Ενέργεια: Η καθαρή παραγωγή «φρέναρε» το σοκ του φυσικού αερίου στην Ευρώπη

Μια κρίσιμη δοκιμασία αντοχής πέρασε το 2026 το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα. Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και τη νέα εκτίναξη του φυσικού αερίου, η αυξημένη συμμετοχή της καθαρής ηλεκτροπαραγωγής περιόρισε τη μεταφορά της κρίσης στις τιμές του ρεύματος. Το αποτέλεσμα αποτελεί μια χειροπιαστή ένδειξη ότι οι επενδύσεις στις καθαρές πηγές ενέργειας ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και προστατεύουν αποτελεσματικότερα επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Τα στοιχεία του Power Barometer 2026 της Eurelectric αποτυπώνουν καθαρά αυτή τη διαφοροποίηση. Από τον Φεβρουάριο έως τον Αύγουστο του 2026, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 88,4%, ενώ οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύθηκαν κατά 22,8%. Με άλλα λόγια, η άνοδος του ρεύματος ήταν περίπου τέσσερις φορές μικρότερη από εκείνη του βασικού εισαγόμενου καυσίμου.

Η ανθεκτικότητα αυτή συνδέεται άμεσα με την αλλαγή του ευρωπαϊκού ενεργειακού μείγματος. Περίπου το 73% της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ παρήχθη το 2026 από καθαρές πηγές, περιορίζοντας την επίδραση των διεθνών διακυμάνσεων των ορυκτών καυσίμων στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού.

Το ρεύμα αποσυνδέεται σταδιακά από το αέριο

Η πρώτη μεγάλη ένδειξη καταγράφηκε την άνοιξη. Μετά τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 41% μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαΐου. Στο ίδιο διάστημα, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ υποχώρησαν κατά 7%.

Η εξέλιξη αυτή ανέδειξε τη δυνατότητα των ανανεώσιμων και των υπόλοιπων καθαρών πηγών να απορροφούν μέρος των πιέσεων που προκαλούν οι διεθνείς ενεργειακές κρίσεις. Όσο μεγαλύτερη είναι η συμμετοχή τους στην παραγωγή, τόσο περισσότερο περιορίζεται η εξάρτηση της τιμής του ηλεκτρισμού από το κόστος του φυσικού αερίου.

Η εικόνα μεταβλήθηκε στη διάρκεια του καλοκαιριού, όταν οι θερμοκρασίες-ρεκόρ αύξησαν τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια. Ταυτόχρονα, περιορίστηκε η υδροηλεκτρική παραγωγή στις σκανδιναβικές χώρες και μειώθηκε η διαθεσιμότητα των πυρηνικών μονάδων, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών των ποταμών, της χαμηλής στάθμης των υδάτων και των προγραμματισμένων συντηρήσεων.

Από τον Απρίλιο έως τον Αύγουστο, η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε κατά 59%, φτάνοντας τα 126,7 ευρώ ανά MWh. Ακόμη και μέσα σε αυτές τις ιδιαίτερα πιεστικές συνθήκες, ωστόσο, η συνολική μεταβολή παρέμεινε σημαντικά χαμηλότερη από την αντίστοιχη άνοδο του φυσικού αερίου.

«Μέσα στην αναταραχή, βλέπουμε καθαρά σημάδια ότι το στοίχημα της Ευρώπης στην καθαρή ηλεκτρική ενέργεια αποδίδει», δήλωσε ο γενικός γραμματέας της Eurelectric, Kristian Ruby, υπογραμμίζοντας τη σημασία της εγχώριας παραγωγής για τη θωράκιση της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Η επόμενη επένδυση κρίνεται στις μπαταρίες

Το Power Barometer 2026 στρέφει πλέον την προσοχή στο επόμενο κρίσιμο βήμα: τη δυνατότητα του συστήματος να αποθηκεύει την καθαρή ενέργεια και να τη διαθέτει όταν αυξάνεται η ζήτηση ή περιορίζεται η παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά.

Στο τέλος του 2025, τα συστήματα αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας στην Ευρώπη διέθεταν συνολική ισχύ 64 GW, με την αντλησιοταμίευση να καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της. Επιπλέον 78 GW έργων βρίσκονται στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό, όταν οι ανάγκες για το 2030 τοποθετούνται στα 200 GW.

Η απόσταση παραμένει μεγάλη, καθώς σημαντικό μέρος των σχεδιαζόμενων επενδύσεων βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο. Από τα 78 GW, περίπου 8,4 GW είναι υπό κατασκευή, 20 GW έχουν λάβει άδεια και 42 GW βρίσκονται στο επίπεδο της ανακοίνωσης. Η ταχύτερη αδειοδότηση και η δημιουργία σταθερού επενδυτικού πλαισίου αναδεικνύονται, επομένως, σε βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων.

Το παράδειγμα της Βουλγαρίας

Η Βουλγαρία προσφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της επίδρασης που μπορεί να έχει η αποθήκευση στις τιμές. Μετά την ανάπτυξη μπαταριών ισχύος 5,4 GW, η απόκλιση των τιμών χονδρικής της χώρας από τον μέσο όρο της ΕΕ περιορίστηκε αισθητά.

Το 2024, οι βουλγαρικές τιμές βρίσκονταν κατά 21,2% υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το 2026, η διαφορά μειώθηκε στο 8,3%, καθώς οι μπαταρίες περιόρισαν την ανάγκη χρήσης ακριβότερων μονάδων ορυκτών καυσίμων στις ώρες αιχμής.

Η εμπειρία αυτή δείχνει ότι η αποθήκευση αποτελεί ταυτόχρονα ενεργειακή, οικονομική και βιομηχανική υποδομή. Επιτρέπει την καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από ΑΠΕ, περιορίζει τις διακυμάνσεις των τιμών και ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού.

Το ελληνικό αποτύπωμα στην ευρωπαϊκή συζήτηση

Στη διαμόρφωση αυτής της νέας ευρωπαϊκής ενεργειακής ατζέντας έχει ενεργό παρουσία και η Ελλάδα. Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου ΔΕΗ, Γεώργιος Στάσσης, συμμετέχει στην ηγεσία της Eurelectric από τη θέση του αντιπροέδρου, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ευρωπαϊκός κλάδος ηλεκτρικής ενέργειας αναζητεί ταχύτερο βηματισμό στις καθαρές επενδύσεις.

Ο ρόλος αυτός αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι προτεραιότητες που αναδεικνύει η έκθεση —καθαρή παραγωγή, ισχυρότερα δίκτυα, αποθήκευση και εξηλεκτρισμός— βρίσκονται και στον πυρήνα του μετασχηματισμού της ΔΕΗ σε έναν σύγχρονο, περιφερειακό ενεργειακό όμιλο.

Το μήνυμα του Power Barometer είναι σαφές: η καθαρή ηλεκτρική ενέργεια έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις. Η επιτάχυνση των επενδύσεων σε μπαταρίες, δίκτυα και ευέλικτη παραγωγή μπορεί τώρα να μετατρέψει αυτή την ανθεκτικότητα σε σταθερό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ