Στο 67% η Κύπρος από το Ταμείο Ανάκαμψης – Αγωνία για το υπόλοιπο ένα τρίτο

Στην τελική ευθεία του Ταμείου Ανάκαμψης μπαίνει η Κύπρος, έχοντας μέχρι στιγμής εξασφαλίσει το 67% των κονδυλίων του εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι πόσο από το υπόλοιπο περίπου ένα τρίτο θα περάσει τελικά στα κυπριακά ταμεία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκταμίευσε την 1η Οκτωβρίου σχεδόν €120 εκατ. σε επιχορηγήσεις προς την Κύπρο, ολοκληρώνοντας την αξιολόγηση της έκτης αίτησης πληρωμής. Με τη συγκεκριμένη δόση, οι συνολικές εκταμιεύσεις έφτασαν στο 67% του κυπριακού Σχεδίου, το οποίο ανέρχεται συνολικά σε €1,02 δισ. σε επιχορηγήσεις.

Το χρονικό περιθώριο, ωστόσο, έχει ουσιαστικά τελειώσει. Η προθεσμία για την ολοκλήρωση των συμφωνημένων οροσήμων και στόχων έληξε στις 31 Αυγούστου 2026, ενώ μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου έπρεπε να υποβληθούν οι τελευταίες αιτήσεις πληρωμής.

Αυτό που απομένει είναι η αξιολόγησή τους από την Κομισιόν, πριν πραγματοποιηθούν οι τελευταίες εκταμιεύσεις έως το τέλος του 2026.

Το γεγονός ότι μέχρι σήμερα έχει εκταμιευθεί το 67% δεν σημαίνει ότι το υπόλοιπο 33% έχει χαθεί. Η τελευταία αίτηση της Κύπρου βρίσκεται ακόμη υπό αξιολόγηση και συνεπώς μέρος των χρημάτων μπορεί να εκταμιευθεί το επόμενο διάστημα.

Την ίδια ώρα, όμως, τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο.

Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δεν λειτουργεί με βάση την απλή κατανομή των χρημάτων στα κράτη-μέλη. Οι πληρωμές συνδέονται με την επίτευξη συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων, οροσήμων και στόχων.

Επομένως, εάν κάποιες από τις κυπριακές δεσμεύσεις δεν ολοκληρώθηκαν εμπρόθεσμα ή κριθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως μη επαρκώς εκπληρωμένες, το αντίστοιχο μέρος της χρηματοδότησης ενδέχεται να μην καταβληθεί.

Το μέγεθος της πρόκλησης είχε καταγραφεί ήδη από το καλοκαίρι.

Κατά την αξιολόγηση της έκτης αίτησης πληρωμής, τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι η Κύπρος είχε εκπληρώσει συνολικά το 62% των οροσήμων και στόχων που περιλαμβάνονται στο εθνικό της σχέδιο.

Για την έκτη πληρωμή είχαν ολοκληρωθεί 22 ορόσημα και πέντε στόχοι.

Μεταξύ των μέτρων που συνδέθηκαν με την εκταμίευση των σχεδόν €120 εκατ. βρίσκονται το νέο σύστημα αξιολόγησης σχολείων, το διασυνοριακό σύστημα ανταλλαγής δεδομένων υγείας, οι ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας στον δημόσιο τομέα και η επέκταση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών για τις οικοδομικές άδειες.

Περιλαμβάνονται ακόμη υποδομές Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και έξυπνων δικτύων στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Οι συνέπειες από τη μη εκπλήρωση των συμφωνημένων δεσμεύσεων έχουν ήδη φανεί στην πράξη.

Τον περασμένο Μάρτιο, από το πέμπτο αίτημα πληρωμής συνολικού ύψους €70,5 εκατ., η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέβαλε στην Κύπρο μόλις €21,2 εκατ.

Αιτία ήταν η εκκρεμότητα οροσήμου που συνδεόταν με τη μεταρρύθμιση της πράσινης φορολογίας.

Το προηγούμενο αυτό δείχνει και πόσο κρίσιμη είναι η τελευταία αξιολόγηση: η μη εκπλήρωση μιας συμφωνημένης μεταρρύθμισης μπορεί να έχει άμεσο αντίκτυπο στο ποσό που εκταμιεύεται.

Με τις προθεσμίες υλοποίησης να έχουν παρέλθει, η κυβέρνηση δεν έχει πλέον μπροστά της έναν ακόμη κύκλο εφαρμογής του Σχεδίου. Η προσοχή στρέφεται στην αξιολόγηση όσων υποβλήθηκαν και στο κατά πόσο αυτά θα κριθούν επαρκή από τις Βρυξέλλες.

Μέχρι στιγμής, η Κύπρος βρίσκεται στο 67% των διαθέσιμων επιχορηγήσεων.

Το υπόλοιπο περίπου ένα τρίτο δεν μπορεί να θεωρηθεί χαμένο, αλλά ούτε και εξασφαλισμένο.

Ο τελικός λογαριασμός θα προκύψει από την αξιολόγηση της τελευταίας αίτησης και θα δείξει εάν η Κύπρος κατάφερε να αξιοποιήσει πλήρως την ιστορική ευκαιρία του Ταμείου Ανάκαμψης ή εάν μέρος των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων θα μείνει τελικά ανεκμετάλλευτο.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ