Τρίτη, 6 Οκτωβρίου 2026
Λευκωσία 23°
Απόψεις

Η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με κοινωνικές εκρήξεις που η ίδια προετοίμασε – και αυτό είναι ένα καλό σημάδι

  ​​  ​  ​  ​ ​​ Όταν σωρεύονται εκρηκτικά υλικά, στο τέλος θα γίνει και μια έκρηξη. Αυτή η κάπως κοινότοπη αλήθεια επιβεβαιώνεται στην Ευρώπη σήμερα. Από τη μια, έχουμε κοινωνικά προβλήματα που γίνονται εκρηκτικά. Η συνεχής αύξηση των…

6 Οκτωβρίου 2026 · 08:56

         

Όταν σωρεύονται εκρηκτικά υλικά, στο τέλος θα γίνει και μια έκρηξη. Αυτή η κάπως κοινότοπη αλήθεια επιβεβαιώνεται στην Ευρώπη σήμερα.

Από τη μια, έχουμε κοινωνικά προβλήματα που γίνονται εκρηκτικά.

Η συνεχής αύξηση των καυσίμων επιδεινώνει ακόμη περισσότερο την κρίση κόστους ζωής, με τα νοικοκυριά να βλέπουν τα εισοδήματά τους να είναι ολοένα και πιο ανεπαρκή απέναντι στην έκρηξη της ακρίβειας.

Το στεγαστικό πρόβλημα μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε ένα τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα, στη σύγχρονη μορφή κοινωνικής εξαθλίωσης που οδηγεί στο να κάνουν μεγάλα κερδοσκοπικά funds έξωση σε 87χρονες.

Η κοινωνική ανασφάλεια εντείνεται και η πρώτη που το καταλαβαίνει είναι η νεολαία, ακριβώς γιατί την αφορά άμεσα καθώς βλέπει την εκπαίδευση να υποχρηματοδοτείται και το μέλλον της να υποβαθμίζεται.

Όλα αυτά, όταν υπάρξει μια αφορμή, οδηγούν τους ανθρώπους στο δρόμο για να εκφράσουν την οργή τους. Αυτό γίνεται στην Ισπανία ενάντια στις εξώσεις, αυτό γίνεται στα Λύκεια στη Γαλλία.

Τα κεντροδεξιά και δεξιά κόμματα αδυνατούν να κατανοήσουν τη δυναμική τέτοιων αντιδράσεων. Βλέπουν μόνο ταραξίες και παραβατικότητα.

Στη Γαλλία αυτό έχει οδηγήσει σε έναν παροξυσμό καταστολής, με χιλιάδες συλλήψεις μαθητών που κάθε άλλο παρά έχει οδηγήσει στο να υποχωρήσει το κίνημα. Το ακριβώς αντίθετο: η οργή για την καταστολή έχει δημιουργήσει ένα μεγάλο κίνημα αλληλεγγύης που λειτουργεί σε ένα βαθμό και ως ασπίδα προστασίας του μαθητικού κινήματος.

Στην Ισπανία η κυβέρνηση προσπάθησε να βρει μια λύση που κάπως να ανακουφίζει την κατάσταση, όμως ακόμη και αυτή η λύση δεν πέρασε από τη Βουλή γιατί η Ισπανική Δεξιά προτίμησε να στηρίξει τα μεγάλα συμφέροντα που κερδοσκοπούν πάνω στην ανάγκη των πολιτών για στέγαση.

Η ίδια Δεξιά που μέσω της τοπικής κυβέρνησης της Μαδρίτης, την οποία ελέγχει, ζήτησε από τις δικαστικές αρχές να κηρυχθεί παράνομη η διαμαρτυρία στην Πουέρτα δελ Σολ.

Αυτές οι διαμαρτυρίες, αυτές οι κοινωνικές εκρήξεις δεν είναι ούτε παραβατικότητα, ούτε «ταραχές» και αυτές και αυτοί που κινητοποιούνται ξέρουν πολύ καλά γιατί βγαίνουν στους δρόμους.

Αυτή τη στιγμή το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο καταρρέει. Οι μισθοί καιρό τώρα δεν ακολουθούν την αύξηση του κόστους ζωής. Βασικά κοινωνικά αγαθά έχουν ιδιωτικοποιηθεί. Μηχανισμοί αναδιανομής όπως τα προγράμματα κοινωνικής στέγης ανήκουν στο παρελθόν. Η δημόσια παιδεία αντιμετωπίζεται ως περιττό κόστος. Τα συστήματα υγείας είναι έτοιμα να καταρρεύσουν. Οι συνταξιούχοι νιώθουν να περιθωριοποιούνται καθημερινά. Η νεολαία νιώθει ότι δεν έχει μέλλον.

Όμως, αυτές οι εκρήξεις δεν είναι μόνο δικαιολογημένες. Είναι και απαραίτητες. Είναι αυτές που ανοίγουν τη δυνατότητα για αναγκαίες αλλαγές πολιτικής. Και αυτό γιατί όταν οι άνθρωποι κινητοποιούνται διατυπώνουν και αιτήματα, συζητάνε, έχουν απαιτήσεις από την πολιτική εξουσία, σκέφτονται με όρους συνολικού κοινωνικού συμφέροντος και λύσεων που να κάνουν τα πράγματα καλύτερα.

Γιατί όταν αυτή η εμπεδωμένη και βαθιά οργή και δυσαρέσκεια, δεν παίρνει τη μορφής της μεγάλης κοινωνικής κινητοποίησης, όταν δεν μετασχηματίζεται σε συλλογική διεκδίκηση, όταν δεν εκφράζεται ως ένα παλλαϊκό δημοκρατικό αίτημα για δικαιοσύνη, τότε γίνεται εξατομικευμένος θυμός που απλώς σωρεύεται χωρίς να βρίσκει διέξοδο.

Και είναι ακριβώς αυτός ο θυμός που εκμεταλλεύεται η Ακροδεξιά και οι νεοφασίστες νοσταλγοί του Χίτλερ, που αντί για διέξοδο προσφέρουν το μίσος κατά του πιο αδύναμου, του μετανάστη, του πρόσφυγα, του διαφορετικού και την ψευδο-κοινότητα μιας δήθεν «πατριωτικής ταυτότητας».

Μια Ακροδεξιά που όπου ανέβηκε στην εξουσία ή συμμετείχε σε αυτή εφάρμοσε ή στήριξε τις ίδιες πολιτικές με τα «συστημικά» κόμματα.

Και για αυτόν τον λόγο είναι τόσο σημαντικές αυτές οι κινητοποιήσεις, αυτές οι κοινωνικές εκρήξεις.

Δεν είναι μόνο ότι δείχνουν ότι οι κοινωνίες δεν έχουν καμία διάθεση να παρακολουθήσουν αδιαμαρτύρητα την πλήρη ακύρωση κάθε έννοιας κοινωνικού κράτους.

Είναι ότι διαμορφώνουν συλλογικότητα, κοινή διεκδίκηση και εμπιστοσύνη ότι μπορούν να υπάρξουν αλλαγές που να επαναφέρουν έννοιες όπως δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη.

Αρκεί να υπάρχουν πολιτικές δυνάμεις που όλα αυτά να μπορούν να τα μετασχηματίσουν όχι σε «ψήφο διαμαρτυρίας», αλλά σε εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.

Πηγή – in.gr