Πετρέλαιο: Το κρυφό κόστος των 40 δολαρίων το βαρέλι

Αν και οι ροές του πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχουν ξεπεράσει τα προπολεμικά επίπεδα ωστόσο οι τιμές του παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Οι παράγοντες της αγοράς, όπως ανέφερε ρεπορτάζ της Wall Street Journal,  εκφράζουν ανησυχία ότι η βελτίωση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται να μην είναι βιώσιμη, ιδίως εάν ξεσπάσουν εκ νέου εχθροπραξίες. Τα περιορισμένα παγκόσμια αποθέματα αφήνουν ελάχιστα περιθώρια για λάθη. Επιπλέον, η όλη επιχείρηση συνεπάγεται υψηλό κόστος, το οποίο τελικά μετακυλίεται στους καταναλωτές μέσω των τιμών στα πρατήρια καυσίμων.

H τιμή της αγοράς αποτελεί μόνο ένα μέρος αυτού που τελικά καθορίζει το κόστος μεταφοράς του αργού πετρελαίου σε ένα διυλιστήριο.

Το κόστος μεταφοράς

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που δημοσίευσε το πρακτορείο Reuters η μεταφορά περίπου 2 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ιαπωνία, με τη χρήση ενός υπερδεξαμενόπλοιου (VLCC), ενδέχεται να κοστίσει περίπου 81 εκατ. δολάρια. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 40,50 δολάρια το βαρέλι, σε σύγκριση με τα περίπου 9 εκατομμύρια δολάρια που κόστιζε ένα αντίστοιχο ταξίδι ένα χρόνο νωρίτερα. Με τα τρέχοντα ναύλα, το κόστος μεταφοράς και μόνο μπορεί να προσθέσει ένα τεράστιο ποσό στην αρχική αξία του πετρελαίου.

Σε κανονικές συνθήκες, η θαλάσσια μεταφορά είναι τόσο οικονομική που ελάχιστοι καταναλωτές τη λαμβάνουν υπόψη τους. Τα μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου μπορούν να μεταφέρουν περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια σε κάθε δρομολόγιο, επιτυγχάνοντας τεράστιες οικονομίες κλίμακας και επιτρέποντας στο πετρέλαιο να διανύσει τη μισή υφήλιο, χωρίς το κόστος μεταφοράς να υπερκαλύπτει την αξία του ίδιου του φορτίου.

Αυτό το σύστημα γίνεται πολύ πιο δαπανηρό όταν τα διαθέσιμα δεξαμενόπλοια είναι περιορισμένα ή όταν τα ταξίδια γίνονται πιο επικίνδυνα και χρονοβόρα, αναφέρει ρεπορτάζ του oilprices.com.

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας (EIA), τα ναύλα των δεξαμενόπλοιων έφτασαν σε επίπεδα-ρεκόρ τον Σεπτέμβριο, καθώς αυξήθηκε το κόστος ασφάλισης και τα πλοία ακολούθησαν μακρύτερες διαδρομές για να αποφύγουν ζώνες συγκρούσεων. Τα μεγαλύτερα σε διάρκεια ταξίδια δεσμεύουν επίσης τα πλοία για περισσότερες ημέρες, μειώνοντας ουσιαστικά τον διαθέσιμο στόλο δεξαμενόπλοιων, ακόμη και αν ο πραγματικός αριθμός των πλοίων παραμένει αμετάβλητος.

Συνεπώς, η διάκριση μεταξύ της αναγραφόμενης τιμής του αργού πετρελαίου και του κόστους παράδοσής του είναι καθοριστική. Για ένα διυλιστήριο, δεν έχει σημασία μόνο το κόστος του βαρελιού στον τερματικό σταθμό εξαγωγής. Τα ναύλα, η ασφάλιση, οι καθυστερήσεις και τα λοιπά έξοδα μεταφοράς ενσωματώνονται στο συνολικό οικονομικό κόστος τη στιγμή που το βαρέλι φτάνει στον προορισμό του.

Ένα παγκόσμιο «σημείο συμφόρησης» στις μεταφορές

Η τρέχουσα στενότητα στη διαθεσιμότητα δεξαμενόπλοιων προέκυψε καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις ανέτρεψαν τα παραδοσιακά πρότυπα του εμπορίου πετρελαίου. Οι επιθέσεις κατά της ναυτιλίας, τα αυξημένα ασφάλιστρα, οι αλλαγές στα δρομολόγια και η αύξηση των μεταφορτώσεων πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο έχουν απορροφήσει σημαντικό μέρος της μεταφορικής ικανότητας. Παράλληλα, η έντονη ζήτηση για πλοία σε αρκετές βασικές διαδρομές έχει εκτινάξει τα ναύλα σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στις ροές του πετρελαίου. Tο κόστος μεταφοράς από την ακτή του Κόλπου των ΗΠΑ προς την Ασία έφτασε πρόσφατα περίπου τα 80 εκατ. δολάρια ανά φορτίο, καθιστώντας το αμερικανικό αργό πετρέλαιο ασύμφορο για τα διυλιστήρια της Ασίας. Αγοραστές που υπό άλλες συνθήκες θα προμηθεύονταν αμερικανικό πετρέλαιο, στράφηκαν αντ’ αυτού σε προμηθευτές από τη Μέση Ανατολή ή τη Λατινική Αμερική, καθώς τα οικονομικά δεδομένα της μεταφοράς έχουν πλέον αλλάξει.

Η ίδια αυτή πίεση στο κόστος μεταφοράς έχει συμβάλει σε μια ασυνήθιστη συσσώρευση βαρέος αργού πετρελαίου στην αμερικανική ήπειρο. Το βαρύ αργό παραμένει πολύτιμο για τα διυλιστήρια με σύνθετες μονάδες επεξεργασίας, ιδιαίτερα όταν η αγορά ντίζελ παρουσιάζει στενότητα, ωστόσο η μεταφορά του στο εξωτερικό έχει καταστεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, απαγορευτικά ακριβή. Παράλληλα, τα διυλιστήρια στις ΗΠΑ λειτουργούν ήδη με πολύ υψηλά ποσοστά αξιοποίησης της δυναμικότητάς τους και δεν μπορούν απλώς να απορροφήσουν κάθε ποσότητα αργού για την οποία η εξαγωγή δεν είναι πλέον οικονομικά συμφέρουσα.

Πρόκειται για ένα από τα λιγότερο αυτονόητα χαρακτηριστικά των παγκόσμιων αγορών πετρελαίου. Μια περιοχή μπορεί να διαθέτει περισσότερο αργό από όσο μπορεί άμεσα να αξιοποιήσει, ενώ αγοραστές σε άλλα μέρη δυσκολεύονται να προμηθευτούν επαρκείς ποσότητες· όχι επειδή το πετρέλαιο δεν υπάρχει, αλλά επειδή η εφοδιαστική αλυσίδα που συνδέει τις δύο αγορές έχει καταστεί υπερβολικά δαπανηρή.

Γιατί εκτινάχθηκαν οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων

Τα οικονομικά των μεταφορών με δεξαμενόπλοια εξαρτώνται, σε θεμελιώδες επίπεδο, από τη διαθεσιμότητα των πλοίων. Μπορεί να υπάρχουν χιλιάδες δεξαμενόπλοια πετρελαίου σε λειτουργία ανά τον κόσμο, αλλά μόνο ένας περιορισμένος αριθμός βρίσκεται στο κατάλληλο σημείο, διαθέτει το κατάλληλο μέγεθος και είναι διαθέσιμος την κατάλληλη στιγμή για ένα συγκεκριμένο φορτίο. Όταν τα ταξίδια επιμηκύνονται ή τα πλοία δαπανούν περισσότερο χρόνο σε αναμονή, αλλαγή πορείας ή μεταφορές φορτίου από πλοίο σε πλοίο, η πραγματική μεταφορική ικανότητα συρρικνώνεται.

Ο γεωπολιτικός κίνδυνος προσθέτει μια επιπλέον διάσταση. Οι πλοιοκτήτες αξιώνουν υψηλότερες απολαβές όταν τα πλοία και τα πληρώματά τους επιχειρούν σε επικίνδυνες περιοχές, ενώ το κόστος ασφάλισης αυξάνεται καθώς μεγαλώνει η πιθανότητα πρόκλησης ζημιών. Αυτά τα αυξημένα έξοδα αντικατοπτρίζονται, τελικά, στους ναύλους.

Η κλίμακα της αύξησης υπήρξε εντυπωσιακή. Ορισμένα πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου (VLCCs) απέφεραν πρόσφατα ημερήσια έσοδα άνω του 1 εκατομμυρίου δολαρίων, σε σύγκριση με περίπου 55.000 δολάρια την ημέρα κατά τη διάρκεια του 2025. Αυτά τα κέρδη δεν αποτελούν ένδειξη ότι όλοι οι διαχειριστές δεξαμενόπλοιων έγιναν ξαφνικά πολύ πιο αποδοτικοί· αποτελούν, αντιθέτως, ένδειξη ότι οι αγοραστές ανταγωνίζονται έντονα για την περιορισμένη διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα, εξηγεί το oilprices.com.

Οι ναύλοι έχουν ήδη υποχωρήσει ελαφρώς από τα υψηλότερα επίπεδά τους, γεγονός που καταδεικνύει πόσο γρήγορα μπορούν να μεταβληθούν οι ναυτιλιακές αγορές όταν αλλάζει η ζήτηση για πλοία. Ωστόσο, ακόμη και μετά την πρόσφατη κάμψη, οι ναύλοι για τα υπερμεγέθη δεξαμενόπλοια παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, καθώς η συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή και η συχνή χρήση μεταφορών φορτίου από πλοίο σε πλοίο εξακολουθούν να ασκούν πίεση στη διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα.

Η αύξηση της ποσότητας πετρελαίου δεν επιλύει κάθε έλλειψη πετρελαίου

Οι κυβερνήσεις μπορούν να διαθέσουν αργό πετρέλαιο από τα στρατηγικά τους αποθέματα, οι παραγωγοί μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή και οι εξαγωγείς μπορούν να ανακατευθύνουν τα φορτία τους· ωστόσο, κάθε επιπλέον βαρέλι πρέπει, εν τέλει, να φτάσει στο κατάλληλο διυλιστήριο με οικονομικά αποδεκτό κόστος.

Εάν ο περιοριστικός παράγοντας είναι η μεταφορά και όχι η παραγωγή, τότε μια αύξηση της προσφοράς σε λάθος τοποθεσία ενδέχεται να αποφέρει λιγότερα από τα αναμενόμενα. Σε ακραίες περιπτώσεις, μπορεί να συσσωρευτούν επιπλέον ποσότητες πετρελαίου σε μια περιοχή, ενώ την ίδια στιγμή οι αγοραστές σε άλλα μέρη καλούνται να πληρώσουν εξαιρετικά υψηλές τιμές· αυτό συμβαίνει επειδή οι υποδομές που συνδέουν τις εν λόγω αγορές έχουν καταστεί το σημείο συμφόρησης.

Πηγή – in.gr (ΟΤ)

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy