Social media: Τα 10 σημεία «κλειδιά» γα την προστασία των ανηλίκων κάτω των 15 ετών – Τι πρέπει να ξέρουν οι γονείς

Την ίδια ώρα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο βρίσκεται υπό διαμόρφωση το EU KIDS Act, με ευρύτερο πεδίο εφαρμογής και πρόσθετες προβλέψεις για την προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον.

Τι προβλέπουν τα δύο πλαίσια, πώς θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας και ποιος θα έχει την ευθύνη για την εφαρμογή των κανόνων;

Οι βασικές απαντήσεις στις 10 ερωτήσεις που ακολουθούν:

1. Τι προβλέπει το ελληνικό σχέδιο νόμου και ποιο είναι το πεδίο εφαρμογής του;

Η ελληνική ρύθμιση αφορά την πρόσβαση ανηλίκων κάτω των 15 ετών σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και θέτει ελάχιστο όριο ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση σε αυτά.

2. Πότε προβλέπεται να εφαρμοστεί το ελληνικό σχέδιο νόμου;

Οι σχετικές διατάξεις του σχεδίου προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027.

3. Πώς υπολογίζεται η ηλικία βάσει του ελληνικού σχεδίου νόμου;

Για τους σκοπούς της συγκεκριμένης ρύθμισης, όσα παιδιά έχουν γεννηθεί το ίδιο ημερολογιακό έτος θεωρείται ότι συμπληρώνουν το όριο την 1η Ιανουαρίου.

4. Πώς θα ελέγχεται η ηλικία βάσει του ελληνικού σχεδίου νόμου;

Οι πάροχοι θα χρησιμοποιούν κατάλληλες, αξιόπιστες και αναλογικές λύσεις που περιορίζουν τα δεδομένα τα οποία συλλέγονται και προστατεύουν την ιδιωτικότητα. Το ελληνικό σχέδιο δεν επιβάλλει μία συγκεκριμένη εφαρμογή.

5. Είναι υποχρεωτικό το Kids.gov.gr Wallet στο ελληνικό σχέδιο;

Όχι. Το νομοσχέδιο δεν επιβάλλει συγκεκριμένη μέθοδο επαλήθευσης ηλικίας. Το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως ενδεδειγμένα παραδείγματα λύσεων που μπορούν να αξιοποιηθούν, καθώς έχουν σχεδιαστεί με χαρακτηριστικά συμβατά με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου ως προς την αποτελεσματικότητα, την αξιοπιστία, την αναλογικότητα, την ελαχιστοποίηση των δεδομένων και την προστασία της ιδιωτικής ζωής. Ταυτόχρονα όμως, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλες ισοδύναμες λύσεις, εφόσον συμμορφώνονται με το ενωσιακό δίκαιο και τις ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.

6. Τι επιπλέον καλύπτει η ευρωπαϊκή πρόταση;

Το EU KIDS Act έχει ευρύτερη εμβέλεια. Καλύπτει, πέρα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών, AI companions και γενικούς συνομιλιακούς βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης, με διαφορετικές υποχρεώσεις ανάλογα με το είδος και τους κινδύνους της κάθε υπηρεσίας. Συνεπώς, η βασική διαφορά είναι ότι η ελληνική ρύθμιση επικεντρώνεται ειδικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ η ευρωπαϊκή πρόταση επιχειρεί να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.

Πέρα από τις επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, περιλαμβάνει κανόνες ασφαλούς σχεδιασμού για πλατφόρμες βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και ορισμένες υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης.

7. Μπορεί ένας γονέας να επιτρέψει πλήρη λογαριασμό μέσου κοινωνικής δικτύωσης πριν από τα 15 βάσει του EU KIDS Act;

Όχι. Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει μόνο τη δυνατότητα ειδικού, περιορισμένου λογαριασμού για ηλικίες από 13 έως κάτω των 15, εφόσον ο πάροχος τον προσφέρει και τον δημιουργήσει γονέας ή κηδεμόνας.

8. Τι περιορισμούς θα έχει αυτός ο ειδικός λογαριασμός;

Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει υποχρεωτικά γονικά εργαλεία, δυνατότητα ημερήσιου ορίου έως μία ώρα και δυνατότητα ελέγχου των νέων επαφών. Κάτω των 13 δεν επιτρέπει λογαριασμό κοινωνικού δικτύου στο όνομα του παιδιού.

9. Ποιος φέρει την ευθύνη εφαρμογής βάσει του EU KIDS Act;

Η ευθύνη εφαρμογής παραμένει πρωτίστως στους ίδιους τους παρόχους των υπηρεσιών, οι οποίοι οφείλουν να εφαρμόζουν τα ηλικιακά όρια και τις σχετικές απαιτήσεις προστασίας. Για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες προβλέπονται πρόσθετες υποχρεώσεις συμμόρφωσης, όπως η υποβολή σχεδίου συμμόρφωσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ανεξάρτητος έλεγχος με δική τους δαπάνη. Οι γονείς και τα καταστήματα εφαρμογών έχουν υποστηρικτικό και συμπληρωματικό ρόλο, αλλά δεν υποκαθιστούν την ευθύνη της ίδιας της πλατφόρμας να διασφαλίζει ότι τηρούνται οι κανόνες που την αφορούν.

10. Είναι ήδη νόμος το EU KIDS Act;

Όχι. Είναι πρόταση ευρωπαϊκού κανονισμού. Η τελική της μορφή και η σχέση της με τις εθνικές ρυθμίσεις θα κριθούν κατά τη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ.

H αντίστροφη μέτρηση για τον περιορισμό στα social media των ανήλικων έχει ξεκινήσει και χθες συζητήθηκε εκτενώς η συγκεκριμένη κυβερνητική παρέμβαση που προωθείται και θα ισχύσει από το 2027.

Στα 15 χρόνια τοποθετείται το νέο ηλικιακό όριο για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να βάλει φρένο στην ανεξέλεγκτη χρήση των social media από παιδιά και εφήβους. Το νέο πλαίσιο παρουσιάστηκε στο υπουργικό συμβούλιο και οι σχετικές διατάξεις προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η ρύθμιση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης απασχολεί όλο και περισσότερο οικογένειες και εκπαιδευτική κοινότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, 1 στους 4 μαθητές δηλώνει ότι κάνει υπερβολική χρήση και χρειάζεται βοήθεια για να τη μειώσει.

Στόχος του νέου πλαισίου δεν είναι μόνο ο περιορισμός της πρόσβασης σε ακατάλληλο περιεχόμενο, αλλά και η αντιμετώπιση προβλημάτων που συνδέονται με τον τρόπο λειτουργίας των ψηφιακών υπηρεσιών, όπως η συνεχής προσέλκυση της προσοχής των χρηστών. Στο επίκεντρο βρίσκονται η προβληματική χρήση, οι διαταραχές του ύπνου, η δυσκολία συγκέντρωσης, η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και οι πιθανές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των παιδιών.

Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο

Το ελληνικό σχέδιο νόμου προσθέτει στον νόμο 5099/2024, που αποτελεί τον εφαρμοστικό νόμο της ευρωπαϊκής Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), ελάχιστο όριο ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σημαντικό είναι ότι δεν προβλέπεται μία και μοναδική υποχρεωτική μέθοδος για την επιβεβαίωση της ηλικίας. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να χρησιμοποιούν λύσεις που είναι αποτελεσματικές και αξιόπιστες, με παράλληλη προστασία της ιδιωτικότητας και περιορισμό στη συλλογή προσωπικών δεδομένων.

Ως ενδεικτικές λύσεις αναφέρονται το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet, χωρίς όμως να καθίσταται υποχρεωτική η χρήση τους. Παράλληλα, οι πλατφόρμες θα μπορούν να αξιοποιούν και άλλες ισοδύναμες λύσεις, εφόσον πληρούν τις απαιτήσεις. Για να μην υπάρχουν διαφορετικές ερμηνείες ανάλογα με την ημέρα γέννησης, προβλέπεται ειδικός κανόνας: όσα πρόσωπα έχουν γεννηθεί μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος θεωρείται, για τη συγκεκριμένη ρύθμιση, ότι συμπληρώνουν το ηλικιακό όριο την 1η Ιανουαρίου. Με τον τρόπο αυτό, παιδιά της ίδιας ηλικιακής και σχολικής ομάδας αντιμετωπίζονται ενιαία, ανεξάρτητα από το αν έχουν γεννηθεί, για παράδειγμα, τον Ιανουάριο ή τον Δεκέμβριο.

Έλεγχος πλατφορμών

Η εποπτεία δεν περνά σε έναν νέο φορέα. Παραμένουν αρμόδιες οι υφιστάμενες αρχές, μεταξύ άλλων το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους. Σε περίπτωση που μια πλατφόρμα είναι εγκατεστημένη σε άλλο κράτος-μέλος της Ε.Ε., ο χρήστης θα μπορεί να υποβάλει καταγγελία στην Ελλάδα. Η ΕΕΤΤ, ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, θα ελέγχει σε ποια χώρα είναι εγκατεστημένος ο πάροχος και θα διαβιβάζει την υπόθεση στην αρμόδια αρχή του συγκεκριμένου κράτους. Για τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες (VLOPs), εφόσον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασία για τη συγκεκριμένη παράβαση, αρμόδια θα είναι η ίδια για την έρευνα και τις κυρώσεις.

Social media: Τι ισχύει στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη βρίσκεται σε εξέλιξη η πρόταση EU KIDS Act, η οποία κινείται στην ίδια κατεύθυνση, αλλά έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής, καθώς αφορά μεταξύ άλλων πλατφόρμες βίντεο, online παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Η βασική διαφορά είναι ότι η ελληνική πρόταση θέτει γενικό όριο πρόσβασης στα 15 έτη, ενώ η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα για παιδιά ηλικίας 13 έως κάτω των 15 ετών να έχουν ειδικό, περιορισμένο λογαριασμό, εφόσον αυτός δημιουργείται από γονέα ή κηδεμόνα και συνοδεύεται από αυστηρές δικλίδες προστασίας. Αυτόνομος και πλήρης λογαριασμός δεν προβλέπεται πριν από τα 15. Το EU KIDS Act, ωστόσο, δεν αποτελεί ακόμη ισχύοντα κανόνα. Απαιτείται να ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία. Σε περίπτωση που καταστεί δεσμευτικό, η ελληνική νομοθεσία θα προσαρμοστεί αναλόγως. Μέχρι τότε, το ελληνικό σχέδιο προβλέπει ότι το νέο ηλικιακό όριο θα τεθεί σε εφαρμογή από 1η Ιανουαρίου 2027, δίνοντας στις πλατφόρμες τον απαραίτητο χρόνο για να προετοιμάσουν τα συστήματα συμμόρφωσής τους.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ