Clinamen: Ζωντανή παρτιτούρα στην καρδιά της πόλης

Πόσο πιο ανθρώπινο είναι τελικά όταν η τέχνη ενσωματώνεται στη ζωή της πόλης, τις φωνές, τους ήχους, τον απόηχο της Αθήνας, αλλά και στη δύναμη των φυσικών στοιχείων και των καιρικών φαινομένων – το φως, τον άνεμο, τη βροχή; Ενα τέτοιο έργο μάς καλεί να βγούμε από τον έντονο ρυθμό, να σταθούμε να το παρατηρήσουμε, να αφουγκραστούμε τους δικούς του ήχους ή ακόμα και αυτή την ίδια τη σιωπή.

Αυτό ακριβώς πετυχαίνει να μας προσφέρει το έργο clinamen, μια πολυαισθητηριακή εγκατάσταση του Γάλλου συνθέτη και εικαστικού Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό (Céleste Boursier-Mougenot), που εγκατέστησε η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, στην ανακαινισμένη Onassis Mandra, στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Μια ολοκληρωμένη εικαστική και ηχητική εμπειρία που από σήμερα και ως τις 5 Δεκεμβρίου θα χαρίζει στον κάτοικο και τον επισκέπτη της Αθήνας απόλυτη ηρεμία στο κέντρο της πολύβουης πόλης.

Το clinamen δεν είναι κάτι νέο, καθώς μαγεύει το κοινό από το 1997 και έρχεται στην Αθήνα, αφού πρώτα έγινε viral στο Παρίσι το 2025 από την Bourse de Commerce – Pinault Collection και στο Park Avenue Armory στη Νέα Υόρκη το 2026. Είναι μάλιστα η πρώτη φορά που το εντυπωσιακό clinamen παρουσιάζεται σε εξωτερικό χώρο, κάτι που το κάνει να αποκτά νέα διάσταση.

Τι όμως είναι το clinamen και από τι αποτελείται; Από τρεις εντυπωσιακές στρογγυλές πισίνες και από εκατοντάδες λευκά πορσελάνινα μπολ τα οποία επιπλέουν, συγκρούονται και παράγουν ήχους, με το νερό να είναι σε κίνηση, δημιουργώντας ένα καταγάλανο υδάτινο τοπίο. Μια ζωντανή παρτιτούρα στην καρδιά της πόλης, που κερδίζει αβίαστα τον χρόνο του περιπατητή της Αθήνας και έχει ήδη εγκατασταθεί στην Onassis Mandra, στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου 2, που αποτελεί το μόνο σωζόμενο αθηναϊκό υπαίθριο θέατρο της Belle Époque, δίπλα στην Ωνάσειο Βιβλιοθήκη στη Λεωφόρο Αμαλίας, και πολύ κοντά στο Αρχείο Καβάφη στη Φρυνίχου.

Εικαστικός, μουσικός και συνθέτης, ο βραβευμένος Γάλλος καλλιτέχνης συνθέτει εδώ και χρόνια μουσική όχι με τον παραδοσιακό τρόπο, αλλά δημιουργεί ζωντανά συστήματα από αντικείμενα, νερό, κίνηση και χώρο. Τα πιο απλά υλικά μετατρέπονται σε απρόσμενα μουσικά όργανα που παράγουν ήχους σε πραγματικό χρόνο, χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση κάποιου ερμηνευτή.

«Με ενδιαφέρει να δίνω μορφή στις αισθήσεις των επισκεπτών, προσφέροντάς τους κατεύθυνση αλλά και χώρο για να ονειροπολήσουν. Το μόνο μήνυμα που θέλω να μεταφέρω είναι μια πρόσκληση να κατοικήσουν έναν χώρο που έχω σχεδιάσει ειδικά για εκείνους», λέει ο ίδιος ο Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Ο Μπουρσιέ-Μουζενό ανέπτυξε για πρώτη φορά το clinamen το 1997. Ο τίτλος της εγκατάστασης προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη «παρέγκλισις», που αποτέλεσε κομβικό όρο της επικούρειας φιλοσοφίας και περιγράφει την απρόβλεπτη παρέκκλιση στην κίνηση των ατόμων: μια μικρή απόκλιση που αφήνει χώρο για το τυχαίο, την ελευθερία, το απροσδόκητο.

Κάθε μπολ έχει επιλεγεί ξεχωριστά από τον καλλιτέχνη, με βάση το ιδιαίτερο ηχόχρωμά του και τον ήχο που παράγει όταν αντηχεί ή συγκρούεται με τα υπόλοιπα.

Η θερμοκρασία του νερού στις πισίνες διατηρείται περίπου στους 30°C, ώστε να ενισχύεται η δημιουργία και η μεταφορά του ήχου.

Κάθε φορά που παρουσιάζεται, το clinamen προσαρμόζεται στην αρχιτεκτονική και στην ατμόσφαιρα του χώρου που το φιλοξενεί. Στην Αθήνα, δεν μεταφέρεται απλώς αλλά συντονίζεται εκ νέου με τον ήχο της πόλης και με τις μεταβολές του καιρού και του φωτός του αττικού ουρανού. Οι επισκέπτες καλούνται να σταθούν μέσα σε ένα τοπίο νερού και ήχου, να ακούσουν, να παρατηρήσουν και να αφήσουν τον χρόνο να κυλήσει αλλιώς. Κι αν βρέξει, ο ήχος της βροχής θα γίνει μέρος της παρτιτούρας.

Info:

clinamen του Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό (Céleste Boursier-Mougenot), 26 Σεπτεμβρίου – 5 Δεκεμβρίου 2026, Onassis Mandra, Διονυσίου Αρεοπαγίτου 2, Πλάκα, Τετάρτη – Κυριακή 11:00 – 14:30 & 17:30 – 21:30. Ημερήσιο εισιτήριο: 5 €. Παιδιά έως 15 ετών: είσοδος ελεύθερη. Με το ημερήσιο εισιτήριο μπορείτε να επισκεφθείτε την έκθεση όσες φορές επιθυμείτε εντός της ίδιας ημέρας. Εισιτήρια διαθέσιμα και στο ταμείο της Onassis Mandra. Περισσότερα στο www.onassis.org

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ