Μειωμένος ΦΠΑ αλλά όχι επιδότηση για όλους – Τι πραγματικά αλλάζει στους λογαριασμούς ρεύματος

Βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση αποτελεί η παράταση της επιδότησης στο ηλεκτρικό ρεύμα για ολόκληρο το 2027, ιδιαίτερα για τα ευάλωτα νοικοκυριά που βρίσκονται αντιμέτωπα με το αυξημένο κόστος ζωής. Το μέτρο, ωστόσο, αφήνει ανοικτό ένα μεγάλο ζήτημα: τη στήριξη των χιλιάδων οικογενειών της μεσαίας τάξης που δεν εντάσσονται στις ευάλωτες κατηγορίες, αλλά πληρώνουν εξίσου ακριβό ηλεκτρικό ρεύμα.

Το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε την ανανέωση για ολόκληρο το 2027 της κλιμακωτής επιδότησης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για ευάλωτους οικιακούς καταναλωτές και εμπορικούς καταναλωτές, στο πλαίσιο του νέου πακέτου μέτρων για την ακρίβεια.

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός, το μέτρο αφορά περίπου 23.300 ευάλωτα νοικοκυριά, για τα οποία θα καλύπτεται το 100% της αύξησης στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.

Παράλληλα, περίπου 82.500 εμπορικοί καταναλωτές, μεταξύ των οποίων επιχειρήσεις και καταστήματα, θα συνεχίσουν να επωφελούνται από κλιμακωτή επιδότηση, η οποία μπορεί να φθάνει μέχρι και το 85%.

Για τα ευάλωτα νοικοκυριά που εντάσσονται στο μέτρο, η συνέχιση της επιδότησης είναι αναμφίβολα σημαντική, καθώς περιορίζει την επιβάρυνση από το ενεργειακό κόστος για ακόμη έναν χρόνο.

Το ερώτημα, ωστόσο, αφορά τα νοικοκυριά που βρίσκονται εκτός των συγκεκριμένων κατηγοριών.

Οικογένειες με ένα ή δύο παιδιά, εργαζόμενα ζευγάρια και γενικότερα νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα μπορεί να μην πληρούν τα κριτήρια για να χαρακτηριστούν ευάλωτα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχουν επηρεαστεί από τις αυξήσεις στο κόστος ζωής.

Για αυτές τις οικογένειες δεν προβλέπεται από το συγκεκριμένο μέτρο αντίστοιχη κάλυψη της αύξησης του ηλεκτρικού ρεύματος.

Και αυτό είναι ένα από τα βασικά κενά της παρέμβασης: η οικονομική πίεση δεν σταματά αυτομάτως στο εισοδηματικό όριο που διαχωρίζει έναν δικαιούχο από έναν μη δικαιούχο.

Υπάρχει βεβαίως ένα δεύτερο μέτρο που αφορά ευρύτερα τα νοικοκυριά.

Πρόκειται για τη μείωση του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα από 19% σε 5% για όλους τους οικιακούς καταναλωτές, η οποία βρίσκεται ήδη σε ισχύ και, σύμφωνα με τον Υπουργό Οικονομικών, έχει δημοσιονομικό κόστος περίπου €49 εκατ.

Είναι μια οριζόντια παρέμβαση που μειώνει τον τελικό λογαριασμό ανεξαρτήτως εισοδήματος.

Ωστόσο, η μείωση του ΦΠΑ περιορίζει τη φορολογική επιβάρυνση. Δεν σημαίνει ότι επιστρέφει το συνολικό κόστος του ηλεκτρισμού στα επίπεδα που βρισκόταν πριν από τις μεγάλες ενεργειακές ανατιμήσεις.

Έτσι, για ένα νοικοκυριό που δεν εμπίπτει στις ευάλωτες κατηγορίες, η βασική άμεση προστασία παραμένει ο μειωμένος ΦΠΑ και όχι η κάλυψη της αύξησης που παρέχεται στους 23.300 δικαιούχους.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η μεγαλύτερη πρόκληση του νέου πακέτου.

Η στοχευμένη στήριξη των ευάλωτων είναι αναγκαία, καθώς πρόκειται για τους πολίτες που έχουν τη μικρότερη δυνατότητα να απορροφήσουν νέες αυξήσεις.

Από την άλλη, η παρατεταμένη περίοδος ακρίβειας έχει αυξήσει τις πιέσεις και σε νοικοκυριά που δεν χαρακτηρίζονται οικονομικά ευάλωτα.

Μια οικογένεια με δύο εργαζόμενους και παιδιά μπορεί ταυτόχρονα να πληρώνει ηλεκτρικό ρεύμα, καύσιμα για δύο οχήματα, στεγαστικό δάνειο ή ενοίκιο, τρόφιμα και τις καθημερινές ανάγκες των παιδιών.

Το γεγονός ότι το οικογενειακό της εισόδημα βρίσκεται πάνω από τα όρια ενός κοινωνικού σχεδίου δεν συνεπάγεται ότι οι αυξήσεις αυτές δεν έχουν περιορίσει σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημά της.

Η παράταση της επιδότησης του ηλεκτρικού, συνεπώς, προσφέρει σημαντική προστασία στους δικαιούχους και διατηρεί ένα δίχτυ ασφαλείας για το 2027.

Δεν αποτελεί, όμως, από μόνη της συνολική απάντηση στο ενεργειακό κόστος.

Το επόμενο ερώτημα για την οικονομική πολιτική είναι κατά πόσο μπορεί να υπάρξει ευρύτερη και πιο μόνιμη αποκλιμάκωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε η ανακούφιση να μη σταματά στις ευάλωτες ομάδες αλλά να φθάνει και στα νοικοκυριά της μεσαίας τάξης που σηκώνουν εδώ και χρόνια σημαντικό μέρος του αυξημένου κόστους ζωής.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ