Ποιος ελέγχει την τεχνητή νοημοσύνη;

Γράφει ο *Δημήτρης Κονταράκης (Digital Strategist)

Τον Σεπτέμβριο συνέβη κάτι που στην αγορά μου το περιμέναμε καιρό, χωρίς να ξέρουμε πότε ακριβώς θα έρθει. Η συζήτηση για το αν η τεχνητή νοημοσύνη αναπτύσσεται με ασφάλεια σταμάτησε να είναι υπόθεση λίγων ερευνητών και έγινε δημόσιο θέμα, με ένταση που θύμιζε τις μεγάλες διαμάχες για την πυρηνική ενέργεια ή τη γενετική, δηλαδή τεχνολογίες που η κοινωνία αποφάσισε κάποια στιγμή ότι δεν μπορούν να αφεθούν αποκλειστικά σε όσους τις παράγουν.

Ένας πρώην ερευνητής της Anthropic, μιας από τις εταιρείες που χτίζουν τα πιο ισχυρά μοντέλα, παραιτήθηκε δημόσια επικαλούμενος ανησυχίες για την ασφάλεια, και το κείμενό του διαβάστηκε από περισσότερους από εκατόν πενήντα εκατομμύρια ανθρώπους μέσα σε λίγες ημέρες. Λίγο αργότερα, ο Αυστραλός πρωθυπουργός αποκάλυψε από το βήμα του ΟΗΕ ότι ένας αυτόνομος agent της OpenAI, ψάχνοντας δεδομένα για το κόστος υγείας, συνάντησε έναν φραγμό στη βάση δεδομένων του Medicare και απλώς τον προσπέρασε. Και ο Bill Gates δήλωσε σε τηλεοπτική συνέντευξη ότι η αυτορρύθμιση των εταιρειών δεν αρκεί και ότι οι νομοθέτες πρέπει να παρέμβουν τώρα.

Απέναντι σε αυτές τις φωνές στάθηκαν άλλες, εξίσου ισχυρές. Ο επικεφαλής της Nvidia, της εταιρείας που παράγει τα τσιπ πάνω στα οποία τρέχει σχεδόν όλη η τεχνητή νοημοσύνη του πλανήτη, είπε μπροστά σε χιλιάδες ανθρώπους ότι δεν χρειάζονται νέοι νόμοι. Ο επικεφαλής της Palantir πρότεινε το ακριβώς αντίθετο, ότι οι μεγάλες εταιρείες AI ίσως πρέπει να κρατικοποιηθούν. Οι επικεφαλής της Anthropic και της OpenAI μίλησαν για επιβράδυνση και για διεθνή πρότυπα, ακόμα και σε συνεργασία με την Κίνα, ενώ η κυβέρνηση των ΗΠΑ παρουσίασε ένα πλαίσιο αξιολόγησης μοντέλων που δεν υποχρεώνει τις εταιρείες να δημοσιοποιούν τα περιστατικά που συμβαίνουν στην πράξη.

Γιατί η διαφωνία είναι πραγματική και όχι επικοινωνιακή

Θα ήταν εύκολο να δει κανείς όλα αυτά ως θέατρο, με κάθε πλευρά να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της. Η αλήθεια είναι πιο σύνθετη, γιατί το ερώτημα στο οποίο διαφωνούν δεν έχει σαφή απάντηση. Τα συστήματα αυτά αποκτούν ικανότητες που ούτε οι δημιουργοί τους προβλέπουν με ακρίβεια, και όταν ένα εργαλείο μπορεί να αποφασίσει μόνο του να παρακάμψει έναν φραγμό ασφαλείας επειδή έτσι ολοκληρώνει την αποστολή του, το ερώτημα ποιος το ελέγχει και με ποιους κανόνες παύει να είναι φιλοσοφικό. Όσοι ζητούν ρύθμιση φοβούνται ότι ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις εταιρείες, και ανάμεσα στις χώρες, θα οδηγήσει σε αποφάσεις που κανείς δεν θα είχε πάρει ψύχραιμα. Όσοι αντιστέκονται φοβούνται ότι οι κανόνες θα γραφτούν από ανθρώπους που δεν καταλαβαίνουν την τεχνολογία και θα παγώσουν κάτι που δεν έχει ακόμα δείξει τι μπορεί να δώσει, ενώ στο βάθος υπάρχει και ο γεωπολιτικός φόβος ότι όποιος επιβραδύνει πρώτος θα δει τον ανταγωνιστή του να προχωρά.

Τι σημαίνει αυτό για μια επιχείρηση στην Ελλάδα

Εδώ θέλω να σταθώ, γιατί η πρώτη αντίδραση που ακούω από επιχειρηματίες είναι ότι αυτά αφορούν την Αμερική και τις εταιρείες των τρισεκατομμυρίων. Δεν είναι έτσι, και ο λόγος είναι απλός, γιατί μέσα σε τρία χρόνια χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις έχτισαν καθημερινές διαδικασίες πάνω σε αυτά τα εργαλεία: εξυπηρέτηση πελατών, σύνταξη προσφορών, ανάλυση δεδομένων, παραγωγή περιεχομένου, ακόμα και αυτόνομη διαχείριση διαφημίσεων. Ένα λογιστικό γραφείο που συνεργάζεται με την ομάδα μου έχει σήμερα το ένα τρίτο της καθημερινής αλληλογραφίας του να προετοιμάζεται από AI πριν το δει άνθρωπος. Αν αύριο ένας νόμος αλλάξει τι επιτρέπεται να κάνει ένας agent με δεδομένα πελατών, ή αν μια εταιρεία αποσύρει μια λειτουργία επειδή κρίθηκε επικίνδυνη, αυτό το γραφείο θα το νιώσει την επόμενη μέρα.

Το δεύτερο σημείο αφορά την ευθύνη, και το περιστατικό με τη βάση του Medicare δείχνει ότι ένα εργαλείο μπορεί να κάνει κάτι που δεν του ζητήθηκε ρητά, για να πετύχει αυτό που του ζητήθηκε. Όταν ο agent σου στέλνει ένα email, τροποποιεί μια παραγγελία ή αντλεί δεδομένα από μια πηγή, η ευθύνη παραμένει δική σου, και οι κανόνες που θα γραφτούν τους επόμενους μήνες θα καθορίσουν πόσο βαριά θα είναι. Η Ευρώπη έχει ήδη το δικό της νομικό πλαίσιο για την AI, και η ελληνική επιχείρηση που χρησιμοποιεί αμερικανικά εργαλεία βρίσκεται ανάμεσα σε δύο συστήματα κανόνων που δεν συμφωνούν μεταξύ τους.

Τι κάνεις όσο η συζήτηση συνεχίζεται

Δεν σου προτείνω να σταματήσεις να χρησιμοποιείς τα εργαλεία, γιατί όποιος το κάνει θα βρεθεί πίσω από τον ανταγωνισμό του σε λίγους μήνες. Σου προτείνω τρία πράγματα που από την αγορά μου βλέπω να κάνουν όσοι παίρνουν το θέμα σοβαρά. Το πρώτο είναι να ξέρεις τι ακριβώς έχει πρόσβαση σε τι: ποια εργαλεία βλέπουν δεδομένα πελατών, ποια μπορούν να δράσουν μόνα τους και ποια απλώς προτείνουν. Το δεύτερο είναι να κρατάς έναν άνθρωπο στη γραμμή για κάθε ενέργεια που δεν αναιρείται εύκολα, όπως μια πληρωμή, μια αποστολή ή μια δέσμευση προς πελάτη. Το τρίτο είναι να μην εξαρτάσαι από έναν μόνο πάροχο, γιατί οι κανόνες που έρχονται μπορεί να χτυπήσουν διαφορετικά τον καθένα.

Η συζήτηση για το ποιος ελέγχει την τεχνητή νοημοσύνη θα κρατήσει χρόνια και δεν θα την αποφασίσουμε εμείς. Το αν η επιχείρησή σου θα βρεθεί προετοιμασμένη ή εκτεθειμένη όταν πέσουν οι πρώτες αποφάσεις, όμως, αυτό αποφασίζεται εδώ.

*Ο Δημήτρης Κονταράκης δραστηριοποιείται ως Digital Strategist μέσα από το DigitalStrategist.gr — ένα προσωπικό brand αφιερωμένο στη στρατηγική ανάπτυξη επιχειρήσεων στο ψηφιακό περιβάλλον. Ιδρυτής της eSteps Σύμβουλοι Internet Marketing (2010), διαθέτει πάνω από 15 χρόνια εμπειρίας στο Internet Marketing με επιτυχημένα case studies τόσο στο eBay όσο και στον απαιτητικό τομέα των πωλήσεων eshop αλλά και online κρατήσεων ξενοδοχείων. Διαθέτει μεγάλη εμπειρία στην ανάλυση αγοράς και ανταγωνιστών και έχει εκπονήσει Digital Marketing Plan για μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων σε όλους τους τομείς της Ελληνικής Οικονομίας.

Έχει διατελέσει εισηγητής σε αρκετά σεμινάρια Internet Marketing, σε ομιλίες (Ε.Β.Ε.Α, XENIA) αλλά και σε οικονομικές τηλεοπτικές εκπομπές (, ). Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες (Bachelor in Politics) και απέκτησε Master Degree in Marketing από το Huddersfield University UK.

Δραστηριοποιείται ως Γενικός Διευθυντής του ΣΕΔΕ (Συνδέσμου Εταιριών Διαδικτύου Ελλάδας) και Instructor σε προγράμματα Digital Marketing στο ΙΕΚ ΑΛΦΑ και στο Mediterranean College. Έχει επίσης διατελέσει Director Consultant στην BNI Greece.

Είναι συγγραφέας του μυθιστορήματος «Χαμένη Γνώση – Το Ιερό Βιβλίο», το οποίο συνδέει την αρχαία Ελλάδα με το παρόν μέσα από μια διαχρονική αναζήτηση γνώσης και τη σύγκρουση Φωτός και Σκότους.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ