Σερβία: Ο πολιτικός «σεισμός» και η επόμενη μέρα

Γιώργος Παυλόπουλος

Το αποτέλεσμα των (πρόωρων) εκλογών στη Σερβία συνιστά ένα πολιτικό σεισμό μεγάλης ισχύος, από πολλές απόψεις. Κι αυτό είναι κάτι που δεν πρόκειται να αλλάξει ανεξαρτήτως της έκβασης που τελικώς θα έχει αυτό το πρωτόγνωρο, σε μεγάλο βαθμό, πολιτικό εγχείρημα, το οποίο αποτελεί γνήσιο τέκνο ενός μεγαλειώδους λαϊκού κινήματος, με πρωταγωνίστρια τη νεολαία.

Ο θρίαμβος της επονομαζόμενης «Λίστας των Φοιτητών» – αν και κατά βάση απαρτιζόταν από μη φοιτητές – που κατέγραψε ποσοστό άνω του 50% και διασφάλισε την απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, αποτελεί μια εξέλιξη την οποία ουδείς μπορεί και δικαιούται να παρακάμψει. Είτε από τους «πάνω», που έχουν λόγους να ανησυχούν είτε από τους «κάτω», που έχουν ξαφνικά στα χέρια τους μια εξουσία με την οποία πιθανότατα δεν έχουν καν σκεφτεί τι θα κάνουν.

Φυσικά, δεν είναι η πρώτη φορά διεθνώς που ένα πρωτοεμφανιζόμενο πολιτικό εγχείρημα κάνει τη μεγάλη ανατροπή. Σε αντίθεση, όμως, με την περίπτωση της Ενιαίας Λίστας στη Χιλή – για να πάρουμε μόνο ένα παράδειγμα – είναι η πρώτη ουσιαστικά φορά που η ανατροπή αυτή συντελείται χωρίς ο μεγάλος πρωταγωνιστής να αποτελεί κάποιο μέτωπο που διέθετε τη στήριξη και κομμάτων που προϋπήρχαν.

Άμεση δημοκρατία και «αστερίσκοι»

Αξίζει να σημειώσουμε, πολύ σύντομα, ότι ο τρόπος που συγκροτήθηκε η «Λίστα» και τα ψηφοδέλτιά της – που περιλάμβαναν 250 υποψήφιους, ακριβώς όσα και τα μέλη της σερβικής βουλής – έχει αρκετά στοιχεία άμεσης δημοκρατίας: Επιλογή από τις τοπικές επιτροπές και συνελεύσεις των φοιτητών, δικαίωμα βέτο σε ονόματα από την πλειοψηφία σε δεύτερη φάση αξιολόγησης και ψηφοφορίας, υιοθέτηση της ανακλητότητας και της εναλλαγής για τους εκλεγέντες και πολλά ακόμη. Και την ίδια στιγμή, αποκλεισμός όλων των εν ενεργεία και πρώην βουλευτών και υψηλόβαθμων στελεχών άλλων κομμάτων.

Δικαίως, φυσικά, θα σημειώσουν πολλοί ότι στον κατάλογο των υποψηφίων και των εκλεγέντων (κάπου 135-140, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις), υπάρχουν και ονόματα που μόνο αισιοδοξία δεν εμπνέουν. Όπως είναι, για παράδειγμα, του προέδρου της – βουτηγμένης στη διαπλοκή και το χρήμα – μπασκετικής Euroleague, Ντέγιαν Μποντίρογκα, ο οποίος προφανώς δεν βρέθηκε στη συγκεκριμένη θέση κρατώντας… γαρύφαλλα.

Ταυτόχρονα, μια σχετικά πρόχειρη ματιά στο «πρόγραμμα των 11 σημείων» που αποτέλεσε το εκλογικό μανιφέστο της «Λίστας» μπορεί επίσης να αποτελέσει αιτία αρκετών σοβαρών επιφυλάξεων, έστω κι είναι φανερό ότι αφουγκράζεται τις λαϊκές ανάγκες και τη γενικευμένη οργή. Δεν είναι δύσκολο, άλλωστε, να διαπιστωθεί πως υπάρχουν εκεί αρκετές αντιφάσεις και αοριστίες, ενώ απουσιάζει οποιαδήποτε αναφορά από τα μείζονα ζητήματα του πολέμου, της ΕΕ, των διεθνών σχέσεων.

Αυτό σημαίνει, πρακτικά, ότι η πορεία που θα πάρει η νέα κυβέρνηση, όπως και τα πρόσωπα που θα τη στελεχώσουν, αποτελούν ανοιχτά στοιχήματα. Θα κριθούν δε εν πολλοίς στη συνέχεια που θα έχει το ίδιο το κίνημα που γέννησε τη «Λίστα», τη συνέχεια της ενεργούς παρέμβασής του και την αναμέτρηση με το δέλεαρ της επανάπαυσης και της ανάθεσης.

Η Κόκκινη Πρωτοβουλία

«Το σημαντικότερο είναι αυτό που θα συμβεί μετά τις εκλογές. Είναι απολύτως ρεαλιστικό να υποθέσουμε ότι η κοινωνική και οικονομική κρίση, όπως συμβαίνει και σε άλλες χώρες, θα οδηγήσει σε μια ασταθή και άλυτη κατάσταση, στην οποία δεν θα είναι εύκολο ούτε να σχηματιστεί κυβέρνηση ούτε να διατηρηθεί στην εξουσία. Επιπλέον, με βάση τις έως τώρα εμπειρίες, είναι πιθανό να εκδηλωθούν προκλήσεις, πράξεις δολιοφθοράς και συγκρούσεις ακριβώς πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις εκλογές», όπως σημείωναν προεκλογικά οι σύντροφοι της Κόκκινης Πρωτοβουλίας.

Ξεκαθαρίζοντας, παράλληλα, πως εάν η «Λίστα των Φοιτητών» καταφέρει «να αναλάβει την εξουσία και παραμείνει σε αυτήν αρκετό καιρό ώστε να αρχίσει να κυβερνά, είναι σχεδόν βέβαιο ότι η επόμενη κίνησή της θα είναι να διαλύσει, μετά το SNS (το κόμμα του απερχόμενου προέδρου Βούτσιτς) και τα απομεινάρια του κινήματος που την έφερε στην εξουσία. Μια τεχνοκρατική κυβέρνηση θα κάνει ό,τι μπορεί για να διασφαλίσει ότι δεν θα ξαναεμφανιστούν ποτέ συνελεύσεις ολομέλειας (πλήρεις συνελεύσεις), λαϊκές συνελεύσεις και διαδηλώσεις ως εκφράσεις της αυτοκυβέρνησης των μαζών. Το επόμενο καθήκον μας, επομένως, θα είναι να αντισταθούμε και σε τέτοιες απόπειρες της νέας εξουσίας»

Ακόμη κι έτσι, ωστόσο, το εκλογικό αποτέλεσμα απέδειξε ότι ένας λαός που μάχεται αποφασισμένος και με διάρκεια μπορεί να επιβάλει τον δικό του νόμο και να νικά. Και μάλιστα, απέναντι σε ένα καθεστώς με πολυπλόκαμους και ισχυρούς μηχανισμούς, που δεν είχε διστάσει τα δύο προηγούμενα χρόνια να καταφύγει στην άγρια καταστολή προκειμένου να παρατείνει την 14ετή παρουσία του στην εξουσία.

Το κρίσιμο είναι να έχει συνείδηση πως η αναμέτρηση δεν τελειώνει στις κάλπες – το μεγάλο διακύβευμα θα κριθεί μετά.

Πηγή – Prin

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy