Ο γερασμένος καπιταλισμός πουλάει νεότητα και ομορφιά

Μιχάλης Ρίζος

Μπίζνες αντιγήρανσης

Τα νούμερα της νέας βιομηχανίας της ευεξίας ζαλίζουν: Μια παγκόσμια αγορά 6,8 τρισ. δολαρίων το 2024 (διπλάσια σε σχέση με το 2013) που αναπτύσσεται δυναμικά. Η πρόβλεψη για το 2029 είναι ότι θα φτάσει τα 10 τρισ. Η χώρα μας δεν πάει πίσω. Στο νέο «επενδυτικό παράδεισο» εντός μνημονίων, «άνθησης της επιχειρηματικότητας» και εντός προγραμμάτων σταθερότητας της ΕΕ, εντάσσεται οργανικά σε αυτό το πεδίο. Η ελληνική οικονομία ευεξίας έφτασε τα 18,4 δισ. δολάρια το 2024, από 13,4 δισ. το 2019. Το μέγεθος αυτό αντιστοιχεί στο 7,18% του ΑΕΠ!

Τα ποσά είναι κολοσσιαία εάν συγκριθούν (στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ) με τις συνολικές δαπάνες υγείας στη χώρα («ορθόδοξης» ιατρικής, φαρμακευτικής, οδοντιατρικής περίθαλψης, πρόληψης και αποκατάστασης) που ανήλθαν σε περίπου 19,8 δισ. ευρώ (9,92% του ΑΕΠ) την ίδια χρονιά. Ή ακόμα χειρότερα αν συγκριθούν με τη δημόσια χρηματοδότηση που είναι 12 δισ. ευρώ – 6% του ΑΕΠ. Οι ιδιωτικές δαπάνες φτάνουν το 39,1% (7,77 δις ευρώ) εκ των οποίων οι απευθείας πληρωμές νοικοκυριών (out-of-pocket) αγγίζουν τα 6,8 δισ. κι η ιδιωτική ασφάλιση μόνο τα 974 εκατομμύρια.

Την ίδια στιγμή περισσεύει η τρομοκρατία του δημοσιονομικού κόφτη και των «κοστολογημένων» πολιτικών υγείας, όταν πρόκειται για ενίσχυση των δημόσιων νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας, τους μισθούς των υγειονομικών, τις αναγκαίες προσλήψεις προσωπικού, τις μειώσεις στις τιμές των φαρμάκων, την αθλιότητα των ράντζων, τις προμήθειες του αναγκαίου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού. Έτσι, η χρηματοδότηση των νοσοκομείων παραμένει κατά 38% μικρότερη σε σχέση με τα επίπεδα του 2009, το υγειονομικό προσωπικό είναι κατά 9,6% λιγότερο, η χειρουργική δραστηριότητα του ΕΣΥ, ακόμα και τρία χρόνια μετά τη λήξη της πανδημίας, αδυνατεί να επανέλθει στα πρότερα επίπεδα. Οι αυξήσεις στους μισθούς και η επιστροφή 13ου και 14ου μισθού είναι δημοσιονομικά μη ανεκτά.

Που οφείλεται η γιγάντωση της αγοράς ευεξίας και αντιγήρανσης;

Τα οικονομικά δεδομένα μαρτυρούν ότι αναπτύσσεται ραγδαία μια παράλληλη αγορά «ολιστικής» ιατρικής, που έχει γίνει ισομεγέθης με την παραδοσιακή αγορά υγείας. Ο ελληνικός καπιταλισμός αποδεικνύεται και σε αυτό τον τομέα up to date και διόλου καθυστερημένος. Πού οφείλεται αυτή η γιγάντωση;

Πρώτο, στην πολιτική κάλυψη. Η παραϊατρική αγορά παρότι 100% ιδιωτική, διεφθαρμένη και υπερκερδοσκοπική συναντά την ανοχή, ελεύθερη διαφήμιση και ενίσχυση των επενδύσεων της από το κράτος, την κυβέρνηση, την ΕΕ. Έχει φοροασυλία και ανύπαρκτους ελέγχους. Γι αυτήν δεν υπάρχει «κοστολόγηση» ούτε περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος. Η ΕΕ μπορεί να στέλνει τελεσίγραφα και να επιβάλει βαριά πρόστιμα στα δημόσια νοσοκομεία, όταν ανησυχεί για τις οφειλές στις πολυεθνικές των φαρμάκων και στους προμηθευτές αφού «όρος της είναι οι δημόσιοι φορείς να εξοφλούν τους προμηθευτές τους μέσα σε διάστημα 60 ημερών», αλλά μπροστά στο οικονομικό και κοινωνικό σκάνδαλο του επιχειρηματικού τσαρλατανισμού κλείνει τα μάτια. Επιπλέον με την πολιτική υγείας της ΕΕ, της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, ο δημοσιονομικός κόφτης στην περίθαλψη είναι ανεξάρτητος των επιστημονικών πρωτοκόλλων. Η πολιτική σκοπιμότητα υπερνικά το επιστημονικά αναγκαίο. Και φτάνουμε στο σημείο ο ΕΟΠΥΥ να δικαιολογεί σήμερα για την πρόληψη ενός υγιούς πολίτη 33 ευρώ τον χρόνο!

Δεύτερο, στα χαρακτηριστικά του σύγχρονου καπιταλισμού. Στις προγραμματικές θέσεις της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης διατυπώναμε ότι «στη νέα βαθμίδα εξέλιξής του ολοκληρωτικού καπιταλισμού καθολικοποιούνται οι εμπορευματο-χρηματικές σχέσεις σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Εμπορευματοποιεί πλήρως τους φυσικούς πόρους, την αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης, τις διαπροσωπικές σχέσεις, τα προσωπικά δεδομένα ακόμα και τον υπαρξιακό φόβο του ανθρώπου για τη φθορά και το θάνατο». Πουλάει υγεία, νεότητα, ψυχική ισορροπία, ευεξία, τέλειο σώμα ακόμα και παράταση ζωής. Εμπορευματοποιεί και την ιατρική επιστήμη κλονίζοντας ταυτόχρονα το ορθολογικό της πλαίσιο. Απλώνεται σε νέα πεδία κερδοφορίας απευθυνόμενος πλέον στον «υγιή» και όχι τον τυπικά ασθενή. Φτιάχνει μια νέα ιατρική των «υγιών» με δικούς της εργαστηριακούς δείκτες, νέους μετρήσιμους θεραπευτικούς στόχους, δικά της «πρωτόκολλα» και εφαρμοστικές παρεμβάσεις.

Τρίτο, γιατί όμως «τσιμπάει» ο υγιής πελάτης; Είναι όλα ένα placebo; Μια αυθυποβολή; Εδώ αναδεικνύονται η κρίση και τα μεγάλα κενά της «επίσημης» (σε μεγάλο βαθμό ιδιωτικοποιημένης) ιατρικής που αξιοποιούνται από τον παραϊατρικό κομπογιαννιτισμό. Ο καπιταλισμός είναι ένα σύστημα βαθιά ανορθολογικό. Στο πλαίσιο του όλα ερμηνεύονται αντίστροφα. Ο ιδιοκτήτης ενός παραγωγικού μέσου βαφτίζεται «εργοδότης», ενώ στην ουσία κλέβει από τη δουλειά (υπεραξία) των εργαζομένων του. Η γενοκτονία ενός λαού βαφτίζεται «αυτοάμυνα» απέναντι στην «τρομοκρατία». Η φτωχοποίηση της εργατικής τάξης «ανάπτυξη». Έτσι και στην Περίθαλψη. Μας έχουν μάθει ότι Υγεία είναι μόνο η απουσία ασθένειας (πάντα ο αρνητικός, αφαιρετικός ορισμός) και ασθένεια μόνο η παρεκτροπή από μια αναγωγή της φυσιολογίας του οργανισμού σε ποσοτικοποιημένους βιοχημικούς δείκτες ή απεικονιστικές διαταραχές.

Σε κανένα σύγγραμμα ή e-book νοσολογίας δεν θα δει κανείς την «ασθένεια» του 13ωρου, της φτώχειας, της ανεργίας, της σεζόν, την «ασθένεια» του να αλλάζω πέντε δουλειές τον χρόνο από πόλη σε πόλη και από χώρα σε χώρα. «Ασθένειες» που μπορεί να μην εμφανίζονται με αυξημένη χοληστερίνη, μειωμένο αιματοκρίτη, πολύποδα στην κολονοσκόπηση ή παθολογική αξονική θώρακος. Που μπορεί όμως να έχουν την ίδια νοσηρότητα και εν δυνάμει θνητότητα. Η «ολιστική» παραεπιστήμη είναι η (αντιδραστική, οπισθοδρομική) εκδίκηση του κατακερματισμού, της υπερεξειδίκευσης, της απόσπασης της σύγχρονης ιατρικής από την κοινωνία και τις ταξικές της αντιθέσεις. Του γιατρού που βλέπει εξετάσεις και εικόνες αλλά όχι τον πάσχοντα. Μιας ιατρικής και μιας φαρμακοβιομηχανίας που κοιτάζει μόνο το σύμπτωμα και τον αποσπασματικό μεταβολικό δρόμο και όχι την αιτία, το σύνολο, τη διασύνδεση των συστημάτων και της παθολογίας τους. Ενός γιατρού που βλέπει την αφηρημένη ασθένεια και όχι τον συγκεκριμένο άρρωστο, το μοναχικό, με τις πολλαπλές εξαρτήσεις άτομο.

Δεν παίζουμε προφανώς με τις λέξεις. Ούτε αρνούμαστε τη βιολογική βάση πολλών ασθενειών και τις κατακτήσεις της ιατρικής επιστήμης. Ωστόσο δεν μπορούμε να δούμε τη βιολογία, την παθολογία, την ασθένεια και την υγεία ξέχωρα από την κοινωνική της προσέγγιση και ιδιαίτερα την ταξική της πλευρά. Ο ΠΟΥ όριζε από το μακρινό 1946 την υγεία ως «μια κατάσταση πλήρους σωματικής, ψυχολογικής και κοινωνικής ευεξίας (θετικός ορισμός).

Τέταρτο, στις σύγχρονες αξίες, τα πρότυπα, το marketing κυριαρχεί έντονα το «φαίνεσθαι». Η μορφή και η εμφάνιση, όχι το περιεχόμενο, η προσωπικότητα.

Σε μια εποχή γενικευμένης κρίσης, το κοινωνικό πρόβλημα μεταφράζεται σε ατομικό έλλειμμα δεξιοτήτων. Σε υπαρξιακή αδυναμία. Η ταξική εκμετάλλευση σε ανταγωνισμό για ατομική κυριαρχία πάνω στον συνάδελφο. Η κρατική απόσυρση σε ατομική ευθύνη. Η διαχείριση χρόνου, η θετική σκέψη, η καλή διατροφή, ο ύπνος και το υγιές σώμα είναι αναγκαία εφόδια για την αντοχή στα σύγχρονα εργασιακά κάτεργα και τη δουλειά μέχρι τα 80. Το όμορφο, χωρίς σημάδια πρόσωπο και το καλογυμνασμένο σώμα δεν είναι μόνο για την κοινωνία του θεάματος και την αγέραστη Βίσση αλλά και για τον/την υπάλληλο στο εμπόριο, τις υπηρεσίες, τα νοσοκομεία, τα σχολεία που πρέπει να είναι πάντα με χαμόγελο, σε διαρκή κίνηση και να απαντά τραγουδιστά.

Όλα αυτά χρειάζονται και την κατάλληλη «ιατρική» υποστήριξη, ένα νέο κλάδο, πρόσφορο έδαφος για τη βιομηχανία των απατεώνων της «πλασμαφαίρεσης». Με πελάτες και τους πλούσιους, φυσικούς φορείς της αστικής, μικροαστικής ματαιοδοξίας και της τέλειας εμφάνισης, αλλά και τμήματα εργαζομένων που πρέπει να σταθούν με τους παραπάνω όρους στην αγορά εργασίας. Γι αυτό περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Έλληνες χρησιμοποιούν βιταμίνες και άλλα προϊόντα ομορφιάς σε καθημερινή βάση, ενώ εκτιμάται ότι 500.000 επισκέπτονται τα φαρμακεία για να αγοράσουν τα παραπάνω προϊόντα.

Πέμπτο, η αντιδραστικοποίηση του αστικού πολιτικού συστήματος, η αντιλαϊκή επίθεση και η κρίση εκπροσώπησης των λαϊκών στρωμάτων, μαζί με την υποχώρηση των κομμουνιστικών, απελευθερωτικών ιδεών έχουν δώσει έδαφος στην ανάπτυξη μιας νέας μεταφυσικής σε σύγκρουση με τον διαλεκτικό υλισμό και την επιστημονική ανάλυση της πραγματικότητας. Θύμα της είναι και η ιατρική επιστήμη. Η συνωμοσιολογία με τα εμβόλια, το RNA, τα γονίδια, τα αντιβιοτικά, τις ασθένειες, την αντίσταση στα «χημικά σκευάσματα» προς όφελος των ομοιοπαθητικών και των φυτικών εκχυλισμάτων, τις υδροθεραπείες και τους αέρες κοπανιστούς δεν αφορούν μόνο κάποιους γραφικούς που υπήρχαν και σε παλιότερες περιόδους. Εκπορεύονται από τις κυρίαρχες τάξεις, προέδρους και υπουργούς Υγείας, ινστιτούτα, επιχειρηματικές μονάδες και μιντιακά δίκτυα. Ολόκληρος κόσμος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Τραμπ ή ο δικός μας Άδωνης. Ο ιατρικός τουρισμός και τα ιατρικά συνέδρια των Πατούληδων και των Θεοδωρόπουλων, οι διασυνδέσεις τους με τα επιχειρηματικά λόμπι των ΗΠΑ, δείχνουν ότι αυτά τα φαινόμενα δεν είναι περιθωριακά αλλά εδράζονται και εκπορεύονται από την καρδιά του σάπιου συστήματος.

Οι πραγματικές και όχι οι τεχνητές υγειονομικές ανάγκες είναι υποτιμημένες

– Είμαστε υπέρ του κοινωνικοταξικού, περιβαλλοντικού μοντέλου και των επιδράσεων του στη βιολογία για να αναλύσουμε και να ερμηνεύσουμε την υγεία και την αρρώστια. Η βιολογία δεν είναι αυτόνομη, «γονιδιακή», προπατορική, ακίνητη και εξωιστορική. Οι νόμοι και η φυσιολογία της έχουν δυναμική εξέλιξη. Οι ασθένειες, τα αίτια, η διάγνωση, αντιμετώπιση και πρόληψη τους είναι προϊόν των κοινωνικοικονομικών συνθηκών και της επιστημονικής προόδου.

– Η (ψηφιακή πλέον) τεχνολογία, η αναγεννητική ιατρική, τα βλαστοκύτταρα, οι βιολογικοί παράγοντες, οι στοχευμένες θεραπείες είναι σύγχρονα επιτεύγματα, με συγκεκριμένες ενδείξεις, εφαρμογές, και σαφή όρια. Χρειάζεται να τεθούν πλήρως στην υπηρεσία του ασθενή και της δημόσιας υγείας σε ρήξη με τον δημοσιονομικό κόφτη, τις ιδιωτικοποιήσεις και την παραϊατρική.

– Στον καπιταλισμό όπου κυρίαρχο ρόλο διαδραματίζουν οι έννοιες του ανταγωνισμού, του κέρδους, της παραγωγικότητας, το φυσιολογικό και το παθολογικό προσδιορίστηκαν σε σημαντικό βαθμό από την ικανότητα ή μη για εργασία. Επειδή παλαιότερα η εργασία ήταν κυρίως χειρωνακτική, τα όρια της παθολογίας ταυτίστηκαν με τα όρια της σωματικής – μυϊκής αδυναμίας. Οι περισσότερες νοητικές ή ψυχικές διαταραχές αναγνωρίστηκαν ως παθολογικές μόνο κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, όταν η εργασία στον δυτικό κόσμο έγινε περισσότερο πνευματική.

– Η σχέση της οικονομίας με την υγεία είναι στενή. Σε παγκόσμιο επίπεδο, υπάρχει αντιστοιχία ανάμεσα την οικονομία κάθε χώρας και στην υγεία του πληθυσμού της. Τα 2/3 των διαφορών που παρουσιάζουν οι δείκτες υγείας από πληθυσμό σε πληθυσμό οφείλονται σε οικονομικούς λόγους.

– Η υγεία, όπως και η ασθένεια, δεν είναι υποκειμενικό κυρίως θέμα (πως νοιώθει κανείς, επιθυμίες, ευεξία κλπ). Έχει αντικειμενική, υλική βάση και εξέλιξη. Αντιπαλεύουμε τον σύγχρονο πραγματισμό, εμπειρισμό που θεωρεί «αληθινό» μόνο ότι «φαίνεται» και ότι αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις μας.

– Οι πραγματικές και όχι οι τεχνητές υγειονομικές ανάγκες του πληθυσμού δεν έχουν ποτέ μετρηθεί ούτε αξιολογηθεί. Η εκτίμηση μας μέσα από πραγματικά στοιχεία και με αντιστοίχιση πάντα με τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, είναι ότι αυτές οι ανάγκες υποτιμούνται και ότι η δημόσια ικανοποίηση τους υπολείπεται και κάθε άλλο παρά υπερπροσφέρεται, ειδικά για τα φτωχά, εργατικά στρώματα. Η νοσηρότητα της σύγχρονης εργατικής τάξης αυξάνεται.

– Ο φασισμός πάει μαζί με τον εμπειρισμό και τον ανορθολογισμό. Δεν είναι τυχαίο ότι Πλεύρης, Άδωνης είχαν ιδιαίτερες γνωριμίες με τους γιατρούς του Μαζωνάκη. Δεν είναι και καινούριο. Ο Αϊνστάιν δέχθηκε σφοδρή επίθεση από το ναζιστικό κίνημα της «Γερμανικής Φυσικής» και τους νομπελίστες Λέναρντ και Σταρκ. Υποστήριζαν τη φυσική που βασίζεται στην παρατήρηση και τη μηχανική και κατηγορούσαν τη θεωρητική φυσική που βασιζόταν σε αφηρημένα μαθηματικά μοντέλα και θεωρίες όπως η Θεωρία της Σχετικότητας. Το κίνημα της «Γερμανικής Φυσικής» τελικά απέτυχε παταγωδώς διότι οι Ναζί συνειδητοποίησαν ότι δεν μπορούσαν να αναπτύξουν στρατιωτική τεχνολογία και πυρηνικά όπλα χωρίς τη Θεωρία της Σχετικότητας και την Κβαντομηχανική.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν που κυκλοφόρησε στις 9-10 Οκτωβρίου 2026

Πηγή – Prin

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy