Αίγυπτος: Επιτύμβια στήλη στα αρχαία ελληνικά 1.700 ετών σε πυραμιδοειδή τάφο

Η στήλη βρέθηκε σε πυραμιδοειδή τάφο της ρωμαϊκής περιόδου στη νεκρόπολη Bir Al-Shaghala, στην όαση Ντάχλα, ενώ στον ίδιο σημείο εντοπίστηκε και χάλκινο νόμισμα με ανάγλυφη απεικόνιση του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου. Σύμφωνα με ανακοίνωση το Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου αναφέρει ότι η ελεγεία, δηλαδή το ταφικό ποίημα των 19 στίχων, χρονολογείται στα τέλη του 3ου ή στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. και αποτελεί σημαντικό «τεκμήριο για την ακμάζουσα λογοτεχνική και πολιτιστική ζωή των οάσεων κατά τη ρωμαϊκή περίοδο».

Η λίθινη επιτύμβια στήλη είναι ορθογώνια, με αετωματική απόληξη και ανάγλυφο ηλιακό δίσκο στο κέντρο. Εντοπίστηκε στον νότιο τοίχο της πυραμιδοειδούς ανωδομής του τάφου και φέρει ταφικό ποίημα 19 στίχων στα αρχαία ελληνικά, γραμμένο με κόκκινη μελάνη, αφιερωμένο σε έναν άνδρα, που  αναφέρεται ως Psychtis και σύμφωνα με τις προκαταρκτικές έρευνες, ενδέχεται να κατείχε δικαστικό αξίωμα. Ο τάφος, κατασκευασμένος από ωμόπλινθους, χρησιμοποιήθηκε για την ταφή του ίδιου και της συζύγου του και ξεχωρίζει για τον ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του, καθώς και για τις σπάνιες ταφικές επιγραφές και τα κείμενα που διατηρεί. Η πρόσβαση γινόταν μέσω κλίμακας 14 βαθμίδων, η οποία οδηγούσε σε είσοδο από ψαμμίτη, κατασκευασμένη σε αιγυπτιακό ύφος.

Η είσοδος διακοσμείται με ιερογλυφικές επιγραφές, οι οποίες περιλαμβάνουν προστατευτικές ταφικές επωδές, ενώ το αιγυπτιακό γείσο κοσμείται με φτερωτό ηλιακό δίσκο και δύο κόμπρες. Ιδιαίτερη σημασία έχει το ανώτερο τμήμα της εισόδου, όπου διατηρείται μια σπάνια ταφική παράσταση που απεικονίζει την έβδομη ώρα του Amduat, ενός από τα αρχαία αιγυπτιακά Βιβλία του Κάτω Κόσμου. Σύμφωνα με τις αιγυπτιακές αρχές, είναι η πρώτη φορά που η συγκεκριμένη σκηνή τεκμηριώνεται στη νεκρόπολη Bir Al-Shaghala. Η είσοδος του τάφου βρέθηκε κλεισμένη με μια λίθινη πλάκα, πάνω στην οποία απεικονιζόταν ο Όσιρις, ο θεός που συνδεόταν με τον θάνατο και τη μεταθανάτια ζωή. Γύρω από την παράστασή του υπήρχαν ταφικές επωδές με προστατευτικό χαρακτήρα, που είχαν σκοπό να συνοδεύουν και να προστατεύουν τον νεκρό.

Η ανασκαφή αποκάλυψε επίσης τράπεζα προσφορών και λεκάνη καθαρμού από ψαμμίτη, κεραμικά αγγεία και το χάλκινο νόμισμα του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Α’ που κυβέρνησε από το 306 έως το 337. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ανασκαφής αρχαιολογικά στοιχεία υποδηλώνουν ότι ο τάφος ενδέχεται να επαναχρησιμοποιήθηκε σε μεταγενέστερη περίοδο, καθώς πάνω από την κύρια είσοδο βρέθηκε πλίνθινο παρεκκλήσιο και μπροστά του ταφικό ιερό με τέσσερις τετράγωνους κίονες.

Το Bir Al-Shaghala αποτελεί τμήμα της νεκρόπολης της αρχαίας Mothis, πρωτεύουσας της όασης κατά την Πτολεμαϊκή και Ρωμαϊκή περίοδο. Το Ανώτατο Συμβούλιο Αρχαιοτήτων πραγματοποιεί ανασκαφές στον χώρο από το 2002 και έχει φέρει στο φως πολυάριθμους τάφους, όπου αιγυπτιακά στοιχεία συνυπάρχουν με ελληνικές και ρωμαϊκές επιρροές.

Τα αρχιτεκτονικά και καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά τους έχουν οδηγήσει τους αρχαιολόγους στην εκτίμηση ότι η νεκρόπολη ενδέχεται να προοριζόταν για μέλη της τοπικής ελίτ. Σύμφωνα με δημοσίευμα της ισπανικής ιστοσελίδας La Brújula Verde, η αρχιτεκτονική του συγκεκριμένου τάφου «δεν έχει ακριβές παράλληλο στους υπόλοιπους τάφους της νεκρόπολης». Το ίδιο δημοσίευμα επισημαίνει ότι η παρουσία φαραωνικής ταφικής εικονογραφίας σε έναν τάφο της ρωμαϊκής περιόδου δείχνει τη μακρά επιβίωση των παραδοσιακών αιγυπτιακών ταφικών αντιλήψεων ακόμη και υπό ρωμαϊκή κυριαρχία, ενώ όπως τονίζεται η πλήρης μελέτη της ελληνικής ελεγείας αναμένεται να δώσει περισσότερα στοιχεία για την ταυτότητα των ενοίκων του.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ