52 χρόνια μετά ακόμη ψάχνουν τα αρχεία των αιχμαλώτων

Πενήντα δύο χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, η Πολιτεία εξακολουθεί να μη διαθέτει ένα ενιαίο και αξιόπιστο αρχείο για τους αιχμαλώτους του 1974, ώστε να διασφαλίζει ότι τα σχετικά ωφελήματα καταβάλλονται στους πραγματικούς δικαιούχους. Περισσότερο από μισό αιώνα μετά, τα κρατικά μητρώα παραμένουν ελλιπή, σημαντικά δικαιολογητικά έχουν χαθεί ή καταστραφεί και οι αρμόδιες υπηρεσίες αδυνατούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, να επιβεβαιώσουν ακόμη και την ιδιότητα του δικαιούχου.

Οι σοβαρές αυτές αδυναμίες αφήνουν περιθώρια για καταβολές χωρίς επαρκή τεκμηρίωση και εγείρουν ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των κρατικών ελέγχων. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα, καθώς αφορά ανθρώπους που υπέστησαν τις συνέπειες της εισβολής και δικαιούνται τον σεβασμό και την έμπρακτη αναγνώριση της Πολιτείας.

Την προβληματική αυτή εικόνα αποκαλύπτει ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία δημοσιοποιήθηκε χθες. Ο έλεγχος εντόπισε οκτώ περιπτώσεις στις οποίες, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν τεκμηριώνεται επαρκώς η καταβολή ωφελημάτων. Ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, προειδοποιεί ότι οι περιπτώσεις ενδέχεται να είναι περισσότερες, καθώς ο έλεγχος ήταν δειγματοληπτικός.

Το οικονομικό μέγεθος του ζητήματος είναι επίσης σημαντικό. Το 2025, συνολικά 852 πρόσωπα έλαβαν τουλάχιστον ένα σχετικό ωφέλημα, με τις κρατικές καταβολές να φθάνουν περίπου τα €8,93 εκατ.

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίζεται ο Γενικός Ελεγκτής στον πρόλογο της έκθεσης, υπογραμμίζοντας ότι η αναγνώριση της προσφοράς και της δοκιμασίας των αιχμαλώτων αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας. Ακριβώς επειδή πρόκειται για τιμητικά ωφελήματα, τονίζει, πρέπει να διασφαλίζεται ότι καταβάλλονται στους πραγματικούς δικαιούχους.

Αναγνωρίζει ότι τα στρατολογικά αρχεία δημιουργήθηκαν κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, με απώλειες εγγράφων και ελλείψεις στις αρχικές καταγραφές. Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι οι δυσκολίες εκείνης της περιόδου δεν μπορούν να δικαιολογούν τη διαιώνιση των προβλημάτων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η επισήμανσή του ότι η ευαισθησία του ζητήματος ενδεχομένως να οδήγησε διαχρονικά τους αρμοδίους να αποφεύγουν την επανεξέταση των μητρώων.

Αφήνει, μάλιστα, ανοικτό το ενδεχόμενο να μην καταβλήθηκε η απαιτούμενη προσπάθεια, συνειδητά ή ασυνείδητα, με τη λογική ότι το πρόβλημα θα λυνόταν από μόνο του με το πέρασμα του χρόνου. Χαρακτηρίζει, όμως, μια τέτοια προσέγγιση μη αποδεκτή.

Παράλληλα, προειδοποιεί ότι οι κατακερματισμένες και σε μεγάλο βαθμό χειρωνακτικές διαδικασίες αυξάνουν τον κίνδυνο λαθών και παραλείψεων, χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο ορισμένα λάθη να έγιναν σκόπιμα.

Κωνσταντίνος Ζαχαρίου

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy