Ε.Υ. για Ακάμα: Σοβαρές αδυναμίες στον σχεδιασμό και υλοποίηση των έργων

Η Ελεγκτική Υπηρεσία καταγράφει προβλήματα σε δρόμους, υδραυλικά έργα, εκσκαφές και διαχείριση αποβλήτων – Διορθώσεις και επανασχεδιασμοί αφού είχαν ήδη προχωρήσει οι παρεμβάσεις. 

Το πλέον χαρακτηριστικό εύρημα είναι ότι, παρότι έχουν περάσει περισσότερα από δύο χρόνια από τη συμπληρωματική Έκθεση Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης του Μαρτίου 2024, οι 17 από τους 19 περιβαλλοντικούς όρους που τέθηκαν δεν έχουν ακόμη εκπληρωθεί πλήρως.

Για δύο από τους όρους, που αφορούν υπερεκσκαφές, η κατάσταση θεωρείται πλέον μη αναστρέψιμη, καθώς δεν αναμένεται να ληφθούν διορθωτικά μέτρα.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία εκτιμά ότι η κατάσταση αυτή διαιωνίζει προβλήματα στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ακάμα.

Προβλήματα στα έργα για το ευρωπαϊκό χέλι

Σοβαρές παρατηρήσεις διατυπώνονται και για τα υδραυλικά έργα.

Συγκεκριμένα, η Ελεγκτική Υπηρεσία διαπίστωσε ότι σε σημεία όπου οι περιβαλλοντικοί όροι προέβλεπαν κατασκευές που δεν θα «σφράγιζαν» την κοίτη των ποταμών, στα κατασκευαστικά σχέδια προβλέφθηκαν κιβωτιοειδείς οχετοί.

Οι κατασκευές αυτές, σύμφωνα με την έκθεση, σφραγίζουν πλήρως την κοίτη και δεν διασφαλίζουν την απρόσκοπτη διακίνηση του κρίσιμα κινδυνεύοντος και αυστηρά προστατευόμενου ευρωπαϊκού χελιού (Anguilla anguilla).

Το ζήτημα είχε επισημανθεί και από το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, το οποίο είχε ζητήσει τροποποίηση του σχεδιασμού.

Μάλιστα, το Τμήμα είχε αναφέρει ότι, σε αντίθετη περίπτωση, δεν συναινούσε στην υλοποίηση των έργων.

Οι ανησυχίες επιβεβαιώθηκαν στη συνέχεια, καθώς μετά τις πρώτες χειμερινές πλημμύρες διαπιστώθηκαν προβλήματα στη λειτουργία των οχετών και στη διατήρηση της συνέχειας των ποταμών.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία σημειώνει ότι παραμένει άγνωστο το κόστος που ενδέχεται να απαιτηθεί για την τροποποίηση ή ανακατασκευή των έργων.

Εκσκαφές μεγαλύτερες από τα εγκεκριμένα σχέδια

Αποκλίσεις εντοπίστηκαν και στις εκσκαφές για τη διαπλάτυνση υφιστάμενων δρόμων.

Κατά επιτόπιο έλεγχο στις 18 Νοεμβρίου 2025, η Ελεγκτική Υπηρεσία διαπίστωσε ότι σε ορισμένα σημεία το πλάτος των εκσκαφών ξεπερνούσε τα όρια που προβλέπονταν τόσο στους περιβαλλοντικούς όρους όσο και στα τελικά κατασκευαστικά σχέδια.

Στον δρόμο Άσπρος Ποταμός – Τοξεύτρα – Λάρα, τα σχέδια προέβλεπαν, ανάλογα με το σημείο και τη φέρουσα ικανότητα του υπεδάφους, συγκεκριμένα όρια βάθους εκσκαφής, τα οποία έφθαναν μέχρι τα 1,825 μέτρα και, σε συγκεκριμένα σημεία, μέχρι τα 1,875 μέτρα.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία ζητά να διερευνηθεί εάν οι επιπλέον εκσκαφές προκάλεσαν πρόσθετες χρεώσεις από τον εργολάβο και, εφόσον έγιναν αδικαιολόγητες πληρωμές, εάν αυτές θα πρέπει να ανακτηθούν.

Όταν τα κατασκευαστικά σχέδια δεν ακολουθούν τους περιβαλλοντικούς όρους

Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύει η έκθεση είναι η απόσταση μεταξύ των περιβαλλοντικών απαιτήσεων και του τελικού τεχνικού σχεδιασμού.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία υπογραμμίζει ότι η περιβαλλοντική αξιολόγηση δεν μπορεί να υποκαθιστά τον λεπτομερή τεχνικό σχεδιασμό.

Ωστόσο, όταν μια μεταγενέστερη τεχνική επιλογή μπορεί να διαφοροποιήσει ουσιωδώς τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που είχαν αξιολογηθεί, θα πρέπει είτε να περιορίζεται από σαφείς περιβαλλοντικούς όρους είτε να προηγείται νέα αξιολόγηση από την Περιβαλλοντική Αρχή.

Στην περίπτωση του Ακάμα, η Ελεγκτική Υπηρεσία εντόπισε περιπτώσεις όπου οι τελικές κατασκευαστικές επιλογές δεν ανταποκρίνονταν στους περιβαλλοντικούς όρους.

Μπάζα και απόβλητα εκτός των προβλεπόμενων χώρων

Στο μικροσκόπιο της έκθεσης βρίσκεται και η διαχείριση των αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις.

Οι περιβαλλοντικοί όροι προέβλεπαν ότι υλικά κατασκευής, μηχανήματα και στερεά απόβλητα θα αποθηκεύονταν αποκλειστικά εντός των εργοταξιακών χώρων και σε σημεία που θα προκαλούσαν τη μικρότερη δυνατή όχληση.

Ωστόσο, η Ελεγκτική Υπηρεσία εντόπισε περιπτώσεις ανεξέλεγκτης απόρριψης υλικών εκσκαφής και κατασκευαστικών αποβλήτων σε διάφορα σημεία του Ακάμα.

Οι διαπιστώσεις αυτές καταγράφονται ως αποκλίσεις από τους περιβαλλοντικούς όρους του έργου.

Αλλαγές στον σχεδιασμό και πρόσθετο κόστος

Η έκθεση καταγράφει παράλληλα περιπτώσεις όπου οι αρχικοί σχεδιασμοί χρειάστηκε να τροποποιηθούν στην πορεία.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της υδροδότησης των κόμβων υποδομών.

Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε υδροδότηση των κόμβων Άσπρου Ποταμού και Άβακα από το δίκτυο ύδρευσης του Δήμου Πέγειας, μέσω μικρής υπόγειας δεξαμενής και αντλίας πίεσης.

Στη συνέχεια, όμως, προωθήθηκαν διαφορετικές υποδομές, γεγονός που δημιούργησε ανάγκη για νέες παρεμβάσεις και τελικά για αλλαγή της λύσης.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία συνδέει τέτοιες αλλαγές με πρόσθετο κόστος αλλά και με νέα περιβαλλοντική επιβάρυνση από τις απαιτούμενες εργασίες.

Η κριτική της Ελεγκτικής Υπηρεσίας

Το γενικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ιδιαίτερα αυστηρό. Οι περιβαλλοντικές ασφαλιστικές δικλίδες, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, δεν λειτούργησαν πάντοτε προληπτικά.

Σε αρκετές περιπτώσεις τα προβλήματα εντοπίστηκαν αφού οι παρεμβάσεις είχαν ήδη προχωρήσει.

Ακολούθησαν διορθώσεις, επανασχεδιασμοί, πρόσθετες εργασίες και νέες περιβαλλοντικές παρεμβάσεις.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία ζητά, μεταξύ άλλων, σαφείς και μετρήσιμους περιβαλλοντικούς όρους, πλήρη ενσωμάτωσή τους στα τελικά κατασκευαστικά σχέδια και προηγούμενη τεκμηριωμένη έγκριση κάθε ουσιώδους αλλαγής.

Το μεγάλο ερώτημα για τον Ακάμα

Το Σχέδιο Αειφόρου Ανάπτυξης του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ακάμα είχε ως βασικούς στόχους, μεταξύ άλλων, τον περιορισμό της περαιτέρω υποβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος, τον περιορισμό της ανεξέλεγκτης πρόσβασης οχημάτων και την ανάδειξη του φυσικού τοπίου.

Τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας θέτουν, ωστόσο, ένα κρίσιμο ζήτημα για τον τρόπο υλοποίησης των έργων.

Κατά πόσο η περιβαλλοντική προστασία λειτουργεί εξαρχής ως βασική προϋπόθεση του σχεδιασμού ή αν, σε αρκετές περιπτώσεις, οι διορθώσεις έρχονται αφού οι παρεμβάσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί;

Πηγή – PafosPress

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy