ΔιεθνήΓια τους γονείς, όμως, ανάμεσα στις δύσκολες αποφάσεις και τις απαιτήσεις της θεραπείας, προκύπτει και ένα ακόμη ερώτημα. Τι θα γίνει με την εκπαίδευση του παιδιού τους; Θα χάσει τη σχολική χρονιά; Θα μπορέσει να διατηρήσει την επαφή με την τάξη του;
Απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να δώσει το νέο Πρωτόκολλο Υποστήριξης Παιδιών με Αιματολογικές και Ογκολογικές Παθήσεις στην Εκπαίδευση, το οποίο εφαρμόζεται στα δημόσια νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία της Κύπρου από τη σχολική χρονιά 2026-2027.
Στόχος του είναι να διασφαλίσει ότι τα παιδιά αυτά θα μπορούν να συνεχίζουν την εκπαίδευσή τους, με τρόπο προσαρμοσμένο στις ανάγκες και στην κατάσταση της υγείας τους, είτε βρίσκονται στο σχολείο είτε στο σπίτι είτε στο νοσοκομείο.
Γιατί ένα παιδί που δίνει τη δική του μάχη με την ασθένεια δεν πρέπει να αισθάνεται ότι χάνει, μαζί με την καθημερινότητά του, και τη θέση του μέσα στην τάξη.
Το μάθημα μπορεί να συνεχίζεται ακόμη κι όταν το παιδί δεν μπορεί να πάει σχολείο
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του πρωτοκόλλου είναι η δυνατότητα προσαρμογής της εκπαίδευσης στις πραγματικές ανάγκες κάθε παιδιού.
Αυτό σημαίνει ότι, όταν η κατάσταση της υγείας του δεν επιτρέπει τη συστηματική παρουσία στην τάξη, προβλέπονται διαφορετικοί τρόποι συνέχισης της μάθησης.
Το παιδί μπορεί, ανάλογα με τις ανάγκες του και τις ιατρικές οδηγίες, να παρακολουθεί μαθήματα στο σπίτι, εξ αποστάσεως ή με συνδυασμό διαφορετικών μορφών εκπαίδευσης.
Μπορεί ακόμη να πηγαίνει στο σχολείο κάποιες ημέρες ή για λιγότερες ώρες, εφόσον το επιτρέπει η υγεία του.
Δεν πρόκειται, δηλαδή, για ένα άκαμπτο σύστημα στο οποίο το παιδί πρέπει να προσαρμοστεί. Αντίθετα, προβλέπεται η δυνατότητα το εκπαιδευτικό πρόγραμμα να προσαρμόζεται στο παιδί.
Ακόμη και μέσα στο νοσοκομείο, η επαφή με το σχολείο μπορεί να συνεχίζεται
Για τα παιδιά που χρειάζεται να νοσηλευτούν, το πρωτόκολλο προβλέπει ενδονοσοκομειακή εκπαίδευση, μέσω των εκπαιδευτικών του Δημοτικού Σχολείου Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄, στο Μακάρειο Νοσοκομείο. Και εδώ υπάρχει μια ουσιαστική λεπτομέρεια.
Ο βασικός στόχος δεν είναι να ολοκληρωθεί πάση θυσία όλη η σχολική ύλη. Είναι να διατηρηθεί η επαφή του παιδιού με τη μάθηση, η αίσθηση της σταθερότητας και η σύνδεσή του με τη σχολική του ζωή. Γιατί ένα παιδί δεν είναι μόνο ασθενής. Παραμένει μαθητής, φίλος, συμμαθητής, μέλος μιας τάξης στην οποία ανήκει.
Ένα διαφορετικό σχολικό πρόγραμμα, χωρίς περιττή πίεση
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης ότι ένα παιδί που υποβάλλεται σε θεραπεία μπορεί να συνεχίσει να πηγαίνει στο σχολείο με ειδικές προσαρμογές.
Ανάμεσα στις δυνατότητες που αναφέρονται είναι το μειωμένο ωράριο, η αποφυγή μεγάλων συγκεντρώσεων, η διαφοροποίηση της συμμετοχής σε συγκεκριμένα μαθήματα, η μείωση του μαθησιακού φόρτου και η δυνατότητα ξεκούρασης όταν χρειάζεται.
Μπορεί, για παράδειγμα, να μην είναι σε θέση να παρακολουθήσει ολόκληρο το πρόγραμμα ή να χρειάζεται να αποφεύγει ορισμένες δραστηριότητες. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να στερηθεί κάθε επαφή με τη σχολική του καθημερινότητα. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση την κατάσταση της υγείας του, τις ιατρικές οδηγίες και τη συνεργασία σχολείου και οικογένειας.
Οι γονείς δεν θα χρειάζεται να συντονίζουν μόνοι τους τα πάντα
Για μια οικογένεια που βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με μια δύσκολη θεραπευτική διαδικασία, ακόμη και μια απλή διοικητική εκκρεμότητα μπορεί να αποτελεί πρόσθετη επιβάρυνση.
Γι’ αυτό το πρωτόκολλο προβλέπει έναν Συντονιστή Εκπαιδευτικής Συνέχειας, ο οποίος αναλαμβάνει να λειτουργεί ως σημείο επικοινωνίας ανάμεσα στην οικογένεια, το σχολείο και το Υπουργείο Παιδείας.
Στόχος είναι να αποφεύγονται οι επαναλαμβανόμενες διαδικασίες, οι καθυστερήσεις και η ανάγκη οι γονείς να απευθύνονται διαρκώς σε διαφορετικές υπηρεσίες.
Το σημαντικότερο ίσως είναι η επιστροφή
Η επιστροφή ενός παιδιού στο σχολείο ύστερα από μια δύσκολη περίοδο θεραπείας δεν είναι πάντοτε τόσο απλή όσο ακούγεται. Μπορεί να χρειάζεται χρόνο, προσαρμογές, ξεκούραση ή διαφορετική αντιμετώπιση ορισμένων δραστηριοτήτων. Γι’ αυτό το πρωτόκολλο προβλέπει ειδικό σχέδιο σταδιακής και ασφαλούς επανένταξης, στο οποίο λαμβάνονται σοβαρά υπόψη οι απόψεις των γονέων.
Το σχέδιο μπορεί να καθορίζει πόσες ώρες θα παραμένει το παιδί στο σχολείο, ποιες αλλαγές χρειάζονται στο πρόγραμμα και ποιες διευκολύνσεις είναι απαραίτητες. Προβλέπεται ακόμη, όπου χρειάζεται, η εμπλοκή εκπαιδευτικού ψυχολόγου για τη στήριξη της σχολικής μονάδας.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην αποφυγή του στιγματισμού ή της υπερπροστατευτικότητας, ώστε το παιδί να μπορεί να αισθάνεται ξανά μέλος της τάξης του.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς
Εάν ένα παιδί που φοιτά σε δημόσιο νηπιαγωγείο ή δημοτικό σχολείο διαγνωστεί με αιματολογική ή ογκολογική πάθηση και αρχίσει θεραπεία, προβλέπεται η άμεση ενεργοποίηση του πρωτοκόλλου.
Οι γονείς ενημερώνουν τη διεύθυνση του σχολείου και μεταφέρουν τις απαραίτητες ιατρικές οδηγίες. Το σχολείο οφείλει να τους ενημερώσει για τις διαθέσιμες διαδικασίες και να τους παραδώσει τα σχετικά έντυπα συγκατάθεσης και αιτήματος ευέλικτης εκπαίδευσης.
Παράλληλα, το πρωτόκολλο δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προστασία των προσωπικών δεδομένων του παιδιού. Οι πληροφορίες για την υγεία του κοινοποιούνται μόνο στον βαθμό που είναι αναγκαίο και με την απαιτούμενη συγκατάθεση των γονέων.
Γιατί τελικά δεν είναι μόνο θέμα μαθημάτων
Πίσω από τις διαδικασίες, τα προγράμματα και τις εκπαιδευτικές ρυθμίσεις βρίσκεται κάτι πολύ πιο ουσιαστικό.
Η ανάγκη ενός παιδιού να μη χάσει την αίσθηση ότι εξακολουθεί να ανήκει κάπου. Να γνωρίζει ότι οι συμμαθητές του δεν το ξέχασαν. Ότι η τάξη του εξακολουθεί να είναι και δική του. Ότι η επιστροφή του δεν θα σημαίνει πως πρέπει να ξεκινήσει τα πάντα από την αρχή.
Το πρωτόκολλο επιχειρεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε αυτή η σύνδεση να διατηρείται, χωρίς να τίθεται σε δεύτερη μοίρα η υγεία του παιδιού. Γιατί όταν ένα παιδί περνά μια τόσο δύσκολη δοκιμασία, το τελευταίο που χρειάζεται είναι να αισθανθεί ότι, μαζί με την καθημερινότητά του, έχασε και τη θέση του μέσα στην τάξη.
