους Μπέι, μια πόλη με όνομα που μεταφράζεται «Ευτυχισμένη Κοιλάδα». Ακολουθούν πέντε ώρες οδήγηση στη δασωμένη εθνική οδό 510, χωρίς καμία υπηρεσία σχεδόν σε όλη τη διαδρομή. Από το Μέρις Χάρμπορ, ένα σκάφος τόσο μικρό που οι αποσκευές στοιβάζονται και στο μπάνιο διανύει 14,5 χιλιόμετρα ανάμεσα σε απόκρημνες ακτές και νησίδες.

Στη διαδρομή ίσως φανούν γλάροι, γαλάζιοι γλάροι, παγόβουνα και μικρές ρυγχοφάλαινες. Το νησί δέχεται επισκέπτες μόνο από τον Ιούνιο έως τις αρχές Σεπτεμβρίου. Τα πακέτα δύο διανυκτερεύσεων για δύο άτομα ξεκινούν από 1.570 καναδικά δολάρια, με διαμονή, μεταφορά, γεύματα και ξενάγηση.

Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι αυτό το μικροσκοπικό νησί, μήκους περίπου 800 μέτρων, κάποτε έσφυζε από ψαράδες και εμπόρους. Τη δεκαετία του 1770 ο Άγγλος έμπορος Τζον Σλέιντ ίδρυσε εδώ έναν εμπορικό σταθμό, που έγινε η πύλη προς τα πλούσια ψαροτόπια του Λαμπραντόρ. Ο αλατισμένος μπακαλιάρος εξαγόταν στην Ευρώπη, στην Καραϊβική και πιο μακριά.

Στην ακμή του το νησί είχε νοσοκομείο, σχολείο, εκκλησία, σταθμό ασυρμάτου και περίπου 300 μόνιμους κατοίκους, ενώ χιλιάδες εποχικοί ψαράδες περνούσαν κάθε χρόνο. Μια καταστροφική πυρκαγιά το 1930, η μείωση των ιχθυαποθεμάτων και ένα επαρχιακό πρόγραμμα επανεγκατάστασης τη δεκαετία του 1960 το άδειασαν σταδιακά. Τη δεκαετία του 1970 έφυγαν και οι τελευταίοι μόνιμοι κάτοικοι. Το τελειωτικό χτύπημα ήρθε στις 2 Ιουλίου 1992, όταν η ομοσπονδιακή απαγόρευση της αλιείας μπακαλιάρου άφησε μονομιάς χωρίς δουλειά 30.000 ανθρώπους σε Νέα Γη και Λαμπραντόρ.

Ο Μπουλ δουλεύει εδώ από το 2013. Ο παππούς του ψάρευε στις ακτές του Λαμπραντόρ πριν από πάνω από έναν αιώνα. Κάθε Σεπτέμβριο γυρίζει στο σπίτι του στο Σεντ Τζονς με αρκετό μπακαλιάρο, καλαμάρι, σκουμπρί και άγρια μούρα για όλο τον χειμώνα. «Όταν πεθάνω, οι στάχτες μου θα σκορπιστούν εκεί που μαζεύω κόκκινα αγριόμουρα», εκμυστηρεύεται, «και θα ξαναγυρίσω ως αγριόμουρο».

Η αναγέννηση του Μπάτλ Χάρμπορ ως καταφυγίου ησυχίας

Ο Νέλσον Σμιθ βοήθησε στην αναστήλωση των κτιρίων και κάνει ξεναγήσεις εδώ σχεδόν τρεις δεκαετίες. «Κάθε κτίριο θα μυρίζει διαφορετικά, ανάλογα με το τι φυλούσαν μέσα», υπόσχεται με βαριά τοπική προφορά. «Αν μ’ ακούσετε να λέω λέξη που δεν καταλαβαίνετε, σταματήστε με και θα σας την εξηγήσω». Η αποθήκη του χοιρινού μυρίζει ακόμη αχνά μελάσα. Στην αποθήκη του αλατιού υπάρχει ακόμη το ορυκτό που διατηρεί τον μπακαλιάρο.

«Τον αλατισμένο μπακαλιάρο μου τον θέλω δύο χρονών», λέει, και εξηγεί πώς τα ψάρια καθαρίζονταν, αλατίζονταν και στέγνωναν σε υπερυψωμένες ξύλινες πλατφόρμες στον αέρα. Στη σοφίτα της ίδιας αποθήκης, ο Αμερικανός εξερευνητής Ρόμπερτ Πίρι έδωσε το 1909 δύο συνεντεύξεις Τύπου και διακήρυξε ότι είχε φτάσει στον Βόρειο Πόλο. Την πρώτη του αναφορά για την αποστολή τη μετέδωσε από τον κοντινό σταθμό Μαρκόνι στους «Νιου Γιορκ Τάιμς».

Στο δωμάτιό της, το Harry Smith Room, δεν υπάρχει τηλεόραση. Ένα πάπλωμα σκεπάζει το ξύλινο κρεβάτι, μια θερμάστρα παλεύει με την ψύχρα, και ο μόνος ήχος είναι η ησυχία. Στο βιβλίο επισκεπτών κάποιος έχει γράψει: «Η καλύτερη θέα του νησιού. Το παγόβουνο χωρούσε ολόκληρο στο παράθυρό μας».

Στο δείπνο, με ψάρι της Αρκτικής, τηγανητό μπακαλιάρο και πίτα με κρέας άλκης σε κοινόχρηστα τραπέζια, η κουβέντα πάει στο βόρειο σέλας. Η νύχτα περνά με άγρυπνες ματιές από το παράθυρο. Το ξημέρωμα η τύχη είναι καλύτερη: στο παλιό νεκροταφείο, οι αλεπούδες βγαίνουν από τη φωλιά τους σε μια βραχώδη πλαγιά. Το μονοπάτι συνεχίζει, περνά από ένα μνημείο για τρεις άνδρες που σκοτώθηκαν σε συντριβή υδροπλάνου το 1976 και φτάνει στους πύργους Μαρκόνι.

Τα συντρίμμια του υδροπλάνου τα είχαν βρει τότε δύο αγόρια του τόπου, ένα από τα οποία ήταν ο Σμιθ. Οι πύργοι Μαρκόνι, χτισμένοι το 1906 και ξαναχτισμένοι το 1931, είναι το τελευταίο σωζόμενο ζεύγος του είδους τους στη Βόρεια Αμερική. «Είναι ξεχωριστοί και σημαντικό κομμάτι του ορίζοντα εδώ», λέει ο Μπουλ. Το καταπίστευμα προσπαθεί να συγκεντρώσει 200.000 καναδικά δολάρια για την επισκευή τους.

Στο απέναντι νησί Γκρέιτ Καριμπού, η ταχυδρόμος και ερασιτέχνις φωτογράφος Τάνια Ράσελ μαζεύει μύρτιλα. Αγαπά, λέει, «την ησυχία, το νερό, τον αλμυρό αέρα, τα πουλιά, τις αλεπούδες, τα πάντα στο Μπάτλ Χάρμπορ. Και γνωρίζεις πολλούς υπέροχους ανθρώπους». Στο τελευταίο πρωινό, ένα από τα ομοιώματα στην τραπεζαρία δείχνει ένα σοβαρό αγόρι ανάμεσα σε δύο τεράστιους μπακαλιάρους. Είναι φτιαγμένο από μια διάσημη ασπρόμαυρη φωτογραφία του νησιού, πάνω από έναν αιώνα πριν. Το αγόρι, ο Βίκτορ Κρόουτσερ, είναι θαμμένο στο νησί.

Πηγή – iefimerida

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy