Ροή ΕιδήσεωνΤο σημαντικό, όμως, είναι ότι μια τέτοια εικόνα δεν σημαίνει αυτομάτως διάγνωση ούτε ότι το παιδί παραπέμπεται απευθείας για επίσημη αξιολόγηση.
Στα δημόσια δημοτικά σχολεία υπάρχει συγκεκριμένος «Μηχανισμός Εντοπισμού και Στήριξης», ο οποίος καθορίζει τα βήματα που πρέπει να προηγηθούν όταν ένα παιδί παρουσιάζει πιθανές μαθησιακές, συναισθηματικές ή άλλες δυσκολίες.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια διαδικασία που επιχειρεί να φέρει σχολείο, οικογένεια και εκπαιδευτικό ψυχολόγο στην ίδια πλευρά, ώστε πρώτα να διαπιστωθεί τι δυσκολεύει το παιδί και τι μπορεί να γίνει μέσα στην καθημερινότητά του.
Πότε ενεργοποιείται η διαδικασία
Το πρώτο «καμπανάκι» μπορεί να χτυπήσει μέσα στην τάξη. Εάν ο εκπαιδευτικός διαπιστώσει ότι ένα παιδί χρειάζεται περισσότερη βοήθεια στη μαθησιακή διαδικασία ή αντιμετωπίζει δυσκολίες σε διάφορους τομείς, ενεργοποιείται η προβλεπόμενη διαδικασία παρέμβασης πριν αποφασιστεί, σε συνεργασία με τον αρμόδιο εκπαιδευτικό ψυχολόγο, εάν χρειάζεται επίσημη αξιολόγηση.
Στις περιπτώσεις που αναφέρονται περιλαμβάνονται παιδιά που παρουσιάζουν έντονες μαθησιακές δυσκολίες, προβλήματα προσαρμογής στο σχολικό περιβάλλον, προβλήματα συμπεριφοράς ή δυσκολίες κοινωνικοποίησης, εφόσον δεν υπάρχει ήδη διάγνωση από ειδικό.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για έναν γονιό: η διαδικασία δεν ξεκινά με μια «ταμπέλα» για το παιδί. Στόχος της, όπως αναφέρεται στο σχετικό έγγραφο, είναι να βοηθηθούν οι εκπαιδευτικοί να καλύψουν τις ανάγκες παιδιών που δυσκολεύονται και χρειάζονται υποστήριξη μέσα στο σχολικό πλαίσιο.
Πριν από την παραπομπή, μπαίνουν στο τραπέζι σχολείο και σπίτι
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ουσιαστικό κομμάτι για τους γονείς.
Πριν ένα παιδί παραπεμφθεί σε εκπαιδευτικό ψυχολόγο για επίσημη αξιολόγηση, πρέπει να προηγηθούν συναντήσεις των εκπαιδευτικών με τους γονείς ή κηδεμόνες.
Στις συναντήσεις αυτές συζητούνται οι αλλαγές που μπορούν να γίνουν τόσο στο σχολείο όσο και στο οικογενειακό περιβάλλον. Σχολείο και οικογένεια καλούνται να θέσουν κοινούς στόχους και να συμφωνήσουν σε συγκεκριμένες ενέργειες που μπορούν να βοηθήσουν το παιδί.
Ακόμη και σε αυτό το στάδιο, ο εκπαιδευτικός ψυχολόγος μπορεί να προσφέρει συμβουλευτική βοήθεια στους εκπαιδευτικούς για το πώς θα στηρίξουν το παιδί, προτού ενεργοποιηθεί επίσημη παραπομπή, εφόσον τελικά αυτή κριθεί αναγκαία.
Χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση των γονιών δεν προχωρά η παραπομπή
Ένα από τα σημεία που πρέπει να γνωρίζει κάθε οικογένεια είναι ότι το σχολείο οφείλει πρώτα να εξασφαλίσει τη γραπτή συγκατάθεση του γονέα ή κηδεμόνα και στη συνέχεια να προχωρήσει στη διαδικασία παραπομπής προς την Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας.
Υπάρχουν, μάλιστα, συγκεκριμένα έντυπα παραπομπής που πρέπει να συμπληρωθούν. Παράλληλα, προβλέπεται πολιτική απορρήτου για τη συλλογή, διαχείριση και φύλαξη των προσωπικών δεδομένων των παιδιών που πρόκειται να παραπεμφθούν.
Η ημερομηνία που πρέπει να έχουν υπόψη σχολεία και γονείς
Για τις συνήθεις παραπομπές υπάρχει και χρονικό όριο. Η παραπομπή ενός παιδιού στην Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας πρέπει να γίνεται το αργότερο μέχρι τις 30 Απριλίου κάθε σχολικού έτους, αφού προηγουμένως εξασφαλιστεί και η σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου εκπαιδευτικού ψυχολόγου.
Μάλιστα, παραπομπές που δεν πρόλαβαν να προωθηθούν μέχρι τότε δεν μεταφέρονται απλώς αυτούσιες στη νέα σχολική χρονιά. Η περίπτωση του παιδιού πρέπει να επαναξιολογηθεί, να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος από το εκπαιδευτικό προσωπικό και, εφόσον εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη, να αρχίσει εκ νέου η σχετική διαδικασία.
Τι γίνεται όμως όταν υπάρχει σοβαρό περιστατικό;
Εδώ τα δεδομένα αλλάζουν.
Όταν ένα παιδί παρουσιάζει επικινδυνότητα για τον εαυτό του ή για άλλα παιδιά, όταν υπάρχει θέμα κακοποίησης, σοβαρή ψυχιατρική διαταραχή ή πένθος και απώλεια και απαιτείται άμεση βοήθεια, η υπόθεση μπορεί να αποσταλεί οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.
Για επείγουσες περιπτώσεις, τα σχολεία μπορούν να επικοινωνούν και τηλεφωνικά με την Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας ή απευθείας με τον αρμόδιο εκπαιδευτικό ψυχολόγο.
Ιδιαίτερη προσοχή στα πρωτάκια
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόνοια για τα παιδιά της Α΄ Δημοτικού.
Όταν ένας μαθητής της Α΄ τάξης εμφανίζει μόνο μαθησιακές δυσκολίες, χωρίς άλλους παράγοντες επικινδυνότητας, προβλέπεται να του δοθεί εύλογο χρονικό διάστημα ώστε να προσαρμοστεί μαθησιακά πριν προωθηθεί για αξιολόγηση.
Αντίστοιχη πρόνοια υπάρχει για παιδιά με μεταναστευτική βιογραφία που δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τα μαθήματα ελληνομάθειας.
Με απλά λόγια, μια δυσκολία που εμφανίζεται στους πρώτους μήνες της Α΄ Δημοτικού δεν οδηγεί από μόνη της σε άμεση μαθησιακή αξιολόγηση. Το παιδί χρειάζεται πρώτα χρόνο προσαρμογής, εφόσον φυσικά δεν συντρέχουν άλλοι παράγοντες που απαιτούν παρέμβαση.
Τι πρέπει τελικά να κρατήσει ένας γονιός
Το βασικό μήνυμα της διαδικασίας είναι ότι ανάμεσα στο «το παιδί μου δυσκολεύεται» και στην επίσημη αξιολόγηση υπάρχει μια ολόκληρη διαδρομή υποστήριξης.
Ο εκπαιδευτικός παρατηρεί τη δυσκολία, σχολείο και οικογένεια συζητούν, καθορίζονται αλλαγές και κοινοί στόχοι και μπορεί να ζητηθεί συμβουλευτική συνδρομή από εκπαιδευτικό ψυχολόγο. Εάν αυτά δεν επαρκούν και κριθεί αναγκαίο, ακολουθεί η επίσημη διαδικασία παραπομπής, με τη συγκατάθεση των γονέων.
Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο για μια οικογένεια, η αναγνώριση μιας δυσκολίας δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση. Είναι το πρώτο βήμα για να εντοπιστεί τι χρειάζεται το παιδί και πώς σχολείο και γονείς μπορούν να το στηρίξουν.
