Ρίζος Ρίζος: Από τη σχολή της Μόσχας και τα «κάστρα» της ΔΕΗ στις offshore, τα 750.000 ευρώ της Κύπρου και τη σύλληψη για το «Χωριάτικο»

Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες το όνομα του Ρίζου Ρίζου ήταν συνδεδεμένο με τη ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ.

Από τους διαδρόμους των συνδικαλιστικών γραφείων και τις κομματικές οργανώσεις της Αριστεράς μέχρι τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, τις υπεράκτιες εταιρείες και τους τραπεζικούς λογαριασμούς στην Κύπρο, ο Ρίζος Ρίζος διέγραψε μια διαδρομή που δύσκολα θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη. Ένας άνθρωπος που γνώρισε από μέσα τους μηχανισμούς εξουσίας του συνδικαλισμού, απέκτησε ισχυρά ερείσματα στη ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, βρέθηκε στο επίκεντρο πολιτικών αντιπαραθέσεων και οικονομικών ελέγχων και σήμερα το όνομά του εμπλέκεται στην πολύκροτη υπόθεση της αλυσίδας αρτοποιείων «Το Χωριάτικο».

Η σύλληψη του πρώην οργανωτικού γραμματέα της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, στο πλαίσιο της μεγάλης επιχείρησης της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, αποτελεί μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες πτυχές της έρευνας για το κύκλωμα φορολογικής απάτης, με πρωταγωνιστή τον επιχειρηματία Άγγελο Γιαννακόπουλο.

Οι αρχές ερευνούν ένα πολυδαίδαλο δίκτυο εκατοντάδων εταιρειών και οικονομικές παραβάσεις που, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, αγγίζουν τα 100 εκατομμύρια ευρώ.

Στον στενό κύκλο του Άγγελου Γιαννακόπουλου

Ο Ρίζος Ρίζος δεν εμφανίζεται στην υπόθεση ως ένα πρόσωπο που απλώς γνώριζε τον επιχειρηματία. Σύμφωνα με πληροφορίες, φέρεται να ανήκε στον στενό κύκλο συνεργατών του Άγγελου Γιαννακόπουλου, διατηρώντας σχέση εμπιστοσύνης μαζί του και έχοντας αναλάβει έναν ιδιαίτερο ρόλο στη λειτουργία του εταιρικού μηχανισμού που βρίσκεται στο μικροσκόπιο των διωκτικών αρχών.

Ειδικότερα, ερευνάται εάν λειτουργούσε ως ενδιάμεσος ανάμεσα στον επιχειρηματία και σε πρόσωπα-«αχυρανθρώπους», οι οποίοι φέρονται να αναλάμβαναν τυπικά επιχειρήσεις χωρίς να έχουν τον ουσιαστικό έλεγχό τους.

Η διαδρομή του από υπάλληλος σε ισχυρός συνδικαλιστής

Για να κατανοήσει, ωστόσο, κανείς ποιος είναι ο Ρίζος Ρίζος, πρέπει να γυρίσει αρκετές δεκαετίες πίσω, τότε που ένας 19χρονος εργαζόμενος περνούσε για πρώτη φορά την πόρτα της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού, χωρίς ίσως να φαντάζεται ότι η επαγγελματική του ζωή θα ταυτιζόταν με έναν από τους ισχυρότερους συνδικαλιστικούς μηχανισμούς της χώρας.

Η ΔΕΗ αποτέλεσε για τον Ρίζο κάτι πολύ περισσότερο από έναν χώρο εργασίας. Ήταν το πεδίο στο οποίο οικοδόμησε την προσωπική του επιρροή, ανέπτυξε πολιτικές σχέσεις, συμμετείχε σε εσωτερικές συγκρούσεις και αναδείχθηκε σε ένα από τα πρόσωπα που γνώριζαν όσο λίγοι τις ισορροπίες στο εσωτερικό της ΓΕΝΟΠ.

Τα πρώτα του βήματα στον συνδικαλισμό έγιναν μέσα από το ΚΚΕ. Σε μια εποχή κατά την οποία οι κομματικές οργανώσεις είχαν καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία των μεγάλων συνδικάτων, ο νεαρός τότε Ρίζος Ρίζος εντάχθηκε στον μηχανισμό της κομμουνιστικής Αριστεράς και ακολούθησε την πορεία στελεχών που εκπαιδεύονταν όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ταξίδεψε στη Σοβιετική Ένωση και φοίτησε στη σχολή ΚΟΥΤΒ της Μόσχας, αποκτώντας συνδικαλιστική εκπαίδευση. Ήταν μια περίοδος κατά την οποία η Μόσχα αποτελούσε σημείο αναφοράς για το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα και η εκπαίδευση στελεχών στην τότε Σοβιετική Ένωση αποτελούσε σημαντικό εφόδιο για την κομματική και συνδικαλιστική τους εξέλιξη.

Η πολιτική του διαδρομή, ωστόσο, δεν έμεινε αμετάβλητη. Ο Ρίζος απομακρύνθηκε από το ΚΚΕ και αργότερα εντάχθηκε στον Συνασπισμό, διατηρώντας στενή σχέση με τον πολιτικό χώρο που στη συνέχεια αποτέλεσε τον βασικό κορμό του ΣΥΡΙΖΑ.

Στο συνδικαλιστικό πεδίο, την ίδια περίοδο, η επιρροή του μεγάλωνε. Επί 18 χρόνια κατείχε τη θέση του οργανωτικού γραμματέα της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, ενός αξιώματος που του επέτρεπε να βρίσκεται στην καρδιά των εσωτερικών διεργασιών της ομοσπονδίας. Δεν ήταν από τα πρόσωπα που περιορίζονταν στις δημόσιες εμφανίσεις και στις τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις. Η δύναμή του βρισκόταν κυρίως στην οργανωτική δουλειά, στις συμμαχίες και στην ικανότητά του να επηρεάζει τους συσχετισμούς μεταξύ των παρατάξεων.

Η παρουσία του συνδέθηκε με την εποχή κατά την οποία η ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ αποτελούσε έναν από τους ισχυρότερους συνδικαλιστικούς πόλους της χώρας.

Σε αυτό το περιβάλλον, ο Ρίζος Ρίζος ανέπτυξε στενές συνδικαλιστικές σχέσεις με τον Νίκο Φωτόπουλο, ο οποίος αργότερα αναδείχθηκε σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της ομοσπονδίας. Η μεταξύ τους συνεργασία είχε ιδιαίτερη σημασία στους εσωτερικούς συσχετισμούς, καθώς η παράταξη που συνδεόταν με τον Ρίζο διέθετε τη δική της οργανωμένη δύναμη.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2012, παρά τις πολιτικές περιπέτειες που είχαν προηγηθεί, η συνδικαλιστική του παράταξη κατάφερε να εκλέξει δύο εκπροσώπους στο διοικητικό συμβούλιο της ΓΕΝΟΠ, την ώρα που η επίσημη παράταξη του ΣΥΡΙΖΑ εξέλεξε μόλις έναν. Η εξέλιξη αυτή έδειχνε ότι η προσωπική του επιρροή στον χώρο της ΔΕΗ δεν εξαρτιόταν αποκλειστικά από την κομματική του ταυτότητα.

Ο Ρίζος, άλλωστε, δεν ήταν ένας συνδικαλιστής που απέφευγε τις δημόσιες συγκρούσεις. Το 2008 είχε απευθυνθεί στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταγγέλλοντας χειρισμούς που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, είχαν προκαλέσει ζημία δισεκατομμυρίων ευρώ στη ΔΕΗ. Οι καταγγελίες του εντάσσονταν στο κλίμα έντονης αντιπαράθεσης που επικρατούσε τότε για τις επιχειρηματικές επιλογές και τη διοίκηση της επιχείρησης.

Η μεγάλη ανατροπή στην πορεία του ήρθε το 2011. Τότε άρχισαν να έρχονται στο φως πληροφορίες για ένα πλέγμα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που είχε αναπτύξει παράλληλα με την πολύχρονη συνδικαλιστική του παρουσία.

Εργολαβικές εργασίες, εμπορικές δραστηριότητες, ακίνητα και επιχειρήσεις εστίασης εμφανίζονταν ανάμεσα στους τομείς στους οποίους φερόταν να είχε αναπτύξει οικονομικά συμφέροντα. Η εικόνα ενός ισχυρού συνδικαλιστή της Αριστεράς, ο οποίος ταυτόχρονα δραστηριοποιούνταν επιχειρηματικά σε διαφορετικούς κλάδους, προκάλεσε αντιδράσεις και άνοιξε έναν νέο κύκλο αντιπαράθεσης.

Η διαγραφή από τον ΣΥΡΙΖΑ και τα ταξίδια στο εξωτερικό

Τον Φεβρουάριο του 2011 ανακοίνωσε προσωρινή αποχή από τα καθήκοντά του στη ΓΕΝΟΠ, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ προχώρησε στη διαγραφή του.

Η διαγραφή του συνδέθηκε με τις αντιδράσεις για τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες. Οι αποκαλύψεις για τους λογαριασμούς στην Κύπρο, που επρόκειτο να προκαλέσουν νέα αναστάτωση, ήρθαν στο φως αργότερα, το 2013.

Ο ίδιος είχε αντιδράσει στις καταγγελίες, αποδίδοντας την επίθεση που δεχόταν σε προσπάθεια δυσφήμισής του εξαιτίας της συνδικαλιστικής του δράσης.

Οι offshore, η καταδίκη και η επαφή με τον Γιαννακόπουλο

Στο μεταξύ, η ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ είχε αρχίσει να απασχολεί τις ελεγκτικές και δικαστικές αρχές για μια σειρά οικονομικών υποθέσεων. Ανάμεσά τους ξεχώριζε εκείνη που έμεινε γνωστή ως «ΓΕΝΟΠ Tours», μια υπόθεση που προκάλεσε αίσθηση, καθώς αφορούσε τη διαχείριση σημαντικών χρηματικών ποσών που είχαν διατεθεί από τη ΔΕΗ προς τη συνδικαλιστική ομοσπονδία.

Στο μικροσκόπιο μπήκαν ταξίδια στο εξωτερικό, φιλοξενίες, συνέδρια, γεύματα, δώρα και αναθέσεις μελετών, με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς να αναζητούν εάν υπήρχαν αδικαιολόγητες ή υπερκοστολογημένες δαπάνες.

Η φερόμενη ζημία που εξεταζόταν είχε προσδιοριστεί σε περισσότερα από 1,1 εκατ. ευρώ, ενώ ανάμεσα στα οικονομικά στοιχεία που είχαν προκαλέσει ερωτήματα περιλαμβάνονταν ένα άτοκο δάνειο 500.000 ευρώ από τη ΔΕΗ προς τη ΓΕΝΟΠ και ποσό 300.000 ευρώ για μελέτη, η οποία, σύμφωνα με τις τότε καταγγελίες, δεν είχε εκπονηθεί.

Η υπόθεση πήρε τον δρόμο της Δικαιοσύνης. Για πρώτη φορά, πρόσωπα που επί χρόνια είχαν βρεθεί στην πρώτη γραμμή του συνδικαλισμού καλούνταν να δώσουν εξηγήσεις για τον τρόπο διαχείρισης χρημάτων της ομοσπονδίας.

Το 2013 ήρθε να προστεθεί ένα ακόμη κεφάλαιο στην οικονομική διαδρομή του Ρίζου Ρίζου. Αυτή τη φορά, το ενδιαφέρον στράφηκε εκτός ελληνικών συνόρων, σε τραπεζικούς λογαριασμούς στην Κύπρο και σε μια υπεράκτια εταιρεία με έδρα το Μπελίζ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, η Αρχή για το Ξέπλυμα Χρήματος είχε εντοπίσει και διερευνήσει ποσό 750.000 ευρώ που συνδεόταν με offshore εταιρεία.

Οι ελεγκτικές αρχές επιχείρησαν να διαπιστώσουν την προέλευση των κεφαλαίων, εάν αυτά είχαν δηλωθεί στις αρμόδιες φορολογικές αρχές και κατά πόσον μπορούσαν να δικαιολογηθούν από τα εισοδήματα που είχαν εμφανιστεί στις φορολογικές δηλώσεις.

Στο πλαίσιο της ίδιας έρευνας είχαν δημοσιοποιηθεί πληροφορίες για τη δέσμευση τεσσάρων ακινήτων της οικογένειας Ρίζου, ενώ εξεταζόταν και ενδεχόμενη σχέση των κεφαλαίων με παλαιότερες οικονομικές υποθέσεις της ΓΕΝΟΠ.

Για έναν άνθρωπο που είχε περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στον συνδικαλισμό, η εικόνα των λογαριασμών στην Κύπρο και της offshore εταιρείας προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. 

Η δικαστική περιπέτεια της ΓΕΝΟΠ είχε συνέχεια. Στις 31 Μαΐου 2018, το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων της Αθήνας εξέδωσε την απόφασή του για την υπόθεση των χρηματοδοτήσεων της ΔΕΗ προς την ομοσπονδία κατά την περίοδο 2008-2010.

Από τους δεκάδες κατηγορούμενους, οι περισσότεροι απαλλάχθηκαν. Επτά, ωστόσο, πρώην συνδικαλιστικά στελέχη κρίθηκαν ένοχα για απάτη. Ανάμεσά τους ο Ρίζος Ρίζος, ο Νίκος Φωτόπουλος και μία από τις κόρες του πρώην οργανωτικού γραμματέα.

Στον Ρίζο επιβλήθηκε ποινή πέντε ετών, με την έφεση να έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα.

Τα χρόνια πέρασαν, ο Ρίζος αποχώρησε λόγω συνταξης από την ενεργό συνδικαλιστική δράση και τη ΔΕΗ, όχι όμως και από τον επιχειρηματικό κόσμο.

Το όνομά του επανέρχεται σήμερα με αφορμή τη σχέση του με τον Άγγελο Γιαννακόπουλο, τον επιχειρηματία που βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας για την αλυσίδα αρτοποιείων «Το Χωριάτικο».

Ο πρώην συνδικαλιστής φέρεται να είχε αναλάβει έναν ιδιαίτερα κρίσιμο ρόλο. Οι πληροφορίες τον εμφανίζουν ως άνθρωπο που συνέδεε τον Άγγελο Γιαννακόπουλο με πρόσωπα τα οποία αναλάμβαναν την τυπική διαχείριση εταιρειών. Οι διωκτικές αρχές εξετάζουν εάν συμμετείχε στην επιλογή, στην επικοινωνία ή στον συντονισμό αυτών των προσώπων και εάν γνώριζε τον πραγματικό σκοπό των εταιρικών μεταβολών.

Η σχέση του με τον επιχειρηματία περιγράφεται ως στενή, ενώ πληροφορίες κάνουν λόγο για συνεργασία που ξεπερνούσε τα όρια μιας απλής προσωπικής γνωριμίας.

Η εμπλοκή του στην υπόθεση των αρτοποιείων έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αρχές επιχειρούν να χαρτογραφήσουν ένα ευρύ δίκτυο επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, να εντοπίσουν τις διαδρομές των χρημάτων και να διαπιστώσουν ποια πρόσωπα είχαν τον πραγματικό έλεγχο των εταιρειών.

Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στους τυπικούς διαχειριστές. Επικεντρώνεται κυρίως σε εκείνους που φέρονται να οργάνωναν τον μηχανισμό, να καθόριζαν τις εταιρικές μεταβολές και να διαχειρίζονταν τις οικονομικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο οι ερευνητές επιχειρούν να προσδιορίσουν τον ρόλο του Ρίζου Ρίζου, ενός ανθρώπου με μακρά εμπειρία στη διαχείριση σχέσεων και συσχετισμών, ο οποίος, σύμφωνα με τις πληροφορίες της υπόθεσης, είχε αποκτήσει θέση εμπιστοσύνης στο περιβάλλον του Άγγελου Γιαννακόπουλου.

Πηγή – iefimerida

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy