Θεραπεία στο εξωτερικό χωρίς να πληρώνει πρώτα ο ασθενής

• Την άρση των οικονομικών και γραφειοκρατικών εμποδίων που δυσκολεύουν την πρόσβαση των ασθενών σε θεραπείες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες προωθεί ο ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Γεωργίου.
• Με έκθεσή του στο Ευρωκοινοβούλιο, εισηγείται την απευθείας πληρωμή των εξόδων θεραπείας μεταξύ των αρμόδιων φορέων, ώστε οι ασθενείς να μην υποχρεώνονται να προκαταβάλλουν μεγάλα ποσά.
• Παράλληλα, ζητεί την κάλυψη των εξόδων ταξιδιού και διαμονής για οικονομικά ευάλωτους ασθενείς, καθώς και ειδικές διευκολύνσεις για παιδιά και άτομα με χρόνιες, σπάνιες ή πολύπλοκες παθήσεις, με στόχο την ισότιμη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.

Του Κωστή Πιτσιλλούδη

Την κατάργηση της υποχρέωσης των ασθενών να προκαταβάλλουν το κόστος της θεραπείας τους σε άλλο κράτος μέλος και να αναμένουν στη συνέχεια την επιστροφή των χρημάτων προτείνει ο Ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Γεωργίου, με έκθεση που κατέθεσε στην Επιτροπή Δημόσιας Υγείας του Ευρωκοινοβουλίου (SANT).

Η έκθεση εισηγείται την απευθείας πληρωμή μεταξύ των αρμόδιων φορέων των κρατών-μελών, κάλυψη των εξόδων ταξιδιού και διαμονής για οικονομικά ευάλωτους ασθενείς και ειδικές διευκολύνσεις για παιδιά, χρονίως πάσχοντες και ασθενείς με σπάνιες ή πολύπλοκες παθήσεις.

Το κείμενο βρίσκεται στο στάδιο της εξέτασης των τροπολογιών και σύμφωνα με τον μέχρι στιγμής προγραμματισμό, αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία στην αρμόδια επιτροπή τον Δεκέμβριο. Εφόσον εγκριθεί, θα οδηγηθεί στην Ολομέλεια στις αρχές του 2027, με επικρατέστερο χρονικό σημείο τον Φεβρουάριο.

Η έκθεση τονίζει ότι η δυνατότητα ενός ασθενούς να λάβει θεραπεία σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν πρέπει να εξαρτάται από τα χρήματα που διαθέτει. Προτείνει, συνεπώς, το κόστος της θεραπείας να καταβάλλεται απευθείας από τον αρμόδιο φορέα, χωρίς να χρειάζεται να το πληρώσει πρώτα ο ασθενής. Για όσους έχουν χαμηλά εισοδήματα, προτείνεται επίσης να καλύπτονται τα έξοδα ταξιδιού και διαμονής.

Διευκρινίζεται ότι η έκθεση τονίζει πως η διασυνοριακή περίθαλψη πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά προς ισχυρά, καθολικά και δημόσια χρηματοδοτούμενα εθνικά συστήματα υγείας και όχι να απαλλάσσει τα κράτη από την ευθύνη παροχής ποιοτικής περίθαλψης στους πολίτες τους.

Δικαίωμα κυρίως για όσους μπορούν να πληρώσουν

Η ευρωπαϊκή Οδηγία για τα δικαιώματα των ασθενών στη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη εγκρίθηκε το 2011, με στόχο να επιτρέπει στους πολίτες να λαμβάνουν θεραπεία σε άλλο κράτος-μέλος και να αποζημιώνονται από τη χώρα στην οποία είναι ασφαλισμένοι.

Δεκατρία χρόνια μετά την εφαρμογή της, ωστόσο, η αξιοποίησή της παραμένει περιορισμένη. Η ίδια η Κομισιόν έχει καταγράψει ως βασικά εμπόδια την ελλιπή ενημέρωση, τις πολύπλοκες διοικητικές διαδικασίες, την αβεβαιότητα για το ποσό που θα επιστραφεί και κυρίως την υποχρέωση του ασθενούς να καταβάλει πρώτα το κόστος.

Στην πράξη, ένας ασφαλισμένος μπορεί να λάβει θεραπεία σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, να πληρώσει τον πάροχο και στη συνέχεια να ζητήσει επιστροφή χρημάτων. Η αποζημίωση δεν μπορεί κατά κανόνα να υπερβαίνει το ποσό που θα κατέβαλλε το σύστημα υγείας της χώρας του για την ίδια θεραπεία. Τυχόν διαφορά στην τιμή, καθώς και τα έξοδα ταξιδιού και διαμονής, μπορεί να παραμείνουν στον ασθενή.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα ευρωπαϊκό δικαίωμα, το οποίο τυπικά αναγνωρίζεται σε όλους, ασκείται ευκολότερα από όσους διαθέτουν εισόδημα, αποταμιεύσεις, πρόσβαση σε πίστωση και την ικανότητα να κινηθούν μέσα σε ένα σύνθετο γραφειοκρατικό σύστημα.

Μόλις 49 αιτήματα από την Κύπρο

Ενδεικτική της περιορισμένης χρήσης της Οδηγίας είναι η εικόνα της Κύπρου, καθώς, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Κομισιόν, το 2024 καταγράφηκαν στη χώρα μόλις 49 αιτήματα επιστροφής χρημάτων για διασυνοριακή περίθαλψη που δεν απαιτούσε προηγούμενη έγκριση.

Η Κύπρος συγκαταλέγεται στις 13 χώρες που υπέβαλαν λιγότερα από 1.000 αιτήματα, ενώ συνολικά στις χώρες που απέστειλαν στοιχεία καταγράφηκαν περισσότερα από 292.000.

Σημειώνεται ότι οι 49 αιτήσεις δεν αντιστοιχούν στο σύνολο των Κυπρίων που μετέβησαν στο εξωτερικό για θεραπεία. Δεν περιλαμβάνουν περιστατικά τα οποία καλύφθηκαν μέσω άλλων ευρωπαϊκών κανονισμών, κρατικών σχεδίων αποστολής ασθενών, διμερών ρυθμίσεων ή ιδιωτικής ασφάλισης. Καταδεικνύουν, όμως, ότι η συγκεκριμένη ευρωπαϊκή διαδικασία χρησιμοποιείται ελάχιστα στην Κύπρο.

Απευθείας πληρωμή μεταξύ των φορέων

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που προτείνει η έκθεση του ευρωβουλευτή του ΑΚΕΛ, Γιώργου Γεωργίου, είναι η δημιουργία μηχανισμού απευθείας οικονομικού διακανονισμού μεταξύ των αρμόδιων φορέων των δύο χωρών.

Αντί ο ασθενής να πληρώνει το νοσοκομείο ή το εξειδικευμένο κέντρο και να διεκδικεί αργότερα αποζημίωση, το κόστος θα καταβάλλεται απευθείας από τον αρμόδιο ασφαλιστικό φορέα. Ο ασθενής θα επιβαρύνεται μόνο με ενδεχόμενη διαφορά από το ποσό που καλύπτεται στη χώρα ασφάλισής του.

Η πρόταση μεταφέρει το οικονομικό βάρος από τον ασθενή προς το σύστημα υγείας. Το κράτος και οι ασφαλιστικοί φορείς διαθέτουν σαφώς μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα και διαπραγματευτική ισχύ από έναν άνθρωπο ο οποίος καλείται να εξασφαλίσει θεραπεία για τον ίδιο ή για μέλος της οικογένειάς του.

Προτείνεται επίσης όπως ο ασθενής λαμβάνει εκ των προτέρων σαφή γραπτή ενημέρωση για το ποσό που θα καλυφθεί, ώστε να γνωρίζει εάν θα προκύψει πρόσθετη επιβάρυνση. Παράλληλα, ζητείται να περιοριστούν οι απαιτήσεις για επίσημες μεταφράσεις και πιστοποιημένα έγγραφα, όταν οι πληροφορίες μπορούν να ανταλλάσσονται απευθείας και με ασφάλεια μεταξύ των αρμόδιων φορέων.

Κάλυψη ταξιδιού και διαμονής

Η έκθεση του Γ. Γεωργίου προτείνει ακόμη την τροποποίηση του άρθρου 7 της Οδηγίας, ώστε να μπορεί να καλύπτεται το κόστος ταξιδιού και διαμονής για ασθενείς που πληρούν εισοδηματικά κριτήρια ή βρίσκονται σε ευάλωτη οικονομική θέση.

Η αλλαγή μπορεί να θεωρηθεί ως κρίσιμη, καθώς ακόμη και όταν καλύπτεται το ιατρικό κόστος, τα αεροπορικά εισιτήρια, η διαμονή και οι τοπικές μετακινήσεις μπορούν να καταστήσουν τη θεραπεία απρόσιτη. Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο όταν απαιτούνται επανειλημμένες επισκέψεις ή όταν ο ασθενής χρειάζεται να συνοδεύεται από συγγενικό πρόσωπο.

Πρόσθετη πρόνοια ζητείται για τα έξοδα που συνδέονται με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για την ανάγκη ειδικής μεταφοράς, προσβάσιμης διαμονής ή παρουσίας συνοδού.

Ειδική προστασία για τα παιδιά

Ξεχωριστό μέρος της έκθεσης αφορά τα παιδιά που χρειάζονται θεραπεία σε άλλο κράτος-μέλος. Προτείνεται η ταχύτερη εξέταση των αιτημάτων και η υποχρεωτική κάλυψη των εξόδων ταξιδιού και διαμονής τόσο του παιδιού όσο και του γονέα ή κηδεμόνα που το συνοδεύει.

Ζητείται παράλληλα η δημιουργία εθνικών υπηρεσιών καθοδήγησης, οι οποίες θα βοηθούν τις οικογένειες να εντοπίζουν το κατάλληλο νοσοκομείο, να συγκεντρώνουν τα απαραίτητα έγγραφα και να ολοκληρώνουν τη διαδικασία χωρίς να αναγκάζονται να αναζητούν μόνες τους πληροφορίες από διαφορετικές υπηρεσίες.

Για ασθενείς με χρόνιες, προοδευτικές ή μακροχρόνιες παθήσεις προτείνονται πολυετείς άδειες, οι οποίες θα μπορούν να ανανεώνονται. Με τον τρόπο αυτό δεν θα απαιτείται νέα διαδικασία έγκρισης για κάθε επίσκεψη ή επαναλαμβανόμενη θεραπεία.

Η έκθεση εισηγείται επίσης την ενίσχυση των Ευρωπαϊκών Δικτύων Αναφοράς, στα οποία συνεργάζονται ειδικοί από διαφορετικές χώρες για σπάνιες και πολύπλοκες παθήσεις. Ζητείται σταθερότερη χρηματοδότηση, κάλυψη της εργασίας των επαγγελματιών υγείας που συμμετέχουν σε διασυνοριακές ιατρικές γνωματεύσεις και δυνατότητα πρόσβασης ασθενών σε κλινικές δοκιμές.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy