Χτίζουμε, χτίζουμε, χτίζουμε και οι νέοι δεν βρίσκουν σπίτι

Υπάρχει όμως μια κατηγορία ανθρώπων που δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να συμμετάσχει σε αυτή το κυπριακό όνειρο ευημερίας. Είναι οι νέοι άνθρωποι, οι οποίοι διαπιστώνουν ότι ένας αξιοπρεπής μισθός δεν εξασφαλίζει πλέον ούτε την αγορά ενός μικρού διαμερίσματος ούτε πάντοτε την ενοικίασή του.

Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, το δεύτερο τρίμηνο του 2026 οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 8,5% σε ετήσια βάση, ενώ οι τιμές των διαμερισμάτων κατά 8,9%. Η Κεντρική Τράπεζα αποδίδει την άνοδο κυρίως στη ζήτηση από ξένους αγοραστές, αλλά και στο αυξημένο κόστος κατασκευής.

Η κατοικία αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως επένδυση, χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για εκείνους που τη χρειάζονται για να ζήσουν.

Ασφαλώς, οι ξένες επενδύσεις δεν αποτελούν πρόβλημα από μόνες τους, γιατί έφεραν κεφάλαια, θέσεις εργασίας, αναβάθμισαν περιοχές και βοήθησαν στην ανάπτυξη της οικονομίας. Θα ήταν οικονομικά παράλογο να ζητούσαμε να σταματήσουν. Υπάρχει όμως ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην προσέλκυση επενδύσεων και στη διαμόρφωση μιας αγοράς στην οποία οι τιμές καθορίζονται από αγοραστές με οικονομικές δυνατότητες πολύ μεγαλύτερες από εκείνες του μέσου Κύπριου εργαζομένου.

Η Λεμεσός αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ακολουθούν, με διαφορετική ρυθμό, η Πάφος και η Λάρνακα. Όσο οι επενδυτές ανταγωνίζονται για τα ακίνητα που προσφέρονται, τόσο δυσκολεύεται ένας νέος εργαζόμενος να εξασφαλίσει κατοικία κοντά στον χώρο εργασίας του.

Στην ίδια εξίσωση μπαίνουν και οι βραχυχρόνιες μισθώσεις (Airbnb). Τον Ιούλιο του 2026 καταγράφονταν στην Κύπρο 8.606 εγγεγραμμένα καταλύματα. Δεν σημαίνει ότι όλα αυτά τα ακίνητα αφαιρέθηκαν από τη μακροχρόνια ενοικίαση. Όταν όμως ο τουρίστας αποφέρει μεγαλύτερο εισόδημα από τον μόνιμο ενοικιαστή, ο ιδιοκτήτης έχει ισχυρό κίνητρο να επιλέξει τον πρώτο. Χωρίς επαρκή προσφορά κατοικιών, το πρόβλημα μεταφέρεται στους μόνιμους κατοίκους.

Η πολιτεία άργησε να αντιμετωπίσει τη στέγαση ως ζήτημα που συνδέεται με τους μισθούς, την οικογένεια, την εργασία και τη δημογραφική προοπτική της χώρας. Τα τελευταία χρόνια ανακοινώθηκαν σχέδια και δόθηκαν κίνητρα. Το «Ανακαινίζω και Ενοικιάζω», τα πολεοδομικά κίνητρα και τα προγράμματα του Κυπριακού Οργανισμού Αναπτύξεως Γης κινούνται προς την αύξηση της προσφοράς. Η αποτελεσματικότητά τους, όμως, θα κριθεί από τις κατοικίες που παραδίδονται και τις τιμές στις οποίες προσφέρονται, όχι από τον αριθμό των εξαγγελιών.

Η νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία προσφέρει ορισμένες ενδιαφέρουσες δυνατότητες.
Τον Δεκέμβριο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το πρώτο ευρωπαϊκό σχέδιο προσιτής στέγασης και φέτος στις 9 Σεπτεμβρίου κατέθεσε νέα νομοθετική πρόταση. Προβλέπεται σαφέστερο πλαίσιο για στοχευμένες παρεμβάσεις στις περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση, ακόμη και όσον αφορά τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και τα ακίνητα που παραμένουν αχρησιμοποίητα.

Παράλληλα, οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις διευκολύνουν τη χρηματοδότηση προσιτών κατοικιών, ενώ προωθείται η κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων.

Αυτή είναι μια ουσιαστική αλλαγή προσέγγισης. Η Ευρώπη αναγνωρίζει ότι η στεγαστική κρίση δεν αντιμετωπίζεται μόνο με περισσότερες οικοδομές. Χρειάζονται κατοικίες τις οποίες μπορούν πραγματικά να πληρώσουν οι πολίτες.

Υπάρχει, βεβαίως, μια κρίσιμη λεπτομέρεια. Η νέα νομοθετική πρόταση δεν έχει ακόμη εγκριθεί και δεν επιβάλλει συγκεκριμένους περιορισμούς στις ιδιοκτησίες. Τις αποφάσεις θα συνεχίσουν να τις λαμβάνουν τα κράτη και οι τοπικές αρχές, με τεκμηριωμένα και αναλογικά μέτρα.

Για την Κύπρο αυτό σημαίνει ότι οι Βρυξέλλες μπορούν να δώσουν εργαλεία, χρήματα και μεγαλύτερη ευχέρεια παρεμβάσεων. Δεν μπορούν όμως να υποκαταστήσουν την κυπριακή στεγαστική πολιτική.

Χρειάζεται αξιοποίηση της κρατικής γης για προσιτές κατοικίες, ταχύτερη αδειοδότηση, συνεργασία με ιδιώτες κατασκευαστές και ουσιαστικά κίνητρα για να επιστρέψουν τα κλειστά διαμερίσματα στην αγορά. Χρειάζεται επίσης καταγραφή της στεγαστικής πίεσης ανά περιοχή, ώστε οι περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις να επιβάλλονται εκεί όπου αποδεδειγμένα χρειάζονται.

Η παρέμβαση πρέπει να έχει κανόνες, διάρκεια και μετρήσιμα αποτελέσματα, διαφορετικά κινδυνεύει να περιορίσει τις επενδύσεις χωρίς να αυξήσει τις διαθέσιμες κατοικίες.
Σύμφωνα με τη Eurostat, οι νέοι στην Κύπρο εγκαταλείπουν το πατρικό σπίτι κατά μέσο όρο στα 27 τους χρόνια. Η οικογενειακή στήριξη εξακολουθεί να δείχνει το στεγαστικό πρόβλημα μικρότερο από το πραγματικό του μέγεθος. Αυτό δεν μπορεί να αποτελεί υποκατάστατο της στεγαστικής πολιτικής.

Μια οικονομία μπορεί να εμφανίζει εντυπωσιακές επιδόσεις στην αγορά ακινήτων και ταυτόχρονα να στερεί από μια ολόκληρη γενιά τη δυνατότητα να σχεδιάσει τη ζωή της.
Αν χρειάζεται κανείς οικονομική βοήθεια από τους γονείς του για να αποκτήσει σπίτι, ακόμη και όταν εργάζεται κανονικά, τότε κάτι δεν λειτουργεί σωστά.

Η επιτυχία της στεγαστικής πολιτικής δεν θα μετρηθεί από τις σκαλωσιές και τα οικοδομές ούτε από την αξία των πωλήσεων. Θα μετρηθεί από το αν ένας νέος άνθρωπος μπορεί να εξασφαλίσει κατοικία με το εισόδημα από την εργασία του, χωρίς να πρέπει προηγουμένως να έχει κληρονομήσει κάποια θεία από το Σικάγο.

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy